İçeriğe atla

Kullanıcı:Y3ell/Test/belge

Vikipedi, özgür ansiklopedi


en:Template:History of al-Andalus

{{

}}

Sarakusta Emirliği

HÛDÎLER

Hammûdîler

  • Kurtuba halifeliğin zayıflamasıyla (1013-1031), Hammûdîler 1016-1023 ve 1025-1026 yılında arasında Kurtuba'da Halifeliği ele geçirdiler. Ailenin ilk halifesi Ali b. Hammûd oldu (h.  1016-1018). Halifenin kardeşi İşbiliye valisi Kāsım b. Hammûd, Ebü’l-Kāsım [en]'ı İşbiliye kadısı olarak atadı. 1018 yılında halife öldürüldu ve kardeşi Kāsım hilafet makamına oturdu (h.  1018-1021). Kurtuba'ya yerleşen Kāsım, İşbiliye'nin idaresini Ebü’l-Kāsım'a devretti. Ebü’l-Kāsım 1023 yılında İşbiliye Emirliği'ni kurdu. Öldürülen halife Ali b. Hammûd'un oğlu Yahyâ el-Mu‘telî ise iki farklı dönemde halife oldu.[1]

[[]] [en]

Endülüs’te Bir İlim ve Kültür Şehrinin Doğuşu: Gırnata Örneği

Yâkūt el-Hamevî Gırnata’yı İlbîre kûresinin en eski şehirlerinden biri olarak gösterir

Kûre (çoğulu küver) ibaresi, Endülüs idarî yapılanmasında vilayeti ifade etmek üzere kullanılır.

en:Kura (al-Andalus)


Başşehir Kurtuba dışında kalan yerler idarî bakımdan biri “küver” (vilâyetler), diğeri “sugūr” (sınır bölgeleri) olmak üzere iki kısma ayrılmıştı. Küver, doğrudan hükümdar tarafından tayin edilen valiler, Sağrüla‘lâ, Sağrülevsat ve Sağrülednâ adlarıyla üçe ayrılan sugūr ise “kāid” denilen kumandanlar tarafından idare edilirdi.


SUGŪR (Sugür)

İslâm devletlerinin gayri müslim devletlerle sınır teşkil eden müstahkem şehir ve kalelerin bulunduğu uç bölgeleri.

Sözlükte “geçit, düşman saldırısına açık yer, sınır” gibi anlamlara gelen sagr kelimesinin çoğulu olan sugūr, dârülislâm adı verilen İslâm ülkesiyle dârülharp denilen gayri müslim ülkeleri birbirinden ayıran sınır bölgelerine ve geçiş noktalarına verilen addır. Sugūr, daha ziyade Anadolu’nun güneyindeki Arap-Bizans sınır bölgesini ve Endülüs’te İslâm devletiyle kuzeydeki hıristiyan krallıklar arasındaki bölgeyi ifade etmek için kullanılmıştır.

Endülüs’te İslâm devletiyle kuzeyde hıristiyan krallıklar arasındaki sınır bölgesini teşkil eden Sugūr üç bölgeye ayrılmaktaydı. Bu ayırımın ne zaman ortaya çıktığı bilinmemekle birlikte III. (IX.) yüzyılda var olduğu anlaşılmaktadır. Bunların en büyüğü, Endülüs’ün en kuzeyinde yer alan ve başşehir Kurtuba’ya (Córdoba) en uzak olanı Sağrüla‘lâ (Sağrülaksâ, Sağrülekber, Sağrüla‘zam) diye isimlendirilmekteydi. Berbitâniye, Veşka (Huesca), Tutîle (Tudela), Sarakusta (Saragossa), Lâride (Lérida), Kal‘atü Eyyûb ve Bârûşe ile Turtûşe’yi (Tortosa) içine alan bölgenin en büyük şehri Sarakusta olup Ümmüssagrila‘lâ olarak kaydedilmektedir. Turtûşe ve çevresine Sağrüşşarkī adı da verilmekteydi. Sağrüla‘lâ bölgesi bir taraftan hıristiyan krallıklarına karşı mücadelede saldırı ve savunma açısından önemli hizmet görürken diğer taraftan merkezden uzak olması dolayısıyla siyasî muhalifler ve isyancıların daha rahat hareket etmesine imkân sağlamış, bu sebeple bölge, Endülüs Emevî Devleti döneminde özellikle Sarakusta merkezli çok sayıda isyana sahne olmuştur. Tavâif-i mülûk devrinde bu bölgede Tücîbîler ve Hûdîler hüküm sürmüştür. Sarakusta’nın 512’de (1118) Murâbıt hâkimiyetinden Aragon Kralı I. Alfonso’nun eline geçmesinden sonra bölge hıristiyan hâkimiyetine girmiştir. Kaynaklarda Sağr veya Bilâdüssağr ifadesiyle genel olarak Sağrüla‘lâ kastedilmektedir. Diğer bir Sugūr bölgesi Sağrülednâ (Aşağı Sugūr) diye isimlendirilmekteydi. Burası, Mâride’den (Mérida) batıya doğru Batalyevs’i içine alıp Atlas Okyanusu sahillerine uzanan bölgeyi kapsamaktaydı. İki bölge arasında yer alan ve Sağrülevsat denilen bölge ise Tuleytula (Toledo) ve çevresindeki şehirleri içine alıyordu. IV. (X.) yüzyılda III. Abdurrahman’ın kuzeydeki hıristiyan krallıklarıyla yürüttüğü mücadelede en hareketli dönemlerden birini yaşayan ve öteden beri yürütülen seferler için oldukça önem taşıyan Sugūr bölgesinin bu devirde daha ziyade Sağrüla‘lâ ve Sağrülednâ şeklinde ayrıldığı görülmektedir.

