Önbölüm

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Prequel söylenişi (Türkçe: Ön bölüm) bir veya birkaç bölüm halinde önceden tamamlanmış bir edebiyat eseri veya sinema filminde anlatılan olayların öncesini veya başlangıcını konu eden ama onlardan sonra oluşturulmuş en son bölüm veya bölümlere verilen addır.[1] Prequel'in burada anlatılan anlamıyla tam bir Türkçe karşılığı bulunmamaktadır. Prequel'e alternatif olarak öne sürülebilecek bir kelime de protosequel olabilir.

Oldukça yeni tarihlerde kullanılmaya başlanmış bir sözcük olan prequel iki sözcüğün birleştirilmesiyle türetilmiştir. Bu sözcüklerden ilki öncesi, önceki anlamına gelen bir önek olan pre , diğeri de edebiyat ve sinemada devam bölümü anlamına gelen sequel kelimesidir. (sequel veya Türkçede kullanıldığı şekliyle sekel tıpta biraz daha farklı bir anlamda, yani "bir hastalığın ya da bir travmanın sonuçlanmasından sonra kalan organik lezyon, iz, hasar ya da fonksiyonel bozukluk" anlamında kullanılmaktadır.[2])

Bir örnek vermek gerekirse Baba (1972) filminden 2 yıl sonra çevrilen Baba II (1974) filmi ilkinin prequel'idir, çünkü bu ikinci filmde anlatılan olaylar kronolojik olarak ilk filmde anlatılanlardan yıllar öncesini anlatmaktadır. Zaten ilk kez 1958 yılında literatüre giren prequel kelimesi 1970'lerde bu filmle birlikte yaygın olarak kullanılmaya başlanmıştı.[1]

Bir başka örnek de Şeytan serisinin dördüncü filmi olan Şeytan: Başlangıç filmidir. Bu film ilk Şeytan filminden önce olanları anlatmaktadır. Aynı şekilde 1971 yılında çevrilen Karanlıktan Gelen Adam (The Nightcomers) daha sonra yapılmasına rağmen, 1961 tarihli The Innocents filminde anlatılan olayların öncesini konu alır, yani o filmin prequelidir.

Prequel filmler adlandırılırken bazen daha baştan belirleyici olabilmesi için adındaki ilk söcüktan sonra The beginning (Başlangıç) veya The early days (İlk dönemler), The rise of (Diriliş), ya da doğrudan doğruya Prequel sözcüğü eklenmektedir. Örnek olarak Exorcist: The Beginning, Butch and Sundance: The Early Days, Rise of the Planet of the Apes ve I Am Legend Prequel gösterilebilir.

Sinemada prequeller[değiştir | kaynağı değiştir]

Prequel(ler) Orijinal(ler)

Psycho IV: The Beginning (1990) [TV]

Psycho (1960)
Psycho II (1983)
Psycho III (1986)

Butch and Sundance: The Early Days (1979)

Butch Cassidy and the Sundance Kid (1969)

Another Part of the Forest (1948)

The Little Foxes (1941)

The Nightcomers (1971)

The Turn of the Screw (The Innocents) (1961)

Zulu Dawn (1979)

Zulu (1964)

The Good, the Bad and the Ugly (1966)

A Fistful of Dollars (1964)
For a Few Dollars More (1965)

Indiana Jones and the Temple of Doom (1984) Raiders of the Lost Ark (1981)

Caravan of Courage: An Ewok Adventure (1984) [TV]
Ewoks: The Battle for Endor (1985) [TV]

Star Wars Episode VI: Return of the Jedi (1983)

Star Wars Episode I: The Phantom Menace (1999)
Star Wars Episode II: Attack of the Clones (2002)
Star Wars Episode III: Revenge of the Sith (2005)

Star Wars Episode IV: A New Hope (1977)
Star Wars Episode V: The Empire Strikes Back (1980)
Star Wars Episode VI: Return of the Jedi (1983)

Bionicle 2: Legends of Metru Nui (2004) [V]
Bionicle 3: Web of Shadows (2005) [V]

Bionicle: Mask of Light (2003) [V]

Vacancy 2: The First Cut (2009) [V]

Vacancy (2007)

Messengers 2: The Scarecrow (2009) [V]

The Messengers (2007)

Smokin' Aces: Blowback (TBA) [V]

Smokin' Aces (2007)

The Little Mermaid: Ariel's Beginning (2008) [V]

The Little Mermaid (1989)
The Little Mermaid II: Return to the Sea (2000) [V]

The Scorpion King 2: Rise of a Warrior (2008) [V]
The Scorpion King (2002)

The Mummy Returns (2001)

The Scorpion King 2: Rise of a Warrior (2008) [V]|

The Scorpion King (2002)

Hannibal Rising (2007) Red Dragon (2002)

