Almanlar

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Alman sayfasından yönlendirildi)
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Almanlar
Deutsche
Önemli nüfusa sahip bölgeler
Almanya Almanya 62,482,000[1]
Amerika Birleşik Devletleri ABD 51.000.000[2]
Brezilya Brezilya 5.000.000[3]
Kanada Kanada 3.000.000[4]
Bağımsız Devletler Topluluğu Bağımsız Devletler Topluluğu 1.500.000[5][6]
Fransa Fransa 1.000.000[7]
Avustralya Avustralya 742.212[8]
Arjantin Arjantin 600.000[9]
Şili Şili 500.000 - 600.000[10]
İtalya İtalya 328.000[11][12]
Hollanda Hollanda 320.000[13]
Birleşik Krallık Birleşik Krallık 266.136
İspanya İspanya 208.349[14]
Paraguay Paraguay 200.000[15]
İsviçre İsviçre 164.000[16]
Polonya Polonya 153.000[17]
MacaristanMacaristan 120.344[18]
Venezuela Venezuela 110.000[kaynak belirtilmeli]
Meksika Meksika 100.000[19]
Güney Afrika Cumhuriyeti Güney Afrika 80.000-160.000[20][21]
AvusturyaAvusturya 74.000[22]
Belçika Belçika 38.366[23]
İsrail İsrail 70.000[24]
RomanyaRomanya 60.088[25]
Uruguay Uruguay 46.000[26]
Çek Cumhuriyeti Çek Cumhuriyeti 40.000[27]
Bolivya Bolivya 40.000[28]
Ekvador Ekvador 33.000[29]
Dominik Cumhuriyeti Dominik Cumhuriyeti 25.000[30]
Namibya Namibya 20.000[31]
DanimarkaDanimarka 15.000-20.000[32]
Portekiz Portekiz 15.498[kaynak belirtilmeli]
Diller
Almanca: Yüksek Almanca (Yukarı Almanca, Orta Almanca), Aşağı Almanca (bkz. Almanca lehçeleri)
Din
Protestan (genellikle Lüterci), Romen Katolik, dinsiz

Almanlar (Deutsche) Cermen halklarından olan Orta Avrupa yerlisi bir etnik gruptur. Alman kelimesinin İngilizcesi olan German kelimesi geç Orta Çağ'dan itibaren Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu'nda Almanca konuşan nüfus için kullanılmıştır.

İsviçre vatandaşlarının dilleri Almanca olsa da, onlar Alman milletinden görülmez, sadece Almancayı almış ve özel ilişkiler kuran diğer Avrupalılar olarak bakılır. Anadili Almanca olan yaklaşık 100 milyon insanın ortalama 80 milyonu kendisini Alman olarak görür. Avusturyalılar'ın da büyük bir bölümü Cermen soyundan, yani Alman kökenlidir. Britanyalılar, Danimarkalılar, Hollandalılar ve İskandinavlar Alman değildir; bu yüzden Cermenik sayılırlar.[kaynak belirtilmeli]

Almanların ön ırkı Ren nehrinin doğu tarafına yerleşmiş Cermenlerdir. Sakson, Frisler, Thüringenler, Franklar, Alamanlar ve Bayuvarlar bu genel anlamda Cermen ırkının belkemiğini oluştururlar. Keltik ve Slavlar ile Macarlar ve de diğer uzaktan boylar Cermenlerle karışarak zamanla Alman dilini ve kültürünü benimseyip Almanlaşmış ve bu etnik yapıda yer edinmişlerdir. 9. ve 10. yüzyıl ortalarında bir millet anlayışı ile birlikte Frank Krallığı'nı oluşturmuşlardır. Ancak belli başlı Cermen boylarının birleşmesi ile birlikte bir krallık altında Alman milleti oluşmaya başlamıştır. Bu arada kuzeyde Frisler, Anglosaksonlar, Franklar güneyde ise Saksonlarla Bayuvarlar karakteristik ve folklorik yapılara ayrılmışlardır. Batı Roma İmparatorluğu'nun çöküşü sonucu çeşitli krallıklar ve derebeylikler kurmuşlar ve genelde Frank Krallıkları altında tarihte yerlerini almışlardır.

Esas anlamda Cermen soyu ve buna bağlı olarak Alman millet yapısı ise 19. yüzyıl başlarında başlayan milliyetçilik akımı ile oluşmuştur. 1871 yılında İlk Alman İmparatorluğu ile millî devlet oluşturulmuştur. Vatandaşlarına ise "Reichsdeutsche" (İmparatorluk Almanları) denilmiştir. Bu millî sınırlar dışında kalan Alman kökenlilere ise diğer tabir yakıştırılmış, Öz Şıvablar veya Güney Almanları olarak adlandırılmışlardır. Nasyonal sosyalizm döneminde ise bunlara topluca "Volksdeutsche" (Halk Almanları) denmiştir.

