Pardus (işletim sistemi)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Pardus (linux dağıtımı) sayfasından yönlendirildi)
Atla: kullan, ara
Panthera cinsi Panthera pardus türü için Pars ve Anadolu parsı maddelerine bakınız.
Pardus
Pardus Logosu
Pardus Linux 2011.2.png
Pardus 2011.2 Cervus elaphus ekran görüntüsü
Web sayfası: pardus.org.tr
Şirket/Geliştirici: TÜBİTAK UEKAE
IS Ailesi: GNU/Linux
Kaynak Modeli: Özgür ve açık kaynak yazılım
Son kararlı sürüm: 2011.2  (19 Eylül 2011) /
Desteklediği dil(ler): Türkiye Türkçe

Almanya Almanca
Azerbaycan Azerice
Fransa Fransızca
Hollanda Hollandaca
Birleşik Krallık İngilizce
İspanya İspanyolca
İtalya İtalyanca
Katalonya Katalanca
Polonya Lehçe
Portekiz Portekizce
İsveç İsveççe
Rusya Rusça

Macaristan Macarca
Paket Yöneticisi: PiSi
Çekirdek türü: Monolitik çekirdek
Varsayılan kullanıcı arayüzü: KDE
Lisans: GPL

Pardus, Türkiye'de TÜBİTAK tarafından geliştirilen bir GNU/Linux dağıtımı olan işletim sistemi. Pardus'un bugüne kadar yayınlanmış 5 ana sürümü ve 9 ara sürümü mevcuttur. Bunlara ek olarak 2 kurumsal sürümü vardır.

Konu başlıkları

[değiştir] Oluşum Süreci

2003 yılının önemli bir bölümünde ulusal bir dağıtımın gerekliliği, dünyada benzer uygulamalar, yazılım sanayisinin mevcut durumu ve eğilimleri araştırıldı. Ülkenin bilgi teknolojisi alanındaki insan kaynağı, yerel yazılım sanayisinin yetenekleri ve rekabet unsurları incelendi. Tüm bulgular ışığında, 2003 yılı yazında, bir ulusal işletim sistemi dağıtımı oluşturmanın yerinde bir karar olduğu sonucuna varılarak somut düzeyde planlama işine girişildi.

Mevcut işletim sistemleri, başta Linux olmak üzere incelendi, açık kaynak yazılım metodolojisi (yöntem bilimi) ve felsefesi ayrıntılı olarak çalışıldı. Hedef, bir dağıtım oluşturmanın ötesinde, bu dağıtımı sürekli kılabilecek düzenlemeci yapıyı da kurmak olduğundan yazılım sanayisinde, özellikle açık kaynak çerçevesinde, kullanılabilecek iş örnekleri irdelendi.

Bu incelemeler sonrasında, 2003 yılı sonbaharında, Linux temelli, açık kaynaklı, olabildiğince GPL lisanslama yöntemini kullanan bir işletim sistemi dağıtımı oluşturulmasına karar verildi.

Pardus Projesi'nin hayata geçmesi, 2004 yılı başında teknik ekibin çekirdeğinin oluşturulmasıyla başladı. Bu aşamada Türkiye'nin Linux geçmişi, mevcut ve planlanan dağıtımlar, açık kaynak ve Linux camiası ve girişimleri de göz önüne alınarak, var olan bilgi birikimi ve deneyimden en üst düzeyde yararlanmanın yolları arandı. Sonuçta ulusal işletim sistemi geliştirilmesinde görev alması en uygun kişiler Türkiye'nin dört bir yanından seçilerek TÜBİTAK/UEKAE bünyesinde bir araya geldiler.

2004 yılının önemli bir kısmı teknik seçeneklerin değerlendirilmesi ile geçti. Farklı Linux dağıtımları incelendi, mevcut dağıtımlardaki eksiklikler, olası gelişim alanları, yapılması gerekenler ve bunların iş gücü ve kaynak gereksinimleri irdelendi. Hedef kitlenin kim olacağı üzerinde beyin fırtınaları yapıldı, bunun sonucu olarak yol haritası seçenekleri belirlendi.

2004 yılı ekim ayında bu teknik değerlendirmeler sonuçlandı ve yayınlanan Proje Ana Sözleşmesi ile amaç, yöntem ve takvim belirlendi. Pardus'un “bilişim okur-yazarlığına sahip bilgisayar kullanıcılarının temel masaüstü ihtiyaçlarını hedefleyen” bir işletim sistemi olmasına, “mevcut Linux dağıtımlarının üstün taraflarını kavram, mimari ya da kod olarak kullanmasına”, ancak “otonom sisteme evrilebilecek bir yapılandırma çerçevesi ve araçları ile kurulum, yapılandırma ve kullanım kolaylığı sağlamasına” karar verildi.