Üşbûne Emirliği Dosya:Coras del Emirato de Córdoba.svg

en:Taifa of Badajoz MADDESİ It was created by Sabur al-Saqlabi, a former slave of perhaps Slavic or Persian origin.[2] The taifa's control extended over most of ancient Lusitania, including Mérida and Lisbon. Sabur was succeeded in 1022 by his vizier, Abdallah ibn al-Aftas, who founded the Aftasid dynasty. Sabur's sons fled to Lisbon, where they created the short-lived taifa of Lisbon, which was soon reconquered by Badajoz.

Emirs of Badajoz 1st Taifa period (11th century) Banu Sabur (Saqlabi)

Sabur al-Saqlabi 1009-1022 Abu Muhammad Abdallah ibn Muhammad al-Sabur al-Saqlabi 1013–1022 'Abd al-Aziz ibn Sabur al-Saqlabi 1022 'Abd al-Malik ibn Sabur al-Saqlabi 1022 (in Lishbuna)


Hazrec-Banu Khazraj


https://historia-hispanica.rah.es/biografias/40434-sabur-al-saqlabi


ÜŞBÛNE https://islamansiklopedisi.org.tr/usbune

Halife II. Hakem’in Üşbûne’nin de yer aldığı Endülüs’ün batı bölgelerinin valisi Sâbûr es-Saklebî hilâfetin yıkılmasının ardından diğer bölge valileri gibi bağımsızlığını ilân etti. Fakat Murâbıtlar’a karşı Kuzey Afrika’da başlayan Muvahhid hareketi Endülüs’teki siyasî durumun seyrini değiştirdi. Murâbıtlar’ın bölgeden askerlerini çekmesiyle doğan otorite boşluğu ikinci bir mülûkü’t-tavâif döneminin başlamasına yol açtı.

ABDULLAH b. REVÂHA https://islamansiklopedisi.org.tr/abdullah-b-revaha

Endülüs’te Benî Abdüsselâm adıyla tanınan bu topluluğun, Abdullah b. Revâha’nın sahâbîlerden Beşîr b. Sa‘d ile evli olan kız kardeşi Amre bint Revâha’nın oğlu Nu‘mân b. Beşîr’in Emevîler’e cephe alması üzerine Halife Mervân’ın emriyle öldürülmesinden sonra Endülüs’e kaçan bazı çocuklarından geldiği anlaşılmaktadır.

MUHAMMED el-MUZAFFER https://islamansiklopedisi.org.tr/muhammed-el-muzaffer

Hayatının ilk dönemleri hakkında çok az bilgi bulunmaktadır. Buna göre tahta çıkmadan önce Abbâdîler’le yaptığı bir savaşta esir düştü ve bir süre onların müttefiki olan Berberî kökenli Birzâlîler’in merkezi Karmûne’de (Carmona) kaldı. 421 (1030) yılında geri dönüşünün ardından, Batalyevs (Badajoz) Emirliği’nin kurucusu Sâbûr es-Saklebî’nin iki oğlu Abdülmelik ve Abdülazîz’in Üşbûne’de (Lizbon) başlattıkları isyanı bastırmak ve Eftasîler’in otoritesini tekrar tesis etmek üzere bu şehre vali tayin edildi; halkın verdiği destekle de kısa zamanda asayişi sağladı. 437’de (1045) babası ölünce Muzaffer unvanıyla Eftasîler’in başına geçti.