Rus çarı Deli Petro'nun, ülkesine çağırdığı Alman zaanatkarlar asırlar boyunca Rus Çarlığında etnik yapıya ulaşmışlar ve Stalin zamanında bunlar Kazakistan'a sürgün edilmişler, Alman hükümetinin vatana ulaştırma projesinde tekrar geriye getirilmeye başlanmışlardır.

Alman boy tabirleri bugün tamamen kullanımdan kalkmıştır. II. Dünya Savaşı sonucu oluşan göçler ve birbirleri altında oluşan homojen karışmalar sonucu sadece folklorik özellikleri kalmıştır.

Almanca[değiştir | kaynağı değiştir]

Alman dili Anglosakson dil gurubuna dahil olup daha çok İngilizce ile yakınlığı bulunmaktadır. Bugün Almanca dili altında korumuş olan ve hâlen kullanılan şiveler mevcuttur. Mesela Felemenkçe karışımı olan Frizce, Stuttgart taraflarında Şvebişçe, Karaorman bölgesinde Badence, Bavyera bölgesinde Bavyeraca, Saksonya bölgesinde ise Saksonca ve daha birçok örnekler gösterilebilir. Bugünkü Almanya sınırları dışında diğer ülkelerde birçok Alman soyundan gelen etnik topluluklar yaşamaktadırlar ve genelde yöre dili yanında kendi Alman şivelerini de korumuşlardır. Bunlarda Çek Cumhuriyeti'nde yaşayan Sorbenler ile Romanya'da yaşayan Yedibürgerlileri sayabiliriz. Kökü ve fonetik yapısını Almanca'dan alan Avrupa Musevilerinin dili Yidiş'i ise parantez dışında tutarak burada da sayabiliriz.

Bugün Almanya'da kullanılan Almanca çok zengin dil, şive ve ağız özelliklerine sahip olup, tarzlarında ve deyimlerinde ufak ayrılıklar getirmektedir. "Hochdeutsch" diye tabir edilen düzgün Almanca hemen hemen her büyük şehirlerde kullanılmakla beraber en iyi özelliklerini Dortmund ve Bonn şehirlerinde rastlanabilir. Almanya dışında resmi olan veya resmi olmayan dil olarak şu ülkelerde kullanılır: Danimarka, Avusturya, Lihtenştayn, Lüksemburg, Çek Cumhuriyeti, Belçika (Flanderler), Güney Tirol (İtalya) ve birçok İsviçre kantonlarında İsviçre Almancası "Schwyzerdütsch" konuşulur. Eski Almanya kolonilerinde ise hâlen Almanca konuşulmaktadır. Bunlar arasında Afrika ülkesi Togo, Namibya ve Güney Amerika'da (Şili, Peru, Arjantin) olan Alman kolonilerini de sayabiliriz.

Tarih[değiştir | kaynağı değiştir]

Roma İmparatorluğu ve onun arkasında oluşan Avusturya Habsburg İmparatorluğu boyunduruğunda pek sivrilmeden yaşayan Almanlar 19. yüzyılın başına kadar sadece derebeylikler ve Frank Krallıkları kurmuşlardır. Napolyon'un sebep olduğu çalkalanmalar sonucu 19. yüzyılın başında bütün Avrupa'da oluşan milliyetçilikle sivrilmeye başlamışlardır.

1871'de kurulan Alman İmparatorluğu sonucu kendileri de Avrupa'da söz sahibi olmaya başlamışlardır. I. Dünya Savaşı'nın sonunda Alman İmparatorluğu yıkılmış ve yerine Prusya ağırlıklı Weimar Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Paul von Hindenburg'un 30 Ocak 1933 tarihinde şansölye olarak atadığı Adolf Hitler'in iktidara geçmesiyle sona ermiştir. Onun yerine kendilerini Roma İmparatorluğu'nun varisi olarak görüp Üçüncü Reich'ı (Üçüncü İmparatorluk) ilan etmişlerdir.

