Kasım Süleymani

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Kasım Süleymani
قاسم سلیمانی
Qasem Soleimani with Zolfaghar Order (cropped).jpg
Takma adı "Hacı Kasım" (Ortadoğu'da)[1]
"Gölge Komutan" (Batı'da)[2][3][4][5][6]
Doğum 11 Mart 1957(1957-03-11)
Rabor, Kirman, İran
Ölüm 3 Ocak 2020 (62 yaşında)
Bağdat, Irak
Bağlılığı  İran
Hizmet dalı Seal of the Army of the Guardians of the Islamic Revolution.svg İran Devrim Muhafızları Ordusu
Hizmet yılları 1979–2020
Rütbesi 19- Sarlashgar-IRGC.png Korgeneral
Komuta ettiği Kudüs Gücü
Savaşları/Çatışmaları İran-Irak Savaşı
Irak Savaşı
Suriye İç Savaşı

Kasım Süleymani (Farsçaقاسم سلیمانی, Farsça telaffuz: [ɢɒːseme solejmɒːniː]; 11 Mart 1957, Kirman - 3 Ocak 2020, Bağdat), İranlı asker.

Yoksul ve köylü bir ailede doğan Süleymani, 1979 yılında İran İslam Devrimi'nden sonra kurulan İran Devrim Muhafızları Ordusu'na katıldı. İran-Irak Savaşı'nda görev aldıktan sonra Kirman Eyaleti Devrim Muhafızları komutanı oldu. 1998 yılından 2020 yılındaki ölümüne kadar ise, yurt dışı operasyonlar ile ilgilenen İran Devrim Muhafızları Ordusu Kudüs Gücü komutanı olarak görev yaptı. Askeri kariyerinde Lübnan'daki Hizbullah'ın askeri kanadının "gölge liderleri" olarak tanımlanmış Süleymani,[7] Suriye İç Savaşı'nda Suriye Hükûmeti ve Beşşar Esad'ı destekleyen çatışmalarda ve 2015'te Rusya-İran-Suriye-Irak koalisyonunun kurulmasında rol oynadı.[8]

3 Ocak 2020 tarihinde, Amerika Birleşik Devletleri'nin İHA'lar ile Bağdat Uluslararası Havalimanı'na düzenlenmiş olduğu saldırı sonucunda öldü. ABD yetkilileri, Süleymani'nin 29 Aralık 2019'da ABD Bağdat elçiliğini hedef almış ve İran destekli militanların gerçekleştirdiği saldırının arkasındaki onay veren kişi olmasını İHA saldırısının nedeni olarak açıkladı

Gençliği[değiştir | kaynağı değiştir]

Yoksul köylü bir ailenin çocuğu olarak Rabor'da doğdu. Gençliğinde, Kirman'a taşındı ve babasının borçlarını ödemeye yardımcı olmak için inşaat işçisi olarak çalıştı. 1975 yılında Kirman Su Örgütü için bir yüklenici olarak çalışmaya başladı. Çalışmadığı zamanlarda jimnastik ağırlık kaldırma gibi sporlarla uğraşırdı. Ayrıca Ayetullah Humeyni'nin himayesindeki Hüccet Kamyab adında yerel bir vaizin vaazlarına dinlemeye giderek zamanını geçirirdi.[9]

Askeri kariyeri[değiştir | kaynağı değiştir]

1979 yılında İran İslam Devrimi'nden sonra kurulan İran Devrim Muhafızları Ordusu'na katıldı. Çok fazla bir eğitimi olmamasına rağmen hızla yükseldi. Muhafızlığının ilk zamanlarında, Kuzeybatı İran'da ve Batı Azerbaycan Eyaleti'nde bir Kürt ayrılıkçı ayaklanmasının bastırılmasında görev aldı.[9]

İran-Irak Savaşı'nın başlaması üzerine Kirman'daki erkekleri bir askeri birlikte toplayarak eğitmeye başladı. Savaş sırasında cesareti ve atikliği sayesinde ön plana çıktı ve onun yaşındakiler sıradan asker olarak savaşırken 23 yaşındayken 41. Sarallah Tümen Komutanı olarak görevlendirildi. Tümeniyle birlikte Irak'ın işgal ettiği İran topraklarında başarılı harekâtlarda bulundu.[10] Tarık el-Kuds Harekâtı'nda ağır olarak yaralandı. Fakat iyileşti ve askeri görevine devam etti. Daha sonra Irak'taki Ramazan Genel Merkezi tarafından yürütülen düzensiz savaş görevlerinin organize edilmesiyle meşgul oldu. Saddam Hüseyin'e karşı her iki Iraklı Kürt lider (Mesut Barzani ve Celal Talabani) ve Şii Bedir Örgütü ile ilişkiler kurdu.[11]

Süleymani ve Ali Hamaney

Savaştan sonra 1990'larda, Kirman Eyaleti Devrim Muhafızları komutanı oldu. Bölgenin nispeten Afganistan'a yakın olması ve uyuşturucu ticaretinin Afganistan-İran-Türkiye hattı üzerinden devamını engellemek için birçok kez başarılı operasyonlar düzenledi.[9]

1998 yılında Ahmed Vahidi'den sonra, İran Devrim Muhafızları Ordusu Kudüs Gücü Komutanı olarak atandı. Washington Post tarafından İran dış siyasetine yön veren kişilerden biri olarak nitelendirildi.[12]

Tahran'daki 1999 öğrenci isyanı sırasında, Cumhurbaşkanı Muhammed Hatemi'ye gönderilen mektubu imzalayan Devrim Muhafız subaylarından biriydi. Mektup, Hatemi'nin öğrenci isyanını bastıramaması halinde Devrim Muhafızları'nın müdahale edeceğini belirtmekteydi.[9][13]

Öldürülmesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Süleymani ve saldırıda öldürülmüş diğer kişilerin cenaze töreni

Süleymani, 3 Ocak 2020'de, uçakla geldiği Irak'ın başkenti Bağdat'ta Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump'ın talimatıyla uğradığı bombalı saldırıda öldürüldü. ABD Savunma Bakanlığı, Süleymani'nin daha önce gerçekleşmiş, Bağdat'taki ABD elçiliğinin İran destekli Kataib Hizbullah militanları ve Haşdi Şabi destekçileri tarafından saldırılmasına onay veren yetkili olduğunu belirten ve gelecekte Amerikan diplomat ve askeri personele karşı gerçekleşecek saldırıların önlenmesi için bu saldırının gerçekleştirildiğini açıklayan bir bildiri yayınladı.[14][15] Doğduğu topraklar olan Kirman'da düzenlenen cenaze töreninde izdiham sebebiyle resmi verilere göre 50 kişi hayatını kaybetmiştir.[16]

İran Devrim Muhafızları Ordusu bu gelişme üzerine 8 Ocak 2020 tarihinde ABD'nin Irak'ın Anbar vilayetindeki ABD askerlerinin bulunduğu Ayn el-Esed Hava Üssü'ne balistik füzeler ile saldırı düzenledi.[17] İran'ın yarı resmi haber ajansı Fars Haber Ajansı saldırıyla ilgili görüntüleri paylaştı. ABD başkanı Donald Trump 28 Aralık'ta bu üsse gelerek ABD askerlerini ziyaret etmişti. Amerikalı ve Iraklı yetkililerin açıklamalarına göre saldırılar sonucunda ABD ve Irak vatandaşı kimse zarar görmedi,[18][19] ancak İran medyasında 80 ABD askeri personelinin öldürüldüğüne dair haberler yayınlandı.[20]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Qassem Suleimani not Just a Commander! – Taking a Closer Look at Religious Character of Iranian General". 10 Mart 2015. 14 Ocak 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Temmuz 2016. 
  2. ^ Dexter Filkins (30 Eylül 2013). "The Shadow Commander". The New Yorker. 17 Eylül 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Mart 2015. 
  3. ^ Joanna Paraszczuk (16 Ekim 2014). "Iran's 'Shadow Commander' Steps Into the Light". The Atlantic. 31 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Mart 2015. 
  4. ^ Kambiz Foroohar. "Iran's Shadow Commander". 2 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Mart 2015. 
  5. ^ "RealClearWorld - Syria's Iranian Shadow Commander". 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Mart 2015. 
  6. ^ "Iran's 'shadow commander' steps into the spotlight". The Observers. 8 Temmuz 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Mart 2015. 
  7. ^ Filkins, Dexter (30 Eylül 2013). "The Shadow Commander". The New Yorker. 28 Haziran 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Şubat 2014.  Bilinmeyen parametre |url-status= görmezden gelindi (yardım); Birden fazla |arşivurl= ve |archive-url= kullanıldı (yardım)
  8. ^ "How Iranian general plotted out Syrian assault in Moscow". Reuters. 6 Ekim 2015. 17 Kasım 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Temmuz 2017.  Bilinmeyen parametre |url-status= görmezden gelindi (yardım); Birden fazla |arşivurl= ve |archive-url= kullanıldı (yardım)
  9. ^ a b c d Filkins, Dexter (30 Eylül 2013). "The Shadow Commander". The New Yorker. 28 Haziran 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Şubat 2014. 
  10. ^ Weiss, Michael (2 Temmuz 2014). "Iran's Top Spy Is the Modern-Day Karla, John Le Carré's Villainous Mastermind". 21 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Temmuz 2016. 
  11. ^ "The enigma of Qasem Soleimani and his role in Iraq". 13 Ekim 2013. 5 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Temmuz 2016. 
  12. ^ İran Briefing
  13. ^ "News & Views". The Iranian. Temmuz 1999. Erişim tarihi: 17 Şubat 2013. 
  14. ^ "Statement by the Department of Defense". United States Department of Defense. 2 Ocak 2020. 19 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ocak 2020.  Birden fazla |arşivurl= ve |archive-url= kullanıldı (yardım)
  15. ^ "Iran general Qassem Suleimani killed in Baghdad drone strike ordered by Trump". The Guardian. 3 Ocak 2020. 17 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ocak 2020.  Birden fazla |arşivurl= ve |archive-url= kullanıldı (yardım)
  16. ^ "Kasım Süleymani'nin cenazesi, izdihamda 50 kişinin öldüğü tören sonrası defnedildi". bbc.com. 8 Ocak 2020. Erişim tarihi: 9 Ocak 2020. 
  17. ^ "Iran targets US troops with missile strikes". 8 Ocak 2020. 16 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  18. ^ Rubin, Alissa J.; Fassihi, Farnaz; Schmitt, Eric; Yee, Vivian (7 Ocak 2020). "Iran Fires on U.S. Forces at 2 Bases in Iraq, Calling It 'Fierce Revenge'". The New York Times (İngilizce). ISSN 0362-4331. Erişim tarihi: 8 Ocak 2020. 
  19. ^ Miles, Frank (7 Ocak 2020). "Iran launches 15 ballistic missiles into Iraq targeting US, coalition forces, officials say". Fox News (İngilizce). 20 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ocak 2020. 
  20. ^ =Ahmed Aboulenein; Phil Stewart (8 Ocak 2020). "'We slapped them on the face': Ayatollah tells Iranians". The Sydney Morning Herald. 12 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi.