Anglosaksonlar

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Anglosakson sayfasından yönlendirildi)
Şuraya atla: kullan, ara
M.S. 600'lü yıllarda İngiltere siyasi yapısı
Birleşik Krallık tarihi
Canterbury Cathedral - Portal Nave Cross-spire.jpeg

Anglosaksonlar, 5. yüzyıldan itibaren günümüzde İngiltere olarak adlandırılan bölgeyi istila eden ve 1066'daki Norman İstilası'na kadar yöneten Cermen halkı.[1] Angluslar, Saksonlar ve Jütilerden oluşur.[1]

Etimoloji[değiştir | kaynağı değiştir]

Anglosakson sözcüğü kıta Avrupası yazarları tarafından ilk kez 8. yüzyılda kullanılmaya başlandı. Bede Antiqui Saxons (Eski Saksonlar) tabirini kullanıyordu. Norman İstilası'ndan sonra Anglosakson sözcüğü İngiliz anlamında kullanılmaya başlandı.[1] Anglosakson tabiri günümüzde İngiliz soyundan gelen[2] beyaz ırkları tanımlamakta kullanılır. İngiliz sözcüğü, Anglus (İngilizce: Angle) sözcüğünden gelir.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Bede'ye göre Angluslar, Saksonlar ve Jütilerden oluşan Cermen halkları 5. ve 6. yüzyıllardan itibaren Almanya'dan göç ederek İngiltere'nin çeşitli bölgelerine yerleştiler ve ayrı ayrı krallıklar kurdular. Bu halklar Britanyalı kabile şefi Vortigern'in davetiyle, Pikt ve İrlandalı işgalcilere karşı Vortigern'in topraklarını savunmak için gelmişlerdi.[1]

İlk gruplar Romalıların Britanya'dan çekildiği 410 yılından önce geldiler.[1] İngiltere'deki Anglosakson yerleşkeler ve kuran halklar şunlardır: Essex, Sussex ve Wessex (Saksonlar); East Anglia, Middle Anglia, Mercia ve Northumbria (Angluslar) ve Kent (Jütiler).[1] Bu yedi topluluyk ortak yönetim anlamında bir heterarşi oluştururlar ancak IX. yüzyıldan itibaren adaya başlayan Dan akınlarını durduramazlar.[3] Sonunda 871 yılında Dan'ları mağlup etmeyi başaran Wessex kralı Büyük Alfred olur ve Güney İngiltere'nin kralı haline gelir. 878 yılında Alfred ile anlaşan Dan'lar, Wessex'ten çekilmeyi kabul ederler. Alfred'den sonra gelen krallar bir süre Dan'ları engellemeyi başarsalar da Dan'lara yüklü miktarda vergi ödemeyi kabul etmek zorunda kalırlar.Hatta Danimarka kralı Sveyn Forkbeard (986-1014) ve ardılı Knud (986.1014) İngiltere kısa bir süre Danimarka Krallığının parçası haline gelir.[3] Nihayet Norman Prensi I. William tarafından (1066) adaların istilasıyla son bulmuştur. Norman istilası, aynı zamanda İngiltere'nin son istilasıdır

Kültür[değiştir | kaynağı değiştir]

Bu döneme ait arkeolojik buluntuların çoğu Suffolk eyaletindeki Woodbridge yakınlarındaki Sutton Hoo höyüğünde bulunmuştur.

Anglosaksonlara ait önemli bulguların bulunduğu Sutton Hoo höyüğü

Wessex'lerin kurduğu bu hükûmetin esası Germen örf ve adetlerine dayanmakta, halk; asilzadeler, hür çiftçiler, yarı hür olanlar ve kölelerden meydana gelmekteydi. Daha sonra aristokrat bir zümre gelişerek hakimiyeti ele geçirmiştir.

Anglosaksonlar önceleri putperestken VI. yüzyılın sonlarında Hıristiyanlığı kabul etmişlerdir.[3]

Normanlar; Anglosaksonların dil, edebiyat, hukuk ve çeşitli adetlerine tesir etmişlerdir.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b c d e f "Anglo-Saxon." Encyclopædia Britannica Ultimate Reference Suite. Chicago: Encyclopædia Britannica, 2011.
  2. ^ "Anglo-Saxon." Oxford Dictionary of English 2e, Oxford University Press, 2003.
  3. ^ a b c Ortaçağ-Yakınçağ Avrupa Tarihi, Anadolu Üniversitesi Yayınları, Ders Kitabı, Doç. Dr. Yusuf Ayönü

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]