ABDULLAH b. EFTAS https://islamansiklopedisi.org.tr/abdullah-b-eftas

Babasının adı Muhammed b. Mesleme (İbnü’l-Eftas) idi. Kurtuba Emevî halifelerinden II. Hakem’in âzatlısı olup Batalyevs’te bağımsız bir emirlik kuran Sâbûr onu kendine halef seçti. Sâbûr’un 10 Şâban 413’te (8 Kasım 1022) ölümü üzerine el-Mansûr lakabıyla başa geçen Abdullah, Batalyevs’te Eftasîler hânedanını kurdu.

Karmune maddesine ekle: Hükümdarlığının ilk yılları barış içinde geçti. Ancak Abbâdîler’in kurucusu Kādî Muhammed’in Bece’yi (Beja) ele geçirerek topraklarını genişletmek istemesi, Abdullah b. Eftas ile aralarının açılmasına sebep oldu. Kādî Muhammed’in oğlu İsmâil ile Karmûne (Carmona) Emîri Muhammed el-Birzâlî’nin birleşik kuvvetleri Abdullah’ın oğlunun kumanda ettiği Eftasî ordusunu mağlûp edince, oğlu Muhammed el-Eftas esir alınarak Karmûne’ye gönderildi. Kazandığı başarıdan sonra Abbâdî Emîri Muhammed ve müttefiki Karmûne emîri Kurtuba topraklarına saldırdı. Neticede Abbâdîler ile Abdullah b. Eftas arasında bir barış yapıldı ve Kādî Muhammed’in izniyle Muhammed el-Eftas serbest bırakıldı (Rebîülevvel 421 / Mart 1030).

EFTASÎLER https://islamansiklopedisi.org.tr/eftasiler

Eftasîler Devleti’nin kurulduğu Sağrülednâ, Endülüs’ün batı kesiminde Vâdiiâne’yi (Guadiana) ve bugünkü Portekiz’in büyük bir kısmını içine alıyordu ve merkezî idare adına Endülüs Emevî Hükümdarı II. Hakem’in âzatlılarından Sâbûr es-Saklebî tarafından idare ediliyordu. Ancak V. (XI.) yüzyıl başlarında Endülüs Emevî Devleti’nin zayıflamasına paralel olarak muhtelif şehir ve bölgelerdeki mahallî hânedanlar bağımsızlıklarını ilân ettiler. Sâbûr da Batalyevs (Badajoz) merkez olmak üzere Sağrülednâ’da bağımsız olarak hüküm sürmeye başladı (403/1012-13). İyi bir asker olmakla beraber idarî işlerden pek anlamayan Sâbûr bu işleri, kendisine vezir tayin ettiği zeki, bilgili ve uzak görüşlü bir kişi olan Abdullah b. Muhammed’e (İbnü’l-Eftas) bıraktı. ....

Sâbûr es-Saklebî 413 (1022) yılında ölünce İbnü’l-Eftas kendisini hükümdar ilân etti ve Mansûr lakabını aldı. Böylece Endülüs’ün batısında merkezi Batalyevs olan Eftasîler hânedanı kurulmuş oldu (413/1022). .....

Fakat çok geçmeden Sâbûr’un Üşbûne’de (Lizbon) yaşayan iki oğlu Abdülmelik ve Abdülazîz, tahtın aslında kendilerine ait olduğunu ileri sürerek Abdullah el-Mansûr’a karşı ayaklandılar ve istiklâllerini ilân ettiler. Bununla beraber özellikle Abdülmelik iyi bir idareci olmadığından şehirde huzur kalmadı. Halkın Abdülmelik’in kötü idaresinden kurtulmak için Abdullah el-Mansûr’a başvurması üzerine gönderilen Eftasî kuvvetleri halkın da desteğiyle kolayca şehre girdiler. Kendisi ve ailesi için eman alan Abdülmelik, o sırada Endülüs’ün en huzurlu şehri olan Cehverîler’in merkezi Kurtuba’ya gidip yerleşti.

