Yenişehirli Avni

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Yenişehirli Avni (1826, Yenişehir – 1884, İstanbul), 19. yüzyıl divan şairi.

Türk şiirinin Batı'ya açıldığı bir dönemde divan şiiri tarzını devam ettirmiş bir şairdir. Tanzimat şairlerinden Namık Kemâl, ve Ziya Paşa'nın hayranlığını kazanan bir şiir ustasıdır.

Yaşamı[değiştir | kaynağı değiştir]

1826 yılında Osmanlı Devleti’nin günümüzde Yunanistan sınırında kalan Yenişehir (Larissa) kentinde dünyaya geldi. Asıl adı Hüseyin’dir. Babası Bekir Paşa, Osmanlı devlet adamlarından Tırhala mutasarrıfı Abdurrahman Sami Paşa’nın kahyası idi[1]. Özel öğrenim görerek yetişti. Arapça, Farsça, Rumca ve bir miktar Fransızca öğrendi.

Abdurrahman Sami Paşa’nın Vidin valisi olduğu dönemde onun yanında kâtiplik yaptı. Paşa, Avni'nin yetişmesi ile ilgilenmiş, Mesnevi’yi bizzat kendisi öğretmişti.[2]

1853-1855 yılları arasında İstanbul'a gitti ve çeşitli bölümlerde memur olarak çalıştı. Mevleviliği benimsemiş olan Yenişehirli Avni, 1855’de Beşiktaş Mevlevîhânesi Şeyhi Nazif Dede’nin kızı ile evlendi.[2] Eserlerinde tasavvufî konulara ağırlık verdi. Hayattayken şiirlerini bir araya getirip yayınlamamıştır.[3]

Bir ara divan kâtibi olarak Bağdat'a gitti. İstanbul'a tekrar döndüğünde eşini ve oğlu Hüsameddin’i peşpeşe yitirmesi nedeniyle kendini içkiye verdi[3] ve ömrünün geri kalan kısmını maddî ve manevî sıkıntılar içinde geçirdi. Hayatta kalan tek çocuğu olan kızı Muhsine’den üç torunu oldu. Son yıllarında Üsküdar Bidayet Mahkemesi üyesi olarak görev yapan şair, Encümen-i Şuara Topluluğu içinde yer aldı.

1884 yılında İstanbul’da hayatını kaybetti. Eyüp Bahariye Dergâhı Mezarlığı’nda kayınpederi ve eşinin mezarı yanına defnedildi[4] Bu mevlevihane 1940’larda yanmış, mezarlar Eyüp Mezarlığı’nın bir köşesine taşınmıştır[5].

Eserleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Divan (1890 yılında damadı tarafından bastırıldı)
  • Âteşkede (Şeyh Galip’in Hüsn ü Aşk'ına nazire olarak yazılmış tamamlanmamış bir mesnevidir)
  • Mesnevî Tercümesi (Mesnevi'nin ilk üç cildinin mensur olarak çevirisi olan bu eser, tamamlanmamıştır.)
  • Mir'at-ı Cünun (678 beyitten oluşan yamamlanmamış bir mesnevidir)
  • Abname (Beşiktaş Mevlevîhânesi'ndeki susuzluğu II. Abdülhamid'e şikayet için yazılmış bir dilekçedir.)
  • İntak (Rumcadan tercüme ettiği roman)

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]