Teknik hedefi ve yöntemi belirlenen tasarı hızla ilerlemeye başladı ve 1 Şubat 2005 tarihinde ilk ürün olan Pardus Çalışan CD 1.0 yayımlandı. Tasarının amaçları ve teknik yaklaşımı hakkında Linux camiası ve kullanıcıları bilgilendirmeyi amaçlayan Çalışan CD beklenenin üzerinde ilgi gördü. Sonrasında geliştirme daha çok özgün yenilik tasarılarına yoğunlaştırıldı ve nihayet 26 Aralık 2005'te Pardus'un ilk kurulabilir sürümü olan Pardus 1.0, ağ üzerinden yayımlanmaya başlandı.

[değiştir] Pardus Projeleri

[değiştir] ÇOMAR

ÇOMAR (Seçim Yöneticisi) sistemin düzgün çalışması için gerekli olan donanım, açılış, ağ, kullanıcı, zaman, görüntü gibi ayarların mümkün olduğu kadar kendi kendine yapılması amacıyla geliştirilen özgün Pardus tasarısıdır. Kullanıcılara bir yetki denetimi dahilinde bu ayarları basit ve anlaşılır bir biçimde değiştirme olanağı sağlayan bir yazılımdır. Ayrıca Çomar dünyada yazılan ilk Türkçe donanım yöneticisidir. Dağıtıcı üzerindeki kodlarda Türkçe karakter kullanılmaktadır.

[değiştir] Pisi ve Paket Yöneticisi

Pisi, bağımlılıkları takip ederek paket inşa etme, kurma, kaldırma, yükseltme ve benzeri işlevleri yerine getirir. Kullanıcı dostu bir çizgisel arayüz ve kapsamlı bir komut satırı arayüzü içerir. Geliştiriciler için tanıdık ve basit bir geliştirme ortamı sunar. Paket yöneticisi ise PISI için geliştirilmiş görsel arayüzdür. Bu arayüzle yazılımları dilediğiniz gibi ekleyip kaldırabilirsiniz.

[değiştir] YALI

Pardus'un görsel kurulum aracıdır. Üstün özellikleri nedeniyle diğer Linux dağıtımlarına göre Pardus'un bilgisayara daha kolay yüklenmesini sağlar. Bu sayede kullanıcıya çok az iş düşer.

[değiştir] Kaptan, Tasma, Zemberek

Kaptan : Pardus kurulduktan sonra bilgisayarınızdaki masaüstü tercihleri, fare ayarları, katkı deposu, ağ bağlantısı gibi ayarların hızlı ve kolay bir şekilde yapılmasını sağlar.
Tasma: Windows'daki Denetim Masası gibi bilgisayarınızı en kolay şekilde yapılandırmanızı sağlar. KDE geliştiricilerinin 4 sürümünde geliştirmiş oldukları yönetim aracının oldukça kullanışlı olmasından dolayı, geliştirici ekip Pardus 2009 ile birlikte bu yazılımın geliştirilmesini durdurmuştur.
Zemberek : Türkçe imlâ denetim aracıdır. Zemberek bütünleşmesi sayesinde imlâ denetim özelliğine sahip olan uygulamalar yanlış yazılan kelimelerin altına kırmızı bir işaret koyar. Zemberek ayrıca yanlış yazılan kelimeler için düzeltme önerileri de sunar.

[değiştir] Disk Yöneticisi

Disk Yöneticisi, sisteminizde bulunan disklerin ve disk bölümlerinin açılış sırasında sizin kullanımınıza sunulmak üzere hazırlanması ile ilgili ayarları yapabilmenizi sağlar.

[değiştir] Servis Yöneticisi

Servis yöneticisi pardus üzerinde çalıştırdığınız uygulamaları listeleyen bir arayüzdür. Bu programla isterseniz açılışta bir çok programı otomatik başlatabilir ve otomatik başlamalarını engelleyebilirsiniz. Genelde bu programı kullanan kişiler web tasarımcılardır. Mysql gibi web veritabanı programları aktif etmek için bu program kullanılır.Ve değiştirelemez ilkelere sahiptir.