Kullanım

[değiştir | kaynağı değiştir]
{{Nehir bilgi kutusu2
| adı                   = 
| yerel_adı             = 
| diğer_adı             = 
| etimoloji             = 
| takma_adı             = 
<!---------------------- RESİMLER-->
| resim                 = 
| resim_boyutu          = 
| resim_başlık          = 
| resim_alt             = 
<!---------------------- HARİTALAR -->
| harita                = 
| harita_boyutu         = 
| harita_başlık         = 
| harita_alt            = 
| raptiye_harita        = 
| raptiye_harita_boyutu = 
| raptiye_harita_başlık = 
| raptiye_harita_alt    = 
<!---------------------- KONUM -->
| alt_bölüm_türü1       = 
| alt_bölüm_adı1        = 
| alt_bölüm_türü2       = 
| alt_bölüm_adı2        = 
| alt_bölüm_türü3       = 
| alt_bölüm_adı3        = 
| alt_bölüm_türü4       = 
| alt_bölüm_adı4        = 
| alt_bölüm_türü5       = 
| alt_bölüm_adı5        = 
<!---------------------- FİZİKSEL ÖZELLİKLER -->
| uzunluk               = <!-- {{Dönüştürme|1234|km|mi|abbr=on}} -->
| genişlik_asgari       = <!-- {{Dönüştürme|1234|m|ft|abbr=on}} -->
| genişlik_ortalama     = <!-- {{Dönüştürme|1234|m|ft|abbr=on}} -->
| genişlik_azami        = <!-- {{Dönüştürme|1234|m|ft|abbr=on}} -->
| derinlik_asgari       = <!-- {{Dönüştürme|1234|m|ft|abbr=on}} -->
| derinlik_ortalama     = <!-- {{Dönüştürme|1234|m|ft|abbr=on}} -->
| derinlik_azami        = <!-- {{Dönüştürme|1234|m|ft|abbr=on}} -->
| debi_konumu           = 
| debi_asgari           = <!-- {{Dönüştürme|1234|m3/s|ft3/s|abbr=on}} -->
| debi_ortalama         = <!-- {{Dönüştürme|1234|m3/s|ft3/s|abbr=on}} -->
| debi_azami            = <!-- {{Dönüştürme|1234|m3/s|ft3/s|abbr=on}} -->
<!---------------------- HAVZA ÖZELLİKLERİ -->
| kaynak                = 
| kaynak_konumu         = 
| kaynak_koordinatlar   = <!-- {{Koordinat|...}} -->
| kaynak_irtifa         = 
| ağız                  = 
| ağız_konumu           = 
| ağız_koordinatlar     = <!-- {{Koordinat|...|display=inline,title}} -->
| ağız_irtifa           = 
| yükseklik_farkı       = <!-- {{Dönüştürme|1234|m|ft|abbr=on}} -->
| iniş                  =
| aktığı_yer            = 
| drenaj_sistemi        = 
| havza_alanı           = <!-- {{Dönüştürme|1234|km2|mi2|abbr=on}} -->
| havza_sembol_yapılar  = 
| havza_nüfusu          = 
| sol_kolları           = 
| sağ_kolları           = 
| su_kütleleri          = 
| şelaleler             = 
| köprüler              = 
| limanlar              = 
| gemiciliğe_elverişli  =
| özel etiket           = 
| özel_veri             = 
| ekstra                = 
}}

