KDE
| K Masaüstü Ortamı | |
|---|---|
  KDE 4 Ekran Görüntüsü |
|
| Geliştiren(ler) | KDE Takımı |
| Güncel sürüm | 4.8.0 |
| İşletim sistemi | Çapraz platform |
| Yazılım türü | Masaüstü ortamı |
| Lisans | GPL ve diğerleri |
| Resmî sitesi | kde.org |
KDE (K Desktop Environment - K Masaüstü Ortamı) Unix ve Unix benzeri işletim sistemleri için geliştirilmiş bir masaüstü ortamıdır. Trolltech' in QT kütüphanesi ve kendine ait KDE kütüphaneleri (kdelibs olarak adlandırılır) kullanılarak geliştirilen KDE, GNU/Linux, Solaris, BSD' ler (FreeBSD, NetBSD, OpenBSD vb. Unix ve Unix benzeri işletim sistemleri üzerinde çalışmasının yanı sıra (Mac OS X dahil) Cygwin aracılığıyla da Microsoft Windows üzerinde de çalışabilmektedir. KDE 4.0.0 sürümü, kullandığı QT 4 kütüphanelerinin Windows'ta doğrudan çalışabilmesi sayesinde Windows üzerinde cygwin katmanı olmadan çalışabilmektedir.
K harfinin, başlarda Kool sözcüğünün kısaltması olması düşünülmesine rağmen, kısa süre içinde herhangi bir anlam ifade etmemesine karar verildi.
Tasarının maskotu, Konqi isminde yeşil bir ejderhadır.
Konu başlıkları |
[değiştir] Geçmiş
 |
Bu maddedeki bazı bilgilerin kaynağı belirtilmemiştir. Ayrıntılar için maddenin tartışma sayfasına bakabilirsiniz. Maddeye uygun biçimde kaynaklar ekleyerek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz. |
KDE 1996 yılında Matthias Ettrich tarafından; Tübingen Üniversitesi'nde okurken geliştirilmiştir. O dönemde UNIX ile sorunlar yaşayan Ettrich, bir newsgroup'a attığı iletiyle aradığı yazılımları ve nasıl hissettiğini yazmıştır. Kullanımı kolay olan bir masaüstü ortamını, o dönemde kız arkadaşı kullanmakta zorluk çekiyor diye başlatmıştır. Bu oldukça ilgi çekmiş ve KDE projesi doğmuştur.
En başta; Qt toolkit kullanan KDE, birçok KDE/Qt yazılımı çıkarmıştır. 1997 itibariyle de çok daha gelişmiş yazılımlar çıkmıştır. Qt'deki lisans sorunları yüzünden, iki yeni proje başlamıştır. Bunlardan ilki Harmony, ikincisi de GNOME projeleridir.
1998'in kasım ayında Qt toolkit'in açık kaynakla Q Public License (QPL) 'ı çıkarmasıyla KDE Free Qt foundation kurulmuş ve Qt özgür olma garantisi altına alınmıştır.
GPL ile uyum sorunları çözüldükten sonra, Qt 4.0 ile artık Unix, Mac ve Windows platformlarında da çalışır hale gelmiş bu da KDE'yi bu platformlara da taşımıştır.
KDE ve GNOME Freedesktop.org üyesidir ve Unix masasüstü ortamını geliştirmek için her ne kadar aralarında dostça bir rekabet olsa da birlikte uğraşırlar.
[değiştir] KDE Tasarısının Düzenlenmesi
|
Bu maddedeki bazı bilgilerin kaynağı belirtilmemiştir. Ayrıntılar için maddenin tartışma sayfasına bakabilirsiniz. Maddeye uygun biçimde kaynaklar ekleyerek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz. |
Vikipedi gibi birçok açık kaynak tasarısı katılımcıların gönüllü ve özverili katkılarıyla gerçekleşmektedir. Ancak Novell (SuSE), Trolltech, ve Mandriva gibi şirketler de birçok geliştiricisini tasarının içinde çalıştırmaktadır. Bu katılımcılarla birlikte KDE'ye birçok kod, tercüme ve sanatsal destekte bulunulmaktadır. Birçok sorun e-posta listelerinde tartışılmakta ve çözülmektedir.
