Münir Nurettin Selçuk

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Jump to navigation Jump to search
Münir Nurettin Selçuk
Genel bilgiler
Doğum 1900, İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu
Ölüm 27 Nisan 1981 (81 yaşında) İstanbul, Türkiye
Köken Türk
Tarzlar Türk müziği
Meslekler Bestekâr, Şarkıcı
Çalgılar Tanbur
Etkin yılları 1920-1981
İlişkili hareketler Alâeddin Yavaşça, İnci Çayırlı, Emel Sayın, Bekir Sıdkı Sezgin

Münir Nurettin Selçuk (1900, İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu - ö. 27. Nisan 1981, İstanbul, Türkiye), Türk musikîşinas, bestekâr, ses sanatçısı.

Hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

1900'de İstanbul Sarıyer'de doğdu. Doğum yılı farklı kaynaklarda 1899, 1901 ya da 1902 olarak da gösterilmiştir. Mülgâ Dâire-î Sâadet Âmiri, Divân-ı Hümâyun muavini ve Dârülfünûn ilâhiyat şubesi muallimlerinden Mehmed Nuri Bey ile Fatma Hanife Hanım'ın oğludur.

Anne tarafından Germiyanoğulları Beyliği'ni kuran âileye mensuptur. Münir Nurettin Selçuk, 1928 senesinde Enise Selçuk ile evlenmiş ve eşinin vefatına kadar (1966) evli kalmıştır. Bu evliliğinden kızı Meral Selçuk; Şehime Erton'la olan ilişkisinden ise Timur Selçuk ve Selim Selçuk dünyaya gelmiştir.[1] Roksan Selçuk, Mercan Selçuk ve Hazal Selçuk'un ise dedesidir.

Sanat eğitimi[değiştir | kaynağı değiştir]

Aşiyan Mezarlığı'ndaki mezarı

On beş yaşında Dâr-ül Feyz-î Musikî Cemiyeti'ne öğrenci olarak girdi. 1907'de Soğukçeşme Askerî Rüşdiyesi'ni bitirip Kadıköy Sultanîsi'ne yazıldı. Aynı yıl Darülelhan'a da girdi, Zekaizade Ahmed Efendi'den dört yıl ders aldı.

Ailesinin ısrarı ile ziraat öğrenimi[2] için gittiği Macaristan’dan 1917 yılında geri döndü. Dâr-ül Feyz-î Mûsikî Cemiyeti'ne devam etti. Ahmet Irsoy ve Bestenigâr Ziya Bey'den müzik dersleri aldı. Münir Nurettin, bestekârlığa 1920 yılında Tevfik Fikret’in “Bu bir terânedir” şiirine yaptığı bir besteyle başladı. İkinci olarak “Sensiz ey şûh gözlerim avâre kalbim ağlıyor” güfteli şarkısını besteledi ve bu iki eserden sonra yirmi yıl süreyle beste yapmadı.

1923 yılında askerliği sırasında Mızıka-î Hümâyûn’da, sonradan da Riyâset-î Cumhur Mûsikî Heyeti’nde çalışan Münir Nurettin Bey, eski okuyuşla yeni anlayışı birleştirerek alışılagelenden çok farklı bir üslupla, 1928’de Sahibinin Sesi firmasında ilk plaklarını yaparak dikkatleri üzerine çekti. Aynı yıl Paris’e giderek ses tekniği konusunda öğrenim gördü. Aynı zamanda özgün bir ses tekniği eğitimi görmüş ilk Türk müziği ses sanatçısı olan Münir Nurettin, 19'uncu yüzyıl İtalyan opera şarkıcılığının izlerini taşıyan icrâ üslûbu Bel Canto'dan etkilendi.

Türk müziği tarihinde ilk kez solist olarak konser veren Münir Nurettin Bey, ilk solo konserini 1930 yılında, şimdiki Dormen Tiyatrosu’nda vererek büyük ilgi topladı ve hayranlık uyandırdı. Konserlerde frak giyen ve ayakta şarkı söyleyen, aynı zamanda koro eşliğinde solo okuma geleneğini de ilk kez uygulayan sanatçı oldu. Batıdan gelen opera, tango gibi etkileri, kendi Türk müziği okuyuş üslûbuna dahil etti.

Beste çalışmalarına asıl 1940-1941 yıllarından sonra başlayan Münir Nurettin, İstanbul’a döndükten sonra otuz yılı aşkın bir süreyle İstanbul Belediye Konservatuarı icrâ heyetinde görev yaptı. Birçok genç kuşak sanatçısının yetişmesine katkıda bulunan Selçuk’un özel olarak ders verdiği kişiler arasında Türk müziği ses sanatçısı olan Alâeddin Yavaşça da vardır.

Yeşilçam'a da giren Selçuk, Muhsin Ertuğrul'un ilk müzikal film denemesi olan "Allah'ın Cenneti" filminde rol aldı.[3]

Vefâtı[değiştir | kaynağı değiştir]

Aşiyan Mezarlığı'ndaki mezarı

Münir Nurettin Selçuk, 27 Nisan 1981'de evinde vefât etti. İstanbul Âşiyan Mezarlığı'na defnedildi.

Bazı Eserleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Beni Kör Kuyularda Merdivensiz Bıraktın
  • Kalamış
  • Aziz İstanbul (Güfte: Yahya Kemal Beyatlı)
  • Söyle Sevgili
  • Gül Yüzünde Göreli Zülf-i Semen-say Gönül
  • Safa-yı Metle Parıldasın Camımız
  • Hülyama Doğan Son Güneşim
  • Son Hevesimde
  • Varalım Kuy-ı Dilaraya Gönül Hu Diyerek
  • Bir Söz Dedi Canan ki Keramet Var İçinde
  • Rindlerin Akşamı (Dönülmez Akşamın Ufkundayız) (Güfte: Yahya Kemal Beyatlı)
  • Ne Doğan Güne Hükmüm Geçer Ne Halden Anlayan Bulunur
  • Endülüs’te Raks
  • Sessiz Gemi
  • Rindlerin Ölümü
  • Sen Şarkı Söylediğin Zaman
  • Dumanlı Başları Göklere Ermiş
  • Yedi Renk Üstüne Hareli Dağlar

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Babama ithafen...
  2. ^ Türk musikisinin büyük ve olgun ses üstadı, yeri doldurulmaz büyük kıymet Münir Nureddin Selçuk (yazan: Zeki Tükel) Radyo Haftası Dergisi Sayı 7, 8 Temmuz 1950
  3. ^ O unutulmaz sesi doğduğu semtte dinleyin

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]