[değiştir] Açılış Yöneticisi

Açılış Yöneticisi, Pardus işletim sistemini önyükleme (boot) yapmak için hazırlanmış temel yazılımcıktır. Aynı zamanda bununla beraber diğer Linux ve kapalı kaynak işletim sistemlerini başlangıca eklemektedir. Ayrıca bu yazılımcılıkla önyükleme açılış zamanını uzatıp kısaltılabilir ve yeni işletim sistemleri ekleyebilir, eskilerini silebilirsiniz.

[değiştir] Pardus Güvenlik Duvarı

Güvenlik Duvarı, Pardus geliştiricileri tarafından hazırlanmış ve Pardus kullanıcılarına sunulmuştur. Bu yazılım ile HTTP,HTTPS,FTP gibi temel protokoller ve MSN, AIM, SMTP,POP3 gibi bir çok protokol üzerinde engelleme yapabilmektedir. Bu sistem diğer işletim sistemlerinde bulunan standart güvenlik duvarlarına benzemektedir. Ancak bu sistem Pardus üzerinde sonradan etkinleştirilen bir sistemdir.

[değiştir] Kullanıcı Yöneticisi

Kullanıcı Yöneticisi, Pardus kullanıcılarını temel alan ve kullanıcıların sisteme giriş özelliklerini barındıran temel yazılımcıklardan bir tanesidir. Bu yazılımcıkla beraber işletim sisteminize girişte şifre kaydı ve giriş sınırlamasını ayarlayabilirsiniz.

[değiştir] Sosyal Etkinlikler ve Katılımlar

[değiştir] Google Summer of Code

Pardus, Google'ın öğrencilerle staj ve kendini geliştirme imkânı ile tasarılara geliştirici ve katkı sağlamayı amaçladığı açık kaynak tasarısı Google Summer of Code'a 2008 ve 2009 olmak üzere iki kere katılmıştır. Bu organizasyona ilk katılan Türk tasarısı Pardus olmuştur.

[değiştir] CeBIT Eurasia Bilişim Fuarı

Bazı dönemlerde Pardus hakkındaki gelişmeleri halka duyurmak ve tasarıya olan ilgiyi arttırmak amacıyla CeBIT Eurasia Bilişim Fuarı'na katılım sağlanmaktadır. 2006, 2008, 2009, 2010 ve 2011 Fuarlarında Pardus standı kurulmuştur.

[değiştir] Staj

Her yaz staj konuları ve öğrencilerde aranan nitelikler duyurulur, başvurular sonucunda uygun görülenler Pardus'ta staj şansına sahip olurlar.

Bu alt başlık {{{1}}} tarihinden beri geliştirilmeye ihtiyaç duyuyor. Bu alt başlığın geliştirilmesi gerekiyor.

[değiştir] Sürümler

[değiştir] Tüm sürümler

Ana sürümler: Renk
Ara sürümler: Renk
Son kararlı sürüm: Renk
Planlanan sürüm: Renk


Sürüm
Çıkış tarihi
Adı
1.0 26 Aralık 2005 Pardus 1.0
2007 31 Aralık 2006 Pardus 2007
2007.1 16 Mart 2007 Pardus 2007.1 "Felis chaus"
2007.2 11 Temmuz 2007 Pardus 2007.2 "Caracal caracal"
2007.3 19 Kasım 2007 Pardus 2007.3 "Lynx lynx"
2008 27 Haziran 2008 Pardus 2008
2008.1 15 Eylül 2008 Pardus 2008.1 "Hyaena hyaena"
2008.2 30 Ocak 2009 Pardus 2008.2 "Canis aureus"
2009 17 Temmuz 2009 Pardus 2009
2009.1 15 Ocak 2010 Pardus 2009.1 "Anthropoides virgo"
2009.2 3 Haziran 2010 Pardus 2009.2 "Geronticus eremita"
2011 20 Ocak 2011 Pardus 2011
2011.1 12 Temmuz 2011 Pardus 2011.1 "Dama dama"
2011.2 19 Eylül 2011 Pardus 2011.2 "Cervus elaphus"

[değiştir] Kurumsal sürümler

Sürüm
Çıkış tarihi
Sürüm Notları
Pardus Kurumsal 1 2007 (MSB özel sürümü)
Pardus Kurumsal 2 16 Şubat 2011 (Kurumsal yapıya özel)
Pardus Kurumsal 2.1 24 Şubat 2012 (Kurumsal 2 teknoloji güncellemesi [1] )

