Leptospiroz

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Leptospiroz
Leptospirosis darkfield.jpg
Karanlık alan mikroskobu ile 200 defa büyütülmüş Leptospira
Sınıflandırma ve dış kaynaklar
Uzmanlık Enfeksiyon hastalıkları
ICD-10 A[1]
ICD-9 100
OMIM 607948
Hastalık Veri Tabanı 7403
MedlinePlus 001376
eMedicine med/1283 emerg/856 ped/1298
Patient UK Leptospiroz
MeSH D007896

Leptospiroz, Leptospira adı verilen spiral şekilli bakterilerin sebep olduğu bir enfeksiyondur. Hastalık hiç belirti vermeyebilir; baş ağrıları, kas ağrıları ve ateş gibi hafif belirtiler verebilir ya da akciğerlerde kanama veya menenjit gibi ciddi belirtiler görülebilir.[1][2] Enfeksiyon, kişinin renginde sararmaya, böbrek yetmezliğine ve kanamaya yol açarsa, ortaya çıkan hastalık Weil hastalığı olarak adlandırılır.[2] Akciğerlerde çok fazla miktarda kanamaya sebep olursa ağır pulmoner hemoraji sendromu adı verilir.[2]

Sebepleri ve teşhis[değiştir | kaynağı değiştir]

Leptospira'nın 13’e varan sayıda genetik türü insanlarda hastalığa yol açabilir.[3] Hem vahşi hem de evcil hayvanlar aracılığıyla yayılır.[2] Kemiriciler hastalığı en fazla bulaştıran hayvanlardır.[4] Çoğunlukla deri, göz, ağız ve burundaki çatlaklara hayvan idrarının ya da hayvan idrarı içeren su ya da toprağın teması yoluyla bulaşır.[1][5] Gelişmekte olan ülkelerde hastalığın en yaygın görüldüğü kişiler çiftçiler ve şehirlerde yaşayan yoksullardır.[2] Gelişmiş ülkelerde ise, hastalığa en çok yakalanan kişiler, dünyanın sıcak ve nemli bölgelerinde açık hava etkinliklerine katılanlardır.[1] Hastalığın teşhisi tipik olarak bakterilere karşı ortaya çıkan antikorların araştırılması ya da kanda hastalığa yol açan bakterinin DNA’sının bulunmasıyla konulur.[6]

Korunma ve tedavi[değiştir | kaynağı değiştir]

Hastalıktan korunmak için, enfekte olma potansiyeli taşıyan hayvanlarla çalışırken teması önleyecek koruyucu teçhizat kullanılabilir, bu temasın ardından bu teçhizat yıkanabilir ve insanların yaşadığı ve çalıştığı alanlardaki kemirici sayısı azaltılabilir.[1] Seyahat edenlerde enfeksiyonu önlemek amacıyla kullanılan ve bir antibiyotik olan doksisiklinin faydası kesin olarak ortaya konulamamıştır.[1] Belli Leptospira tipleri için hayvan aşıları mevcuttur ve bunlar hastalığın insanlara bulaşma riskini azaltabilir.[1] Enfekte olunması halinde tedavi doksisiklin, penisilin ya da seftriakzon gibi antibiyotiklerle yapılır.[1] Tedavi olunsa bile, Weil hastalığı ve ağır pulmoner hemoraji sendromu sırasıyla %10 ve %50’yi aşan oranlarda ölümle sonuçlanır.[2]

Epidemiyoloji[değiştir | kaynağı değiştir]

Her sene yedi ila on milyon insanın leptospiroz enfeksiyonuna yakalandığı tahmin edilmektedir.[7] Bunun neden olduğu ölüm vakası sayısı kesin olarak bilinmemektedir.[7] Bu hastalık en çok dünyanın tropikal kuşağında görülmekle birlikte her yerde ortaya çıkabilir.[1] Gelişmekte olan ülkelerin yoğun yerleşimli fakir mahallelerinde salgınlar meydana gelebilir.[2] Hastalık ilk olarak 1886 yılında Weil tarafından Almanya’da tanımlanmıştır.[1] Enfekte olan hayvanlarda hiç belirti görülmeyebilir ya da hafif veya şiddetli belirtiler ortaya çıkabilir.[3] Belirtiler hayvanın türüne göre değişkenlik gösterebilir.[3] Bazı hayvanlarda, Leptospira üreme kanalında yaşar ve çiftleşme sırasında hastalığın bulaşmasına yol açabilir.[8]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b c d e f g h i Slack, A (Jul 2010). "Leptospirosis.". Australian family physician 39 (7): 495–8. PMID 20628664. 
  2. ^ a b c d e f g McBride, AJ; Athanazio, DA; Reis, MG; Ko, AI (Oct 2005). "Leptospirosis". Current opinion in infectious diseases 18 (5): 376–86. DOI:10.1097/01.qco.0000178824.05715.2c. PMID 16148523. 
  3. ^ a b c "Leptospirosis". The Center for Food Security and Public Health. October 2013. 29 Ocak 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20160129234256/http://www.cfsph.iastate.edu/Factsheets/pdfs/leptospirosis.pdf. Erişim tarihi: 8 November 2014. 
  4. ^ Wasiński B, Dutkiewicz J (2013). "Leptospirosis—current risk factors connected with human activity and the environment". Ann Agric Environ Med 20 (2): 239–44. PMID 23772568. http://aaem.pl/fulltxt.php?ICID=1052323. 
  5. ^ "Leptospirosis (Infection)". 16 Ocak 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20160116195758/http://www.cdc.gov/leptospirosis/infection/index.html. Erişim tarihi: 8 November 2014. 
  6. ^ Picardeau M (January 2013). "Diagnosis and epidemiology of leptospirosis". Médecine Et Maladies Infectieuses 43 (1): 1–9. DOI:10.1016/j.medmal.2012.11.005. PMID 23337900. 
  7. ^ a b "Leptospirosis". NHS. 07/11/2012. 15 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20150815111702/http://www.nhs.uk:80/Conditions/Leptospirosis/Pages/Introduction.aspx. Erişim tarihi: 14 March 2014. 
  8. ^ Faine, Solly; Adler, Ben; Bolin, Carole (1999). "Clinical Leptospirosis in Animals". Leptospira and Leptospirosis (Revised 2nd bas.). Melbourne, Australia: MediSci. s. 113. ISBN 0 9586326 0 X.