The Silence of the Lambs (1991) Hannibal (2001)

Hannibal Rising (2007)

Manhunter (1986)
The Silence of the Lambs (1991)
Hannibal (2001)

Dumb and Dumberer: When Harry Met Lloyd (2003)

Dumb and Dumber (1994)

The Godfather: Part II (1974)

The Godfather (1972)

Infernal Affairs II (2003)
Infernal Affairs III (2003)

Infernal Affairs (2002)

Tremors 4: The Legend Begins (2003) [V]

Tremors (1990)
Tremors 2: Aftershocks (1996) [V]
Tremors 3: Back to Perfection (2001) [V]

The Flintstones in Viva Rock Vegas (2000)

The Flintstones (1994)

Lilo & Stitch 2: Stitch has a Glitch (2005) [V]

Stitch! The Movie (2003) [V]
Lilo & Stitch: The Series (2003–2006)

Amityville II: The Possession (1982)

The Amityville Horror (1979)

From Dusk Till Dawn 3: The Hangman's Daughter (2000) [V]

From Dusk Till Dawn (1996)
From Dusk Till Dawn 2: Texas Blood Money (1999) [V]

Cruel Intentions 2 (2000) [V]

Cruel Intentions (1999)

Ginger Snaps Back (2004)

Ginger Snaps (2000)
Ginger Snaps 2: Unleashed (2004)

Alien vs. Predator (2004)
Aliens vs. Predator: Requiem (2007)

Alien (1979)
Aliens (1986)
Alien 3 (1992)
Alien: Resurrection (1997)
The Predator (1987)
Predator 2 (1990)

Exorcist: The Beginning (2004)
Dominion: Prequel to the Exorcist (2005)

The Exorcist (1973)
Exorcist II (1977)
The Exorcist III (1990)

Cube Zero (2004) [V]

Cube (1997)
Cube 2: Hypercube (2002) [V]

Carlito's Way: Rise to Power (2005) [V]

Carlito's Way (1993)

The Texas Chainsaw Massacre: The Beginning (2006)

The Texas Chainsaw Massacre (2003)

Ring 0: Birthday (2000)

Ring (1998)
Rasen (1999)
Ring 2 (1999)

Terminator Salvation (2009)

The Terminator (1984)

X-Men: First Class (2011)
X-Men Origins: Wolverine (2009)

X-Men (2000)
X2: X-Men United (2003)
X-Men: The Last Stand (2006)

Hulk Vs. Wolverine (2009) [V]

Wolverine and the X-Men (2009) [TV]

Transmorphers 2 (2009) [V]

Transmorphers (2007) [V]

Underworld: Rise of the Lycans (2009)

Underworld (2003)
Underworld: Evolution (2006)

Star Trek (2009)

Star Trek: The Original Series (1966-1969)
Star Trek: The Motion Picture (1979)
Star Trek II: The Wrath of Khan (1982)
Star Trek III: The Search for Spock (1984)
Star Trek IV: The Voyage Home (1986)
Star Trek V: The Final Frontier (1989)
Star Trek VI: The Undiscovered Country (1991)

Hobbit: Beklenmedik Yolculuk (2013)

Yüzüklerin Efendisi (film) (2001-2003)

I Am Legend Prequel (2011)

I Am Legend (2007)

The Thing Prequel (TBA)

John Carpenter's The Thing (1982)

Rise of the Planet of the Apes (2011)

Planet of the Apes (1968)
Beneath the Planet of the Apes (1970)
Escape from the Planet of the Apes (1971)
Conquest of the Planet of the Apes (1972)
Battle for the Planet of the Apes (1973)
Behind the Planet of the Apes (1973, TV filmi)
Planet of the Apes (2001, yeniden çevrim)

Televizyonda prequeller[değiştir | kaynağı değiştir]

Prequel Orijinal(ler)
Star Trek: Enterprise (2001–2005)

Star Trek: The Original Series (1966–1969)
Star Trek: The Animated Series (1973–1974)
Star Trek: The Next Generation (1987–1994)
Star Trek: Deep Space Nine (1993–1999)
Star Trek: Voyager (1995–2001)

First of the Summer Wine (1988–89) Last of the Summer Wine (1973–)
Etheria (2005–) Encantadia (May 2005–December 2005)
Caprica (2010) Battlestar Galactica (miniseries) (2003)

Battlestar Galactica (2004–)

Clifford's Puppy Days (2003 - current) Clifford the Big Red Dog (2000–2003)
Young Hercules (1998–1999) Hercules: The Legendary Journeys (1995–1999)
Meerkat Manor: The Story Begins (2008) Meerkat Manor (2005-)
Spartacus: Gods of the Arena (2011–) Spartacus: Blood and Sand (2010)

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]