Montevideo

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Montevideo
Şehir
San Felipe y Santiago de Montevideo
Montevideo arması
Arma
Takma ad:
La Muy Fiel Y Reconquistadora
Slogan:
Con libertad ni ofendo ni temo (İspanyolca)
Uruguay konumunda Montevideo
Montevideo
Montevideo
Montevideo'nun Uruguay'daki konumu
Ülke Uruguay
Departman Montevideo Departmanı
Kuruluş 1726
İdare
 • Başkan Ana Olivera (Geniş Açık)
Rakım 43 m (141 ft)
Nüfus
 (2004)
 • Toplam 1.325.968
Posta kodu
10000
Alan kodu +02
1888'den, Montevideo taslağı

Montevideo, bir Güney Amerika ülkesi olan Uruguay'ın başkenti, en önemli limanı ve en büyük kentidir.[1] Aynı zamanda en gelişmiş ve modern yönetim otoritelerinin var olduğu yerdir. Ülkenin parlamentosu bu kentte bulunmaktadır.

Köken bilimi[değiştir | kaynağı değiştir]

"Montevideo" kelimesi Portekizcede "bir dağ görüyorum" anlamına gelir. Bu bölgeye gelen Portekiz gemicilerinden biri, körfezin ardındaki dağı gördüğünde bu kelimeyi kullandı. Şehrin adı buradan gelmektedir.

Konumu, iklimi[değiştir | kaynağı değiştir]

Montevideo; ülkenin güneyinde, Uruguay ırmağı ile Prana ırmağının birleşerek denize döküldüğü geniş Rio de la Plata ("gümüş ırmak") koyunun kuzeyinde yer alır. Aynı koyun güneyindeki Buenos Aires'ten yaklaşık olarak 193 kilometre uzaktadır.

İklimi ılıman, ortalama sıcaklığı yaklaşık 15 santigrat derecedir.

İklim[değiştir | kaynağı değiştir]

Nuvola apps kweather.svg Montevideo, Uruguay iklimi Weather-rain-thunderstorm.svg
Aylar Oca Şub Mar Nis May Haz Tem Ağu Eyl Eki Kas Ara Yıl
En yüksek sıcaklık (°C) 42,8 40,3 38,4 36,7 32,0 27,4 29,8 30,8 32,0 35,8 38,2 40,8 42,8
Ortalama en yüksek sıcaklık (°C) 27,7 26,8 25,3 21,7 18,2 15,2 14,5 16,3 17,5 20,8 23,3 26,0 21,1
Ortalama sıcaklık (°C) 23,2 22,7 21,3 17,9 14,5 11,7 11,1 12,4 13,7 16,6 19,0 21,5 17,1
Ortalama en düşük sıcaklık (°C) 18,8 18,7 17,3 14,1 10,9 8,3 7,6 8,5 9,9 12,5 14,7 17,0 13,2
En düşük sıcaklık (°C) 6,0 6,8 3,8 1,3 −2 −5,6 −5 −3,8 −2,4 −1,5 2,5 5,0 −5,6
Ortalama yağış (mm) 86,8 101,5 104,6 85,5 89,0 83,1 86,4 88,2 93,9 108,5 89,3 84,4 1.101,2
Kaynak: Instituto Nacional de Investigación Agropecuaria[2]

Geçmişi[değiştir | kaynağı değiştir]

İspanya ile aralarındaki Tordesillas antlaşmasına karşın, 17. yüzyılda Portekizliler, Colonia del Sacramento'u kurunca, 1724'te İspanyollar gelip Portekizlileri bölgeden çıkarmışlar ve önlem olarak da 1725'te kenti kurmuşlardır.

Kent 1828'de Uruguay'ın başkenti olmuştur.

'Montevideo' adının anlamını açıklayan en az iki değişik sav vardır: Birincisi Portekizce "Monte vide eu" ("bir dağ görüyorum") dan geldiği, ikincisi de İspanyolca "Monte VI De Este a Oeste" ("doğudan batıya altıncı dağ")'dan geldiğidir. Kentin tam adı San Felipe y Santiago de Montevideo'dur.

