Hispanik Amerika

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Hispanik Amerika'yı oluşturan ülkelerin haritası, yeşil renktedir.
Amerika kıtasındaki İspanyolca konuşanlar
  Dark Green Arrow Up.svg 50%
  Dark Green Arrow Up.svg 30%
  Dark Green Arrow Up.svg 20%
  Dark Green Arrow Up.svg 10%
  Dark Green Arrow Up.svg 5%
  Dark Green Arrow Up.svg 2%



Hispanik Amerika (İspanyolcaHispanoamérica veya América hispana) ya da İspanyol Amerika (İspanyolca: América española), Amerika'da İspanyolca konuşan uluslardan oluşan bölge.[1][2]

Bu ülkelerin birbirleriyle ve eski Avrupa metropolü olan İspanya ile önemli ortak noktaları vardır. Bu ülkelerin tamamında, İspanyolca ana dildir ve arada resmî statüsünü Guaraní, Keçuva, Aymara veya Maya gibi bir veya daha fazla yerli dillerle ve Porto Riko'da İngilizceyle paylaşmaktadır.[3] Katolik Hıristiyanlık bölgede egemen dindir.[4]

Hispanik Amerika bazen Brezilya ile "Ibero-Amerika" terimi altında gruplandırılmaktadır ve İber yarımadasında kültürel kökenleri olan Amerika kıtasındaki ülkeler anlamına gelmektedir.

Tarihi[değiştir | kaynağı değiştir]

Amerika'daki Avrupa kolonileri ve iddia edilen alanlar, yaklaşık 1750.

İspanya'nın Amerika kıtasını fethi 1492'de başladı ve nihayetinde, çeşitli Avrupa güçlerinin 15. ve 20. yüzyıllar arasında Amerika, Asya ve Afrika'da önemli miktarda toprak ve halka sahip olduğu geniş bir tarihsel dünya keşif sürecinin parçası oldu. Hispanik Amerika, büyük İspanyol İmparatorluğu'nun ana parçası oldu.

1808'de Napolyon'un İspanya'yı ele geçirmesi ve bunun sonucunda ortaya çıkan kaos, İspanyol İmparatorluğu'nun dağılmasına yol açtı ve bunun sonucu Hispanik Amerika topraklarında kurtuluş mücadelesi başladı. 1830'a gelindiğinde İspanyol Amerikan ve Asya topraklarından kalan tek yer Filipin takımadaları ile Küba ve Porto Riko adalarıydı. Bu da 1898 İspanyol-Amerikan Savaşı'na kadar sürdü

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Ülkeler[değiştir | kaynağı değiştir]

Ülke Nüfus[5] Yüzölçümü[a] GDP (nominal)[6][b] GDP (nominal)
kişi başına
GDP (PPP) GDP (PPP)
kişi başına
Arjantin Arjantin 43,847,430 2,780,400 545.12 12,502.82 874.07 20,047.49
Bolivya Bolivya 10,887,882 1,098,581 34.83 3,169.56 78.66 7,218.49
Şili Şili[7] 17,909,754 756,950 247.03 13,575.99 438.75 24,112.94
Kolombiya Kolombiya 48,653,419 1,141,748 282.36 5,792.18 688.82 14,130.18
Kosta Rika Kosta Rika 4,857,274 51,000 58.11 11,834.84 80.70 16,435.83
Küba Küba 11,475,982 110,861 81.56[8] 7,600.00 132.90 11,900.00
Dominik Cumhuriyeti Dominik Cumhuriyeti 10,648,791 48,730 72.19 7,159.49 161.84 16,049.46
Ekvador Ekvador 16,385,068 256,370 98.01 5,929.69 183.61 11,108.56
El Salvador El Salvador 6,334,722 21,040 26.71 4,343.44 54.79 8,909.43
Guatemala Guatemala 16,582,469 108,890 68.17 4,088.95 131.70 7,899.20
Honduras Honduras 9,112,867 112,492 21.36 2,608.58 43.17 5,271.47
Meksika Meksika 127,540,423 1,972,550 1,046.00 8,554.61 2,315.65 18,938.32
Nikaragua Nicaragua 6,149,928 129,494 13.05 2,120.31 33.55 5,451.71
Panama Panama 4,034,119 75,571 55.12 13,654.07 92.95 23,023.88
Paraguay Paraguay 6,725,308 406,752 27.44 4,003.28 64.40 9,396.02
Peru Peru 31,773,839 1,285,220 195.14 6,198.61 406.21 12,903.09
Porto Riko Porto Riko (ABD) 3,411,307 9,104 101.30 29,696.57 130.97 38,393.07
Uruguay Uruguay 3,444,006 176,215 54.57 15,679.17 74.92 21,527.27
Venezuela Venezuela 31,568,179 916,445 287.27 9,258.34 426.97 13,760.56
Toplam 411,342,767 11,466,903 3,315.34 8,059.80 6,414.64 15,594.39

En büyük şehirler[değiştir | kaynağı değiştir]

