İrini Papas

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
İrini Papas
Irene Papas - Trojan Women.jpg
1971 yapımı The Trojan Women adlı filmde
Doğum İrini Lelekou
3 Eylül 1926 (1926-09-03) (93 yaşında)
Yunanistan Krallığı Korint, Yunanistan Cumhuriyeti
Milliyet Yunan
Diğer ad(lar)ı Irène Papas, Eirini Pappa, Eiréne Pappá, Iríni Pappá
Meslek Oyuncu
Etkin yıllar 1949-2003
Evlilik Alkis Papas (1943–1947)

İrini Papas (Yunan: Ειρήνη Παππά; d. 3 Eylül 1926; Korint), Yunan sinema ve tiyatro oyuncusu. Elli yıllık sanat yaşantısı boyunca yetmiş kadar filmde rol aldı. Ödüllü sanatçı bir ara ilahi türünde klasik şarkılar söyleyip plaklar da doldurdu. Küçük yaşında tiyatroyla başladığı kariyeri Elia Kazan'ın onu keşfetmesiyle uluslararası alana taşındı. Sinema'da 1950'li ve 1990'lı yıllar arasında aktif olarak çalışmıştır.

Yaşam öyküsü[değiştir | kaynağı değiştir]

Yunanistan'ın Korint şehri yakınlarında, Chilimodion köyünde 3 Eylül 1926'da doğdu. Yunanistan'ın Anadolu'da Türklere yenildiği ve "Küçük Asya Felâketi" adını verdikleri savaştan sonra ülkesinde krallık devrilmiş ve 1924'te İkinci Yunanistan Cumhuriyeti ilan edilmişti. Böyle bir ortamda dünyaya gelen Irene'e doğumunda verilen ad Irini Lelekou (Ειρήνη Λελέκου) idi. 12 yaşındayken tiyatro okuluna kaydedilen Irene, profesyonel kariyerinin ilk yıllarında şarkıcı dansöz ve radyo ses sanatçısı olarak çalıştı. Sahne eğitimini Atina'da Antik Yunan tiyatrosu üzerine devam ettiren Irene, aralarında Medea ve Electra'nın da bulunduğu belli başlı tüm klasik rollerde oynadı. Bununla da yetinmeyerek 1950'lerin sonunda çağdaş Yunan tiyatro eserlerinde de rol aldı.

Yunanistan'da çektiği birkaç sinema filminden sonra başta İtalyan ve Fransız filmleri olmak üzere uluslararası filmlerde de rol almaya başladı. Rum asıllı Amerikalı ünlü yönetmen Elia Kazan'la tanışması ona dünya sinemalarının kapılarını açtı Fakat asıl uluslararası ününü 1961 yılında, J. Lee Thompson'ın yönettiği üstün yapım Navaron'un Topları (The Guns of Navarone) filmindeki gözüpek direnişçi Maria Pappadimos rolü ile kazandı. Tiyatroda oynadığı Electra ve Antigone gibi rolleri sinemada da tekrarladı. 1964 yılında Dul Kadın 'ı canlandırdığı Zorba filminde Anthony Quinn ve Alan Bates'le başrolleri paylaştı. 1969'da ise Costa-Gavras'ın efsanevi filmi Ölümsüz'de (Z) vekil'in (Yves Montand) karısı Helene'i oynadı.

Sonra The Trojan Women (1971) ve Ifigeneia (1977) filmlerinde tekrar Yunan Trajedyası'na dönüş yaptı. Arap asıllı Amerikalı yönetmen Moustapha Akkad'ın iki filminde rol aldı. Bunlardan ilki İslamiyet'in yayılışını anlatan 1976 tarihli Çağrı - İslamiyetin Doğuşu (The Message), diğeri de Libya'da İtalyan işgaline karşı direnişin öyküsünü anlatan 1981 tarihli Çöl Aslanı Ömer Muhtar (Lion of the Desert) filmiydi.

