Bazitli mantarlar

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Ascomycota · Basidiomycota · Chytridiomycota · Deuteromycota · Glomeromycota · Zygomycota


Vikipedi:TaksokutuVikipedi:Taksokutu
Bazitli mantarlar
Ernst Haeckel'in 1904 yılı Kunstformen der Natur (Doğanın Sanatsal Biçimleri) eserinden bazidyumlu mantar örnekleri.
Ernst Haeckel'in 1904 yılı Kunstformen der Natur (Doğanın Sanatsal Biçimleri) eserinden bazidyumlu mantar örnekleri.
Bilimsel sınıflandırma
Alem: Fungi (Mantarlar)
Bölüm: Basidiomycota
Sınıflar

Alt bölüm Teliomycotina
   Urediniomycetes
Alt bölüm Ustilaginomycotina
    Ustilaginomycetes
Alt bölüm Hymenomycotina
    Homobasidiomycetes
    Heterobasidiomycetes

Bazitli mantarlar veya topuzlu mantarlar (Latince: Basidiomycota), mantar âleminin büyük bir bölümüdür. Topuz şekilli bazit adlı yapılar üzerinde spor oluşturan türlerden meydana gelir. Asklı mantarların kardeş grubu sayılır, tanımlanmış mantarların %37'sini oluşturan yaklaşık 22.300 farklı tür içerir. Bazidyumlu mantarlar geleneksel olarak Homobasidiomyctes (gerçek mantarlar) ve Heterobasidiomycetes (pas ve rastık mantarları) olarak ikiye ayrılmıştır. Günümüzde ise bazitli mantarların üç kladdan oluştukları düşünülür, bunlar Hymenomycotina (Hymenomycetes; mantarlar), Ustilaginomycotina (Ustilaginomycetes; rastık mantarları) ve Teliomycotina (Urediniomycetes; pas mantarları).

Bazitli mantarların hem tek hücreli hem de çok hücreli tipleri, eşeyli ve eşeysiz türleri vardır. Hem kara ortamında, hem de deniz dahil olmak üzere suda bulunurlar. Bazit üzerinde eşeysel sporlar taşımaları, uzun ömürlü çift çekirdekli hücrelere (dikaryonlara) sahip olmaları ve genelde kıskaç bağlantıları oluşturma özellikleri ile tanımlanırlar.

Yaşam döngüsü[değiştir | kaynağı değiştir]

Bazitli mantarların anormal bir cinselliği vardır. Genelde farklı cinsiyete sahip bireylerden oluşurlar (heterotaliktirler), iki kutuplu (tek faktörlü) veya dört kutuplu (iki faktörlü) bir çiftleşme sistemi ile çok eşeyli gibi davranırlar. Genelde somatogami (hifogami) olur, yani farklı eşey tiplerine sahip iki monokaryotik miselyum hücresinin (hifin) birleşmesinden çift çekirdekli (dikaryotik) bir miselyum hücresi oluşur. Bu hücrenin içindeki iki çekirdek vejetatif büyüme boyunca birleşmez. Bu tip miselyuma dikaryotik, onu oluşturan miselyumlara dikaryon denir.

Çoğu bazitli mantar hayatının büyük bölümünde iki çekirdekli (dikaryotik) miselyum halinde yaşar, uygun çevresel şartlar oluşursa bir bazidyum meydana gelir, içinde çekirdek kaynaşması (karyogami) ardından mayoz gerçekleşir ve dört tane tek çekirdekli hücre meydana gelir.

Diploid hayat döngüsü örnekleri de vardır. Xerula cinsi spor şeklinde diploid klonlar oluşturur. Yaygın bir orman patojeni olan Armillaria, diploid miselyuma sahiptir, bunda hücre kaynaşmasını (plasmogamiyi) çekirdek kaynaşması (karyogami) izler.

Bazitli mantar türlerinde, eşeysiz sporlara (konidyumlara) da sıkça rastlanır.

Bazidyumlar

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]