Bunun yanı sıra; IBM ve Dell de başta olmak üzere; Ubuntu tasarısının sahibi Mark Shuttleworth yaptığı yüksek bağış ile (15 Ekim 2006) KDE'nin en büyük sponsoru olmuştur. Nokia da yeni sponsorlardan biridir, ve yeni cep telefonlarında KDE'nin kullanılabilirliğini araştırmaktadır.
KDE geliştiricilerinin yanı sıra; özellikle önemli ve resmî değişiklikler kde-core-devel listesi tarafından yapılmaktadır. Kendileri kaynak geliştiriciler olarak tanımlanırlar. Uzun süredir KDE'ye katılım gösterirler ve oylama yerine e-posta listelerinde tartışmaların çözülmesiyle sonuca giderler.
Geliştiricilerin Dünya'nın dört bir yanından katılım göstermesinin yanı sıra, tasarının en fazla katılımcısı Almanya'dan olmaktadır. Sunucuları Kaiserslautern ve Tübingen Üniversitelerinde bulunmaktadır. KDE toplantıları da Almanya'da yapılmaktadır.
[değiştir] Sürüm Dönemleri ve Sürüm Numaraları
Tasarının tarihine göre, KDE oldukça sık bir şekilde yeni sürümlerle çıkmaktadır. Öngörülen tarihten bir iki hafta geciktiği olmuştur, en uzun da KDE 3.1 bir aydan uzun süre gecikmiştir. Nedeni de, kodlardaki güvenlik açıklarıdır.
İki ana hatta sürümler gerçekleşmektedir.
[değiştir] Ana Sürümler
Şu ana kadar 18 adet ana sürüm gerçekleşmiştir. 1.0, 1.1, 2.0, 2.1, 2.2, 3.0, 3.1, 3.2, 3.3, 3.4, 3.5, 4.0, 4.1, 4.2, 4.3, 4.4, 4.5 ve 4.6
KDE 2'de hazırlanmış yazılımlar, KDE 3'e uyumsuzdur. KDE 1 ve 2'deki de API değişiklikleri yüzünden uyum sorunları yaşanmıştır.
Her büyük sürüm duyurusu yapıldığında, bir sonraki ana sürüm için çalışmalar başlar. KDE 4'de Qt 4.x baz olarak kullanılacak ve birçok değişiklikler olacaktır. Ana sürüm numaraları büyük değişiklikleri gösterir. KDE4 tamamen tekrar yazılmıştır, KDE3'ten tamamen farklıdır.
[değiştir] Ara sürümler
Ara sürümlerde 3 adet sürüm numarası vardır, örn. KDE 1.1.1, ve genelde hataları çözmek için veyahutta küçük değişiklikler ve kullanılış kolaylığını arttırmak için kullanılır. Ara sürümleri daha kısa sürelerde gerçekleşir. Ara sürümlerde büyük değişiklikler olmaz. Sadece küçük güncellemeler bulunur.
[değiştir] KDE 4
KDE 4, KDE için özellikle görsel açıdan oldukça büyük bir değişim olmuştur. Qt'nin 4'üncü sürümüyle uyumlu olan bu sürüm 29 Temmuz 2008 de çıkmıştır. Şu anda indirilmeye ve kullanıma hazırdır. Pardus, Kubuntu, OpenSuse ve Fedora dağıtımlarında varsayılan masaüstü ortamı KDE4'tür.
Kubuntu, OSDL, Trolltech, Xandros, Intel, Ricoh ve Nokia'nın sponsorluğunda 2006 yılında gerçekleşecek, Dublin aKademy KDE konferansında da başlıca şu konular üzerine konuşulacaktır.