Şehir Ülke Nüfus Metro
Meksiko Meksika 8,851,080 23,137,152
Buenos Aires Arjantin 3,050,728 15,941,973
Bogotá Kolombiya 8,787,783 9,983,588
Lima Peru 7,605,742 9,367,587
Santiago Şili 5,428,590 7,200,000
Caracas Venezuela 3,273,863 5,239,364
Guatemala City Guatemala 2,149,188 4,500,000
Guadalajara Meksika 1,564,514 4,424,584
Monterrey Meksika 1,133,814 4,106,054
Medellín Kolombiya 2,636,101 3,731,447
Guayaquil Ekvador 2,432,233 3,328,534
Santo Domingo Dominik Cumhuriyeti 1,111,838 3,310,171[9]
Havana Küba 2,350,000 3,073,000
Maracaibo Venezuela 2,201,727 2,928,043
Puebla Meksika 1,399,519 2,728,790
Asunción Paraguay 525,294 2,698,401
Cali Kolombiya 2,068,386 2,530,796
San Juan Porto Riko 434,374 2,509,007
San José Kosta Rika 1,543,000 2,158,898
Toluca Meksika 820,000 1,936,422
Montevideo Uruguay 1,325,968 1,868,335
Quito Ekvador 1,397,698 1,842,201
Managua Nikaragua 1,380,300 1,825,000
Barranquilla Kolombiya 1,148,506 1,798,143
Santa Cruz Bolivya 1,594,926 1,774,998
Valencia Venezuela 894,204 1,770,000
Tijuana Meksika 1,286,157 1,751,302
Tegucigalpa Honduras 1,230,000 1,600,000
La Paz Bolivya 872,480 1,590,000
San Salvador El Salvador 540,090 2,223,092
Barquisimeto Venezuela 1,116,000 1,500,000
León Meksika 1,278,087 1,488,000
Córdoba Arjantin 1,309,536 1,452,000
Juárez Meksika 1,301,452 1,343,000
San Pedro Sula Honduras 1,250,000 1,300,000
Maracay Venezuela 1,007,000 1,300,000
Rosario Arjantin 908,163 1,203,000
Panama City Panama 990,641 1,500,000
Torreón Meksika 548,723 1,144,000
Bucaramanga Kolombiya 516,512 1,055,331

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Notlar
  1. ^ Değerler km² cinsinden verilmiştir.
  2. ^ Değerler ABD doları cinsinden milyar olarak verilmiştir.
Kaynaklar
  1. ^ All of the following dictionaries only list "Spanish America" as the name for this cultural region. None list "Hispanic America." All list the demonym for the people of the region discussed in this article as the sole definition, or one of the definitions, for "Spanish American". Some list "Hispanic," "Hispanic American" and "Hispano-American" as synonyms for "Spanish American." (All also include as a secondary definition for these last three terms, persons residing in the United States of Hispanic ancestry.) The American Heritage Dictionary of the English Language (3rd ed.) (1992). Boston: Houghton Mifflin. ISBN 0-395-44895-6. Merriam-Webster's Collegiate Dictionary (11th ed.) (2003). Springfield: Merriam-Webster. ISBN 0-87779-807-9. The Random House Dictionary of the English Language (2nd ed.) (1987). New York: Random House. ISBN 0-394-50050-4. Shorter Oxford English Dictionary on Historical Principles (2007). New York: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-920687-2. Webster's New Dictionary and Thesaurus (2002). Cleveland: Wiley Publishing. ISBN 978-0-471-79932-0
  2. ^ "Hispanic America" is used in some older works such as Charles Edward Chapman's 1933 Colonial Hispanic America: A History and 1937 Republican Hispanic America: A History (both New York: The Macmillan Co.); or translated titles that faithfully reproduce Hispanoamérica, such as Edmund Stephen Urbanski (1978), Hispanic America and its Civilization: Spanish Americans and Anglo-Americans, Norman: University of Oklahoma Press. The Cambridge University Press textbook by two distinguished historians of early Latin America, James Lockhart and Stuart B. Schwartz is entitled, Early Latin America: A History of Colonial Spanish America and Brazil 1983.
  3. ^ "CIA – The World Factbook – Field Listing – Languages". 10 Ekim 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2009-04-11.  Birden fazla |URL= ve |url= kullanıldı (yardım); Birden fazla |accessdate= ve |access-date= kullanıldı (yardım)
  4. ^ "CIA – The World Factbook – Field Listing – Religions". 22 Ekim 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2009-04-11.  Birden fazla |URL= ve |url= kullanıldı (yardım); Birden fazla |accessdate= ve |access-date= kullanıldı (yardım)
  5. ^ "Population, total | Data". data.worldbank.org (İngilizce). 19 Ekim 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2017-07-11. 
  6. ^ "Report for Selected Countries and Subjects". www.imf.org (İngilizce). 4 Kasım 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2017-07-11. 
  7. ^ "Demografia de Chile" (PDF). January 27, 2009 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. 
  8. ^ "The World Factbook — Central Intelligence Agency". www.cia.gov (İngilizce). 28 Ekim 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2017-07-11. 
  9. ^ "República Dominicana; Población estimada y proyectada por año y sexo, según región, provincia y municipio. 2000-2010" (Spanish). Oficina Nacional de Estadística (ONE). 13 Kasım 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2010-04-13.  Context page: [1] ("Poblacion estimada y proyectada región provincia y municipio 2000-2010.xls")