Parametre adları ve açıklamaları

[değiştir | kaynağı değiştir]
Parametre adı Açıklama
adı Nehrin yaygın adı
yerel_adı Yerel dildeki adı. {{yerel adı}} kullanın.
diğer_adı Nehrin diğer isim(ler)i. Birden fazla isim girmek için virgül kullanın.
etimoloji Adını aldığı kişi, olay veya başka sebepler.
resim Resim adı. Dosya: yada Resim: öneki içermeden yazılmalıdır.
Resim2’ye kadar eklenebilir.
resim_boyutu Resmin piksel (px) cinsinden genişliği. Genellikle 280px ila 300px arasında bir değer girilir. Varsayılan: 250px.
resim_başlık Resim başlığı.
resim_alt Resim için alternatif başlık.
harita Harita resim adı. Dosya: yada Resim: öneki içermeden yazılmalıdır.
harita_boyutu Haritanın piksel (px) cinsinden genişliği. Genellikle 280px ila 300px arasında bir değer girilir.
harita_başlık Harita resim başlığı.
harita_alt Harita resim için alternatif başlık.
raptiye_harita Bu parametre {{Konum haritası}}’nı kullanır. Haritanın adı yazıldığında, ağız_koordinatlar parametresi tarafından belirtilen konuma bir raptiye yerleştirilir. Herhangi bir koordinat girilmez ise wikidata'daki değer kullanılır. Rölyef haritasını devre dışı bırakmak için raptiye_harita_rölyef = 0 parametresi manuel olarak eklenmeli.
raptiye_harita_boyutu Konum haritasının piksel olarak genişliği. px son eki olmadan sadece rakam olarak girilmelidir.
raptiye_harita_başlık Konum haritası başlığı.
raptiye_harita_alt Konum haritası için alternatif başlık.
alt_bölüm_türü1 Birincil siyasi bölge(ler), genellikle Ülke veya Ülkeler.
alt_bölüm_adı1 Yukarıdakilerle birlikte kullanılır. Nehrin içinde aktığı ülke/ülkeler. Birden fazla veri girmek için virgül kullanın.
alt_bölüm_türü2 İkincil siyasi bölge(ler). Nehrin içinden aktığı Eyaletler, İller, İlçeler veya Bölgeler.
alt_bölüm_adı2 Yukarıdakilerle birlikte kullanılır. Nehrin içinden aktığı ikincil siyasi bölge(ler). Birden fazla veri girmek için virgül kullanın.
alt_bölüm_türü3 Üçüncül siyasi bölge(ler). Nehir boyunca uzanan Şehirler gibi.
alt_bölüm_adı3 Yukarıdakilerle birlikte kullanılır. Nehrin içinden aktığı üçüncül siyasi bölge(ler). Birden fazla veri girmek için virgül kullanın.
alt_bölüm_türü4 Diğer siyasi alt bölüm türleri.
alt_bölüm_adı4 Yukarıdakilerle birlikte kullanılır. Nehrin içinden aktığı diğer siyasi alt bölümler. Birden fazla veri girmek için virgül kullanın.
alt_bölüm_türü5 Diğer siyasi alt bölüm türleri.
alt_bölüm_adı5 Yukarıdakilerle birlikte kullanılır. Nehrin içinden aktığı diğer siyasi alt bölümler. Birden fazla veri girmek için virgül kullanın.
FİZİKSEL ÖZELLİKLER
uzunluk Nehir ana kolunun [en] toplam uzunluğu.
{{Dönüştürme|1234|km|mi|abbr=on}} şablonunu kullanın.
genişlik_asgari Nehir kıyıları arasındaki asgari genişlik. Genellikle nehir kaynağının tespiti zor olduğundan nadiren kullanılır.
{{Dönüştürme|1234|m|ft|abbr=on}} şablonunu kullanın.
genişlik_ortalama Nehrin ortalama genişliği.
{{Dönüştürme|1234|m|ft|abbr=on}} şablonunu kullanın.
genişlik_azami Nehrin ağız'dan önceki azami genişliği.
{{Dönüştürme|1234|m|ft|abbr=on}} şablonunu kullanın.
derinlik_asgari Nehrin asgari derinliği. Genellikle nehir kaynağının tespiti zor olduğundan nadiren kullanılır.
{{Dönüştürme|1234|m|ft|abbr=on}} şablonunu kullanın.
derinlik_ortalama Nehrin ortalama derinliği.
{{Dönüştürme|1234|m|ft|abbr=on}} şablonunu kullanın.
derinlik_azami Nehrin ağız'dan önceki azami derinliği.
{{Dönüştürme|1234|m|ft|abbr=on}} şablonunu kullanın.
debi_konumu Aşağıdaki bilgilerin kaydedildiği konum veya ölçüm istasyonunun adı. Genellikle Nehir ağızı civarında yer alır.
debi5’e kadar eklenebilir.
debi_asgari Asgari debi. Nadiren kullanılır.
{{Dönüştürme|1234|m3/s|ft3/s|abbr=on}} şablonunu kullanın.
debi_ortalama Ortalama debi.
{{Dönüştürme|1234|m3/s|ft3/s|abbr=on}} şablonunu kullanın.
debi_azami Sel taşkınları oluşmadan önce ölçülen azami debi.
{{Dönüştürme|1234|m3/s|ft3/s|abbr=on}} şablonunu kullanın.
HAVZA ÖZELLİKLERİ
kaynak Birincil kaynağın yeryüzü şekli veya su kütlesi.
kaynak5’e kadar eklenebilir. Eğer kaynak bir Nehir Kavşağı [en] ise, şu bilgiler ilave edilmelidir:
[[A-Nehri]] ve [[B-Nehri]]’nin birleşmesi ile.
kaynak_konumu Kaynak konumunun İl, İlçe, Eyalet vb. gibi siyasi ayrıntıları.
kaynak_koordinatlar Ana kaynağın koordinatları, {{Koordinat}} şablonu ile veri girilmeli.
kaynak_irtifa Ana kaynağındaki rakım.
ağız Ağız’ın yeryüzü şekli veya su kütlesi.
ağız_konumu Ağız konumunun İl, İlçe, Eyalet vb. gibi siyasi ayrıntıları.
ağız_koordinatlar Nehir ağızının koordinatları, {{Koordinat}} şablonu ile veri girilmeli. Mümkünse |display=inline,title şeklinde kullanılmalı.
ağız_irtifa Nehir ağızındaki rakım.
yükseklik_farkı kaynak_irtifa ile ağız_irtifa arasındaki fark.
{{Dönüştürme|1234|m|ft|abbr=on}} şablonunu kullanın.
iniş Kaynaktan ağıza kadar nehrin inişi. ‰ (Bindelik) olarak rakam şeklinde girilmeli. (0,4 ‰) gibi.
aktığı_yer Ağızdan sonra denize doğru aktığı yerler. Örneğin, Almanya'daki Pegnitz; Regnitz'e, oradan Main'e, oradan Ren'e, oradan da Kuzey Denizi'ne dökülür. Bunu bilgi kutusunda göstermek için {{RRegnitz}} gibi özel bir şablon kullanabilirsiniz, yada [[Regnitz]] → [[Main (nehir)|Main]] → [[Ren]] → [[Kuzey Denizi]] şeklinde manuel ekleyerek de girilebilirsiniz. Bunların her ikisi de bilgi kutusunda Regnitz → Main → Ren → Kuzey Denizi olarak görünür. Bu parametre ile kullanılabilecek şablonların bir listesi için Kategori:Nehir ardıllık şablonları sayfasına bakın.
drenaj_sistemi Drenaj sistemin adı.
havza_sembol_yapılar Nehir boyunca yer alan sembol yapılar. Birden fazla sembol yapı için virgül kullanın.
havza_nüfusu Nehir havzasındaki nüfus.
havza_alanı Nehrin drenaj havzası büyüklüğü.
{{Dönüştürme|1234|km2|mi2|abbr=on}} şablonunu kullanın.
sol_kolları Nehrin sol kıyısında yer alan ve nehrin ağzına doğru akan nehir kolları. Kaynaktan ağıza doğru sıralayın.
sağ_kolları Nehrin sağ kıyısında yer alan ve nehrin ağzına doğru akan nehir kolları. Kaynaktan ağıza doğru sıralayın.
su_kütleleri Nehir boyunca yer alan su kütleleri (göller, rezervuarlar vb.). Kaynaktan ağıza doğru sıralayın.
şelaleler Nehir boyunca yer alan Şelaleler. Kaynaktan ağıza doğru sıralayın.
köprüler Nehir boyunca yer alan Köprüler. Kaynaktan ağıza doğru sıralayın.
limanlar Nehir boyunca yer alan İç limanlar. Kaynaktan ağıza doğru sıralayın.
gemiciliğe_elverişli Gemiciliğe elverişlilik durumu.
özel etiket Özel bir etiket girmek için bunu kullanın (köprüler gibi). Aşağıdaki alanla birlikte kullanılmalıdır.
özel_veri Özel veri parametresi. Yukarıya bakın.
ekstra Bilgi kutusunun en altına içerik eklemek için bu parametreyi kullanın. Harita, grafik vb. eklemek için kullanabilirsiniz.
Amazon
(TEST VERİSİ İÇERİR)
Alt text for image
Amazon Nehri'nin havadan görüntüsü
Alt text for map
Amazon havzasının haritası
Map showing the location of the river mouth in Brazil
Map showing the location of the river mouth in Brazil
Ağızın konumu, Brezilya
EtimolojiAdını Amazon Yağmur Ormanları'ndan almıştır
Takma ad(ları)Rio Amazonas
Yerel adıAmazonia (Portekizce)
Konum
Ülke(ler)Brezilya, Kolombiya, Peru, Ekvador
Eyalet(ler)Loreto (Peru);
Amazonas (Kolombiya);
Kuzey Bölgesi (Brezilya)
Şehir(ler)Iquitos (Peru); Leticia (Kolombiya);
Tabatinga (Brezilya); Tefé (Brezilya);
Itacoatiara (Brezilya); Parintins (Brezilya);
Óbidos (Brezilya); Santarém (Brezilya);
Almeirim (Brezilya); Macapá (Brezilya)
Fiziksel özellikleri
KaynakMarañón ve Ucayali'nin birleşmesi ile
 • konumArequipa bölgesi
 • koordinatlar15°31′05″G 71°45′55″B / 15.51806°G 71.76528°B / -15.51806; -71.76528
 • rakım5.170 m (16.960 ft)
AğızAtlantik Okyanusu
 • konum
Amapá, Pará
 • koordinatlar
00°42′28″G 50°05′22″B / 0.70778°G 50.08944°B / -0.70778; -50.08944
 • rakım
0 m (0 ft)
Yükseklik farkı5.170 m (16.960 ft)
İniş0,74 ‰
Uzunluk6.992 km (4.345 mi)
Havza alanı7.050.000 km2 (2.720.000 sq mi)
Genişlik 
  ·  asgari4.000 m (13.000 ft)
  ·  ortalama6.000 m (20.000 ft)
  ·  azami8.000 m (26.000 ft)
Derinlik 
  ·  asgari3 m (9,8 ft)
  ·  ortalama15 m (49 ft)
  ·  azami30 m (98 ft)
Debi 
 • konumSantarém, Pará
 • ortalama209.000 m3/s (7.400.000 cu ft/s)
 • asgari109.000 m3/s (3.800.000 cu ft/s)
 • azami309.000 m3/s (10.900.000 cu ft/s)
Havza özellikleri
Aktığı yerApurímac → Solimões → Marañón
Drenaj sistemiAmazon Havzası
Sembol yapılarAmazon Arena
Nüfus1,234,567
Akarsu kolları 
 • sol
 • sağ
Su kütleleriLawriqucha Gölü
ŞelalelerAhlfeld Şelalesi
KöprülerManaus–Iranduba Köprüsü
İç limanlarManaus Limanı
Gemiciliğe elverişliEvet
Özel etiketÖzel_veri


