Pnömokok

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Esculaap4.svg     Bu maddede yazılanlar yalnızca bilgi verme amaçlıdır.
Yazılanlar, doktor uyarısı ya da önerisi değildir.
Pnömokok'un mikrografik resimlenmesi
Pnömokok bakterisine karşı bilinçlendirme afişi

Pnömokok, vücudun farklı bölgelerinde ciddi enfeksiyon hastalıklarına neden olan bir bakteri türüdür. Latince adı; Streptococcus pneumoniae şeklindedir.

  • Dünyada her 30 saniyede bir çocuk, pnömokok mikrobunun yol açtığı hastalıklar nedeniyle yaşamını yitirmektedir.

Özellikle bebekler ve küçük çocuklarda ölümcül olabilen ya da kalıcı hasarlara yol açan hastalıklara neden olan pnömokok; menenjit, zatürre, orta kulak iltihabı, sinüzit ve kan iltihabı gibi hastalıklara neden olur.

Üst solunum yollarında pnömokok bulunan çocuklar, bu bakteriyi başka çocuklara da bulaştırabilir. Bulaşma genellikle; öksürük, yıkanmamış ellere dokunmak ya da öpüşmek gibi doğrudan temas gibi yollarla olur.

Ayrıca yaşlılar ve akciğer, kalp, şeker hastalığı gibi altta yatan hastalıkları olan kişilerde de pnömokok tahribatları görülmektedir.

Pnömokokların en çok neden olduğu hastalık olan zatürrenin dünyada ve Türkiye'de en sık görülen ve en fazla ölüme neden olan hastalıklardan olduğu ve Türkiye'de beşinci sıradaki ölüm nedeni olduğu belirlenmiştir.

Belirtileri[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Akciğerlerde iltihaplanma belirtileri olan öksürük, ateş, solunum güçlüğü, sık soluk alıp verme, aşırı yorgunluk ve halsizlik, zatürreye,
  • Kan dolaşımı ve merkezi sinir sistemine girişiyle ölüme kadar yol açan enfeksiyon belirtisi olarak yüksek ateş, baş ağrısı, kusma, ense sertliği (ensede hareketsizlik ve ağrı gibi), aşırı yorgunluk, huzursuzluk, iştah kaybı; bakteriyemi ve menenjite
  • Orta kulak enfeksiyonu yaratan; kulak ağrısı, ağlama, huzursuzluk ve ateş; işitme kaybı, sağırlık ve konuşma güçlüğüne
  • Yüz bölgesinde aşırı ağrı, solunum kaybı yaratan; burun akıntısı, ateş, göz ardında basınç duygusu, burundan soluk alıp verme güçlüğü; sinüzite

yol açan pnömokok belirtileridir.

Tanı ve tedavi[değiştir | kaynağı değiştir]

Pnömokok hastalıklarının tanısı, röntgen, kan testleri ve bazen bel bölgesinden su alma yoluyla yapılmaktadır.

Pnömokok enfeksiyonları; penisilin ve diğer antibiyotiklerle tedavi edilebilmektedir. Ancak mikrobun antibiyotik tedavisine karşı direncinin giderek artması nedeniyle aşılama da önem kazanmaktadır. Çocuklara uygulanan aşılama yöntemiyle, antibiyotik kullanımının azaltılması ve bağışıklık riskinin azaltılması hedeflenmektedir.

Türkiye'de Pnönokok Polisakkarid aşı (PPV23) ile, Pnömokok Konjuge aşı (PCV7) kullanılmaktadır. Bazı aşıların, bazı durumlarda çeşitli yan etkilerine rastlanmaktadır. Bunun dışında, PPV23 aşısının hamile kadınlardaki güvenilirliği araştırılmamıştır. Ayrıca, PPV uygulandığında alerjik tepki gösteren hastalarda PPV uygulamasına son verilir.

Öneriler[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Çocuklara, sık ve düzenli aralıklarla ellerini sabun ve bol suyla yıkamalarının öğretilmesi gerekliliği
  • Solunum güçlüğü yaratan ortamlardan (sigara dumanı, toz, polen vb.) uzak durulması
  • Yenidoğanlarda anne sütüyle beslenme

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]