TÜPRAŞ

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Türkiye Petrol Rafinerileri A.Ş.

Tüpraş logo.svg

Kuruluş Tarihi 1983
Personel 5244
Web sitesi http://www.tupras.com.tr/

Türkiye Petrol Rafinerileri A.Ş. (TÜPRAŞ), 1983'te Türkiye'deki rafinerilerin devlet eliyle tek çatı altında toplanması için kurulan çatı şirkettir. Kocaeli, Kırıkkale, Aliağa ve Batman'da rafinerileri bulunmaktadır. Ayrıca Körfez Petrokimya adında bir petro kimya tesisi vardır. En önemli ünitesi Plant 47 HYC'dir.

Tarihçesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Tüpraş'ın kuruluşu, 1961 yılında Amerikan Caltex kurduğu Türkiye'nin ilk rafinerisi olan İPRAŞ'a (İstanbul Petrol Rafinerisi A.Ş.) dayanır. Kamu İktisadi Teşekkülleri’nin (KİT'lerin) daha verimli olmaları için yapılan düzenlemeler kapsamında, İPRAŞ ve kamuya ait diğer 3 rafineri, 1983'te Tüpraş adı altında toplandı.

2001'de iş çeşitlemesi kapsamında Petkim Yarımca Tesisleri'nin satın almasıyla, iş çeşitliğinin yanında ihtiyaç duyduğu genişlemeye mevcut Petkim altyapısı kullandı.

13 Ocak 2004'te yapılan özelleştirme ihalesini Tatneft - Zorlu Grubu 1,3 milyar dolarla kazandı, ancak Petrol-İş’in açtığı iptal davası Danıştay’ca onaylandı ve yürütme durduruldu. 12 Eylül 2005'teki ikinci ihalede en yüksek teklifi veren Koç - Shell Grubu, ihaleyi 4 milyar 140 milyon dolarla kazandı. 26 Ocak 2006'da TÜPRAŞ hisseleri Koç - Shell Grubu’na devredildi. Şirketin 2011 yılı cirosu 41 milyar TL olarak gerçekleşmiştir.

Özelleştirme İdaresi'ne devri sırasında (2002) TÜPRAŞ’ın kurulu hampetrol işleme kapasitesi 17.2 milyon ton/yıl iken, İzmir Rafinerisi Darboğaz Giderme Projesinin 1984 yılında faaliyete geçmesi ile 17.6 milyon ton/yıla arttı. Ayrıca yapımı tamamlanan 5.0 milyon ton/yıl kapasiteli Kırıkkale Rafinerisinin 1986 yılında, yine 5.0 milyon ton/yıl kapasiteli İzmir Rafinerisi Tevsii Projesinin 1987 yılında devreye geçmesi ile TÜPRAŞ’ın hampetrol işleme kapasitesi 27.6 milyon ton/yıla ulaşmıştı. (O dönem Türkiye’nin toplam hampetrol işleme kapasitesi 32.0 milyon ton/yıl'dır). TÜPRAŞ Türkiye rafinaj kapasitesinin %86’sına sahipti.[1]

Derecelenmesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Rafineri teknik derecelendirilmesinde kullanılan Nelson Kompleksite Endeksi'ne göre Tüpraş'ın mevcut rafineri kompleksite değeri Fransa'nın Akdeniz kıyılarındaki rafinerilerinin kompleksite değerleri ile eştir. Tüpraş'ın halen 7,25 düzeyinde olan rafineri kompleksitesi, 5,95 olan Akdeniz Rafineri Kompleksitesi ortalaması üzerindedir.[2]

Üyelik[değiştir | kaynağı değiştir]

  • TÜMAKÜDER Tüm Akü İthalatçıları ve Üreticileri Derneği.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "TÜRKİYE PETROL RAFİNERİLERİ A.Ş.". Özelleştirme İdaresi Başkanlığı internet sitesi. 2006. http://www.oib.gov.tr/portfoy/tupras/tupras_index.htm3. Erişim tarihi: 25 Ağustos 2012. 
  2. ^ "Tüpraş hakkında". TÜPRAŞ resmi internet sitesi. http://www.tupras.com.tr/detailpage.tr.php?lDirectoryID=3. Erişim tarihi: 25 Ağustos 2012. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Şablon:İMKB'de kimya, petrol, kauçuk ve plastik ürünler kategorisinde işlem gören şirketler