Örnek

[değiştir | kaynağı değiştir]
{{Nehir bilgi kutusu2
| adı                   = Amazon 
| yerel_adı             = {{yerel adı|pt|Amazonia}}
| diğer_adı             = (TEST VERİSİ İÇERİR)
| etimoloji             = Adını Amazon Yağmur Ormanları'ndan almıştır
| takma_adı             = Rio Amazonas

<!---------------------- RESİMLER-->
| resim                 = Aerial view of the Amazon Rainforest.jpg
| resim_boyutu          = 300px
| resim_başlık          = Amazon Nehri'nin havadan görüntüsü
| resim_alt             = Alt text for image

<!---------------------- HARİTALAR -->
| harita                = Amazonrivermap.svg
| harita_boyutu         = 300px
| harita_başlık         = Amazon havzasının haritası
| harita_alt            = Alt text for map
| raptiye_harita        = Brezilya
| raptiye_harita_boyutu = 300
| raptiye_harita_başlık = Ağızın konumu, Brezilya
| raptiye_harita_alt    = Map showing the location of the river mouth in Brazil
| alt_bölüm_türü1       = [[Ülke|Ülke(ler)]]
| alt_bölüm_adı1        = [[Brezilya]], [[Kolombiya]], [[Peru]], [[Ekvador]]
| alt_bölüm_türü2       = Eyalet(ler)
| alt_bölüm_adı2        = [[Loreto Bölgesi|Loreto]] (Peru);<br />[[Amazonas (Kolombiya)|Amazonas]] (Kolombiya);<br />[[Kuzey Bölgesi, Brezilya|Kuzey Bölgesi]] (Brezilya)
| alt_bölüm_türü3       = [[Şehir|Şehir(ler)]]
| alt_bölüm_adı3        = [[Iquitos]] (Peru); [[Leticia]] (Kolombiya);<br /> [[Tabatinga]] (Brezilya); [[Tefé]] (Brezilya);<br /> [[Itacoatiara, Amazonas|Itacoatiara]] (Brezilya); [[Parintins]] (Brezilya);<br /> [[Óbidos, Pará|Óbidos]] (Brezilya); [[Santarém, Pará|Santarém]] (Brezilya);<br /> [[Almeirim (Brezilya)|Almeirim]] (Brezilya); [[Macapá]] (Brezilya)

<!---------------------- FİZİKSEL ÖZELLİKLER -->
| uzunluk               = {{Dönüştürme|6992|km|mi|abbr=on}}
| genişlik_asgari       = {{Dönüştürme|4000|m|ft|abbr=on}}
| genişlik_ortalama     = {{Dönüştürme|6000|m|ft|abbr=on}}
| genişlik_azami        = {{Dönüştürme|8000|m|ft|abbr=on}}
| derinlik_asgari       = {{Dönüştürme|3|m|ft|abbr=on}}
| derinlik_ortalama     = {{Dönüştürme|15|m|ft|abbr=on}}
| derinlik_azami        = {{Dönüştürme|30|m|ft|abbr=on}}
| debi_konumu           = [[Santarém, Pará]]
| debi_asgari           = {{Dönüştürme|109000|m3/s|ft3/s|abbr=on}}
| debi_ortalama         = {{Dönüştürme|209000|m3/s|ft3/s|abbr=on}}
| debi_azami            = {{Dönüştürme|309000|m3/s|ft3/s|abbr=on}}

<!---------------------- HAVZA ÖZELLİKLERİ -->
| kaynak                = [[Marañón Nehri|Marañón]] ve [[Ucayali Nehri|Ucayali]]'nin birleşmesi ile
| kaynak_konumu         = [[Arequipa bölgesi]]
| kaynak_koordinatlar   = {{Koordinat|15|31|05|S|71|45|55|W}}
| kaynak_irtifa         = {{Dönüştürme|5170|m|ft|abbr=on}}
| ağız                  = [[Atlas Okyanusu|Atlantik Okyanusu]]
| ağız_konumu           = [[Amapá]], [[Pará]]
| ağız_koordinatlar     = {{Koordinat|00|42|28|S|50|05|22|W}}
| ağız_irtifa           = {{Dönüştürme|0|m|ft|abbr=on}}
| yükseklik_farkı       = {{Dönüştürme|5170|m|ft|abbr=on}} 
| iniş                  = 0,74 ‰
| aktığı_yer            = [[Apurímac Nehri|Apurímac]] → [[Solimões Nehri|Solimões]] → [[Marañón Nehri|Marañón]]
| drenaj_sistemi        = [[Amazon Havzası]]
| havza_alanı           = {{Dönüştürme|7050000|km2|mi2|abbr=on}}
| sembol_yapılar        = [[Arena Amazônia|Amazon Arena]]
| havza_nüfusu          = 1,234,567
| sol_kolları           = {{hlist|[[Marañón Nehri|Marañón]]|[[Japurá Nehri|Japurá]]|[[Rio Negro (Amazon)|Rio Negro]]|[[Putumayo Nehri|Putumayo]]}}
| sağ_kolları           = {{hlist|[[Ucayali Nehri|Ucayali]]|[[Purus Nehri|Purus]]|[[Madeira Nehri|Madeira]]|[[Tapajós]]|[[Xingu Nehri|Xingu]]}}
| su_kütleleri          = [[Lawriqucha Gölü]]
| şelaleler             = [[Noel Kempff Mercado Ulusal Parkı|Ahlfeld Şelalesi]]
| köprüler              = [[Manaus–Iranduba Köprüsü]]
| limanlar              = [[Manaus Limanı]]
| gemiciliğe_elverişli  = Evet
| özel etiket           = '''''Özel etiket'''''
| özel_veri             = ''Özel_veri''
| ekstra                =
}}

Alt şablonlar

[değiştir | kaynağı değiştir]
  1. ^ "Mehmet Özdemir, İBN ABBÂD, Ebü'l-Kāsım, İslam Ansiklopedisi". 13 Haziran 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ocak 2025. 
"https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Kullanıcı:Y3ell/Test/belge&oldid=30515271" sayfasından alınmıştır