[değiştir] Galeri

  • Pardus 2007.1

  • Pardus 2007.2

  • Pardus 2008.2

  • Pardus 2009.1

  • Pardus 2009.2

  • Pardus-2011-tr.png

    Pardus 2011

  • Pardus 2011.1

  • Pardus 2011.2

[değiştir] Diğer Linux dağıtımları ve Pardus

Pardus, özgün ve kendi araçlarına sahip bir Linux dağıtımıdır. Bununla birlikte Pardus'un gelişmiş bazı özellikleri diğer Linux dağıtımlarının'da ilgisini çekmiş, Ubuntu'nun KDE ara birimini kullanan sürümü Kubuntu, ilerideki sürümlerinde Pardus Ağ Yöneticisi'ni kullanacağını açıklamıştır. Ayrıca Kubuntu geliştiricileri 2008 yılında Pardus'a dâhil edilmesi beklenen "Policy Kit / DBus entegrasyonu" tasarısından etkilediklerini belirtmişlerdir. [2]

[değiştir] Pardus kullanıcıları için kaynaklar

  • Özgürlük İçin : Resmi olmayan topluluk portalıdır. Açık kaynak yazılım dünyasından haberler, yazılım eğitimleri, kullanıcılar için pratik bilgilere ulaşabilirsiniz.
  • Pardus Linux Org : Resmi olmayan topluluk portalıdır. Açık kaynak yazılım dünyasından haberler, yazılım eğitimleri, kullanıcılar için pratik bilgilere ulaşabilirsiniz.
  • Pardus Wiki : Pardus belgeleri bu sitede oluşturulmaktadır.

[değiştir] Sektörel Alanda Pardus

Pardus projesi, gelecek yıllarda da artarak devam edecek olan kurum ve kuruluşların Pardus göçlerine yönelik göç ve danışmanlık süreçlerini gerçekleştirebilecek, konusunda uzman ve tecrübeli firmalar ile işbirliği yoluna giderek, Pardus amaçlı ortak işbirliği kanalları geliştirmeyi, ekosistemi canlı ve üretken kılmayı ve göç süreçlerini düzenli bir dokümantasyon sistemi, müşteri ilişkileri yönetimi, veri madenciliği ve iş zekası vizyonunu da oturtarak gerçekleştirmeyi hedeflemektedir. Pardus'a göç etmek isteyen firmalara göç ve danışmanlık hizmetleri vermesi amacıyla istekli ve istenilen bilgi birikimi, tecrübe ve yeterliliğe sahip firmalarla Göç Ortaklığı Adaylığı Sözleşmesi yapılmaktadır.

Bu alt başlık {{{1}}} tarihinden beri geliştirilmeye ihtiyaç duyuyor. Bu alt başlığın geliştirilmesi gerekiyor.

[değiştir] Pardus kullanan kurumlar

[değiştir] Kamu

[değiştir] Türkiye'deki Müzeler

[değiştir] Türkiye'deki Üniversiteler

[değiştir] Sivil toplum Kuruluşları

  • Petrol-İş Sendikası

[değiştir] Ayrıca bakınız

[değiştir] Kaynaklar

  1. ^ "Kurumsal2.1 sürüm planı".
  2. ^ http://www.ozgurlukicin.com/haber/kubuntu-miyav-dedi/
  3. ^ "MSB, Pardus ile 2 milyon dolar tasarruf etti" (2009-04-14). 2009-04-14 tarihinde erişilmiştir.
  4. ^ a b c d "Pardus 2009 yolda" (2009-05-25). 2009-05-25 tarihinde erişilmiştir.

[değiştir] Dış bağlantılar



g · t · d
Pardus
Sürümler
Kurumsal sürümler
İlgili tasarılar
Diğer
g · t · d
Linux
Linux Tux, Linux'ün maskotu
Dağıtım
GNU
Pencere yöneticisi
X Window Manager · AfterStep · Blackbox · CTWM · Enlightenment · FVWM · Hackedbox · IceWM · Metisse · OLVWM · PLWM · PWM · Sawfish · vtwm · wm2 · wmx · Xmonad
Kullanıcı arayüzü
KSA · GKA · GNOME · KDE ·Xfce · LXDE
Uygulamalar
Kişiler
Basın Yayın
Listeler
Dizge düzenlemesi
ve özellikler
Taşınabilir
Diğer başlıklar
"http://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Pardus_(i%C5%9Fletim_sistemi)&oldid=10704678" adresinden alındı.
Kişisel araçlar
Ad alanları
Türevler
Eylemler
Gezinti
Katılım
Yazdır/dışa aktar
Araçlar
Diğer diller