Adolf Hitler'in getirdiği baskıcı rejim ve yenilikler Almanya'yı güçlü bir ülke yapmış, ülkedeki suç oranı ve işsizlik ciddi derecede azalmıştır. II. Dünya Savaşı'ndan sonra Üçüncü Reich yıkılmış ve ikiye bölünmüş, biri Alman Demokratik Cumhuriyeti (Deutsche Demokratische Republik) adını alan sosyalist, diğeri ise Almanya Federal Cumhuriyeti (Bundesrepublik Deutschland) adını alan kapitalist iki Almanya kalmıştır. 1989'da şiddetsiz halk ayaklanması ve Mihail Gorbaçov'un umursamazlığı sonucu Alman Demokratik Cumhuriyeti lağvedilmiş ve ardından iki Almanya birleşmiştir.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Population". 2017. 30 Temmuz 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Temmuz 2019. 
  2. ^ 49.2 million German Americans as of 2005 according to the "US demographic census". 12 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. ; see also Languages in the United States#German.
  3. ^ "A Imigração Alemã no Brasil | Brasil | Deutsche Welle | 25.09.2009". 15 Temmuz 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Temmuz 2009. 
  4. ^ 2001 Canadian Census 26 Şubat 2012 tarihinde WebCite sitesinde arşivlendi gives 2,742,765 total respondents stating their ethnic origin as partly German, with 705,600 stating "single-ancestry", see List of Canadians by ethnicity.
  5. ^ "France". 5 Aralık 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Temmuz 2009. 
  6. ^ "Alsatians". 31 Mayıs 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Temmuz 2009. 
  7. ^ a result of population transfer in the Soviet Union; see ethnologue 24 Eylül 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  8. ^ The Australian Bureau of Statistics 24 Ağustos 2011 tarihinde WebCite sitesinde arşivlendi (424 KiB) reports 742,212 people of German ancestry in the 2001 Census. German is spoken by ca. 135,000 [1] 16 Kasım 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., about 105,000 of them Germany-born, see Demographics of Australia
  9. ^ "The Embassy claims there are 600,000 people of German descent and 50,000 German citizens". 13 Şubat 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Temmuz 2009. 
  10. ^ "German Embassy in Chile". 5 Ağustos 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Eylül 2009. 
  11. ^ "Arşivlenmiş kopya". 19 Temmuz 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Temmuz 2009. 
  12. ^ South Tyrol in figures 8 Şubat 2012 tarihinde WebCite sitesinde arşivlendi. Provincial Statistics Institute.
  13. ^ CBS 15 Kasım 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., as of 2006
  14. ^ "INE(2006)". 24 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Şubat 2020. 
  15. ^ It is estimated that ethnic Germans make up 3.3% 15 Nisan 2005 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. of the population.
  16. ^ 163 923 resident aliens (nationals or citizens) in 2004 (2.2% of total population), compared to 112,348 as of 2000. 2005 report of the Swiss Federal Office of Statistics 23 Eylül 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. 4.6 million including Alemannic Swiss: CIA World Fact Book 29 Mayıs 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., identifies the 65% (4.9 million) Swiss German speakers as "ethnic Germans".
  17. ^ 2002 census; mainly in Opole Voivodeship, see German minority in Poland.
  18. ^ "census 2001". 3 Eylül 2005 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Temmuz 2009. 
  19. ^ "Expat Events in Mexico". 8 Nisan 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Temmuz 2009. 
  20. ^ "Germans in South Africa". 9 Ekim 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Temmuz 2009. 
  21. ^ Professor JA Heese in his book Die Herkoms van die Afrikaner (The Origins of Afrikaners) claims the modern Afrikaners (who total around 3.5 million) have 34.4% German heritage. How 'Pure' was the Average Afrikaner? 13 Ekim 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  22. ^ 0.9% of the population (German nationals or citizens only) Statistik Austria - Census 2001 7 Mart 2003 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., CIA World Factbook 10 Haziran 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.; see also Demographics of Austria; 7.9 million including Austrians, if Austrians are regarded as Germans: Austrians are ethnically also included under "Germans" by the US Department of State 29 Temmuz 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  23. ^ "Bevolking per nationaliteit, geslacht, leeftijdsgroepen op 1/1/2008". 20 Kasım 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Mayıs 2010. 
  24. ^ "Arşivlenmiş kopya". 7 Ekim 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Temmuz 2012. 
  25. ^ "German minority". 18 Temmuz 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Temmuz 2009. 
  26. ^ "There are 6,000 Germans living in Uruguay today and 40,000 descendants of Germans". 29 Kasım 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Temmuz 2009. 
  27. ^ "Ethnic German Minorities in the Czech Republic, Poland and Slovakia". 26 Ocak 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Temmuz 2009. 
  28. ^ "Land reform worries Bolivia's Mennonites". 8 Aralık 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Temmuz 2009. 
  29. ^ "Ethnic groups around the world". 24 Aralık 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Temmuz 2009. 
  30. ^ "Dominican Republic". 20 Ekim 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Temmuz 2009. 
  31. ^ Amid Namibia's White Opulence, Majority Rule Isn't So Scary Now
  32. ^ in the German-Danish border region; see Bund Deutscher Nordschleswiger 16 Mart 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.