Plakları[değiştir | kaynağı değiştir]

ABD televizyonlarında konusunu İncil'den alan "Moses the Lawgiver" (1976) ve "Jacob" (1994) gibi dini yapımlarda rol aldığı gibi dini konulu ilahi plakları da doldurmuştur. Bunlardan en bilineni Vangelis'le birlikte yaptıkları 1979 tarihli "Odes" (Polydor CD 833 864-2) ve "Rhapsodies" (Polydor CD 829 413-2). albümleridir. Ortodokslar arasında çok popüler olmuş geleneksel şarkı ve ilahilerden oluşan bu plaklar Paskalya bayramlarının vazgeçilmezleri arasındadır. Oysa aynı Irene Papas 1970 yılında Yunan rock grubu Aphrodite's Child'ın 666 albümüne vokalist olarak katkıda bulunmuştu. Bu albümde yer alan "∞" (sonsuzluk) adlı parçada sürekli olarak tekrarladığı bir sözcük çok müstehcen bulunmuş ve Polydor plak şirketi plağı iki yıl kadar piyasaya verememişti. 1972'de plak piyasaya çıkınca hem hükümet hem de dini çevrelerden yoğun tepkiler almıştı.[1]

Özel hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

Papas, Yunanistan'ın Korinth dışındaki Chiliomodi köyünde Irini Lelekou (Ειρήνη Λελέκου) olarak doğdu. Annesi Eleni bir öğretmendi ve babası Stavros, klasik drama dersleri verirdi.[2][a] Atina'daki Kraliyet Drama Sanatı Okulu'nda dans ve şarkı söyleyerek dersler aldı.[4] 1947'de film yönetmeni Alkis Papas ile evlendi fakat 1951'de boşandılar.[5] 1954'te aktör Marlon Brando ile tanıştı ve uzun ve "gizli bir aşk ilişkisi" oldu.[6] 1957'de yapımcı Jose Kohn ile evlendi; bu evlilik daha sonra iptal edildi.

2003 yılında Anna-Marie Vakfı'nın yönetim kurulunda görev yaptı.[7] 2018 yılında, beş yıldır Alzheimer hastası olduğu açıklandı.[8]

Filmografisi[değiştir | kaynağı değiştir]

Notlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ http://en.wikipedia.org/wiki/Irene_Papas
  2. ^ Profile, filmreference.com; accessed 30 April 2015.
  3. ^ "Aktorja legjendare greke: Jam shqiptare ose gjysmëshqiptare" [The legendary Greek actress: I am Albanian or half Albanian] (Arnavutça). Telegrafi. 5 Aralık 2016. Irene Papas, the famous Greek actress who played alongside Bekim Fehmiu in the television series "Odyssey", said in an interview that she may be from Albania. .. Asked why it is so bizarre, as the newspaper Tema reports, the 90-year-old actress replied: "I look like my mother. My mother was silvery like me. She came from Epirus, while my father probably came from Albania. Maybe I am Albanian, or half Albanian. Peloponnese is full of Albanians." 
  4. ^ "PAPAS, Irene, nata Lelekou". Treccani (Enciclopedia Italiana). 1994. Erişim tarihi: 28 Şubat 2017. 
  5. ^ "Irene Papas Biography". Film Reference. Erişim tarihi: 8 Eylül 2018. 
  6. ^ Williams, Steven (7 Temmuz 2004). "Irene Papas Comes Forward About A Love Affair With The Late Marlon Brando". Contact Music. Erişim tarihi: 10 Eylül 2018. 
  7. ^ "Press Conference on the developments regarding the 'Anna-Maria' Foundation", greekroyalfamily.org, 28 August 2003.
  8. ^ "Irene Pappa: Her niece reveals all the truth about her state of health". Altsantiri. 9 Temmuz 2018. Erişim tarihi: 20 Eylül 2018. 


Kaynak hatası: <ref> "lower-alpha" adında grup ana etiketi bulunuyor, ancak <references group="lower-alpha"/> etiketinin karşılığı bulunamadı ya da kapatma </ref> eksik. (Bkz: Kaynak gösterme)