19. yüzyıl boyunca ve 20. yüzyıl başlarında, Arjantin ve Brezilya'nın artan etkisinden kurtulma çabaları Birleşik Krallık'ın etkisinin artması sonucunu doğurmuştur. Kent 1838 ile 1851 yılları arasında art arda Arjantin diktatörü Juan Manuel de Rosas tarafından ele geçirilmiş; 1860 ile 1911 yılları arasında Birleşik Krallık, kenti çevresine bağlayan geniş demiryolu ağı kurmuştur.

Gelişimi ve ekonomisi[değiştir | kaynağı değiştir]

Küçük bir yerleşim olarak başlayan Montevideo'da yaşayan kişi sayısı 1860'ta ancak 37.787'ydi. Göçmenlerin de etkisiyle bu sayı 1884'te 104.472'ye yükseldi. Bu arada, kent tecimsel (ticari) açıdan Buenos Aires'e rakip olmuştu. 20. yüzyıl başlarında Avrupa'dan birçok göçmenin gelmesiyle, 1908'de yabancı bir ülkede doğmuş Montevideoluların oranı %30'lara dek çıktı.

20. yüzyıl ortalarında askeri diktatörlükler ve iktisadi bunalımlar kentte bugün de etkileri görülen gerileme dönemini başlattı. Köyden kente göçün sonuçları özellikle Ciudad Vieja'da (Eski Şehir) görülür. Son yıllarda ekonomide görülen iyileşme ve komşu ülkelerle daha sıkı tecimsel ilişkilerin tarımsal üretimde gelişmeyi sağlayarak, ilerisi için umut vermektedir. Ancak günümüzde Uruguay Pesosu'nun Arjantin Pesosu ve Amerikan Doları karşısında devamlı değer kaybetmesi ülke halkının gelir seviyesini ciddi şekilde etkilemiştir. Ortalama kişi başı yılık gelir hacmi 1500 Amerikan Doları civarında olan ülkede eğitim durumu da lise seviyesini çok fazla geçmemektedir.Ülkenin en büyük diğer özelliği futbola olan yoğun ilgidir. İlk Dünya Kupası'nın oynandığı stadyuma sahip olsa bile maddi zorluklar futbolun da çok gelişememesine sebep olmuştur.

2007 yılındaki sayıma göre, Uruguay'daki 3,5 milyon kişiden 1,5 milyonu Montevideo'da yaşamaktadır.

Kardeş Şehirler[değiştir | kaynağı değiştir]

Montevideo panorama

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Nijman, Jan (2020). Geography: Realms, Regions, and Concepts (20. bas.). Wiley. ISBN 978-1119607410. 
  2. ^ Castaño, José; Giménez, Agustín; Ceroni, Mauricio; Furest, José; Aunchayna, Rossina. "Caracterización Agroclimática del Uruguay 1980–2009" (PDF) (İspanyolca). Instituto Nacional de Investigación Agropecuaria. 12 Aralık 2018 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Aralık 2018. 
  3. ^ a b c d Galasso, Norberto (2019). Historia de la Argentina, vol. I&II (İspanyolca). Buenos Aires: Colihue. ISBN 978-950-563-478-1. 
  4. ^ Gardner, James (1 Aralık 2015). Buenos Aires : the biography of a city. New York: St. Martin's Press. ISBN 978-1137279880. 
  5. ^ "St. Petersburg in figures > International and Interregional Ties". Eng.gov.spb.ru. 24 Şubat 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Nisan 2010. 
  6. ^ "Prefeitura.Sp – Descentralized Cooperation". 24 Aralık 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Aralık 2011. 
  7. ^ "International Relations – São Paulo City Hall – Official Sister Cities". Prefeitura.sp.gov.br. 11 Mayıs 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Nisan 2010.