- Daha hızlı ve daha az hafıza kullanan Qt 4.x ile KDE kütüphanelerinin daha hızlı ve kullanışlı olması.
- Kdelibs API'nin tekrar organize edilmesi ve temizlenmesi.
- Oxygen Projesi tarafından geliştirilen yeni bir simge teması ve görsel değişimler yapılması ve SVG'nin daha sık kullanılması.
- Plasma isimli tamamen değişmiş bir panel kullanılarak, Kicker, KDesktop ve SuperKaramba'nın en yeni halleriyle birleşerek bir ortam tecrübesi sağlanması.
- Konqueror'un internet sunumu ve dosyalara bakışının geliştirilmesi.
- ECMAScript'in JavaScript ya da Kross gereksinimlerini karşılayarak KOffice içinde rahatlıkla kullanılması ayrıca python ve ruby ile uyumu.
- Ağ ve taşınabilir cihazlar için Solid isminde yeni bir API.
- Decibel isimli yeni bir komünikasyon ağı.
- Tenor isimli dosya arama ağı, Strigi ile ortak çalışması olabilir ve Nepomuk'un KDE ile uyumu.
- Windows ve Mac OS X'de KDE'nin daha rahat kullanılabilmesi için koşullar.
[değiştir] Mimari
KDE mimarisinde başlıca şu mimaride işler :
- aRts - ses sistemi
- DCOP - işlemler arasındaki sistem komünikasyonu
- KHTML - HTML işlemcisi
- KIO - KDE yazılımlarında network açıklığı ile ulaşımı
- Kiosk - KDE'nin daha fazla kontrol edilen bir ortam olmasının engellenmesi
- Kwin - Pencere yöneticisi
- KConfigXT - XML dosyalarının işleyişi
- Qt - Platformlar arası grafiksel bir toolkit
- XMLGUI - UI elementlerinin menu ve araç çubuklarında XML dosyalarını açabilmesi
[değiştir] Paketleme
KDE'nin büyüklüğüne karşın KDE birkaç küçük pakete bölünmüştür. Nedeni ise kurulumu kolaylaştırmaktır.
- ARts - KDE ses sunucusu
- Kdelibs - Özel kütüphaneler
- Kdebase - Temel masaüstü ve uygulamaları
- Kdeaccessibility - Erişilebilirlik yazılımı
- Kdeaddons - Eklentiler
- Kdeadmin - Yönetim araçları
- Kdeartwork - Daha fazla sanatsal işler (ekran koruyucu, duvar kağıdı, simge vs.)
- Kdeedu - Eğitim yazılımları
- Kdegames - Oyunlar
- Kdegraphics - Grafikleri düzenlemek için araçları
- Kde-i18n - KDE'yi uluslararasılaştırma
- Kdemultimedia - Çokluortam yazılımları
- Kdenetwork - Ağ araçları ve yazılımları
- Kdepim - Kişisel bilgi yönetimi ve e-posta (elmek) yazılımı
- Kdesdk - Geliştirici araçları
- Kdetoys - Masaüstü oyuncakları ve eğlendiricileri
- Kdeutils - Araçlar
- Kdewebdev - Ağ sayfası geliştirme
- Koffice - Büro yazılımı
- Kdebindings - Diğer yazılımlama dilleri için destek
[değiştir] Başlıca KDE Yazılımları
- Amarok - Ses oynatıcı
- K3b - CD ve DVD kayıt yazılımı
- Kate - Basit metin düzenleyici
- KDevelop - Tümleşik geliştirme ortamı (C, C++, Python, PHP)
- KMail - E-posta yazılımı
- Kopete - Anında iletileşme yazılımı (ICQ, MSN, Jabber vb.)
- Konversation - IRC yazılımı
- Konqueror - Dosya yönetici ve ağ tarayıcısı
- KPresenter - Sunum hazırlama yazılımı (MS Powerpoint gibi)
- KSpread - Hesap tablosu yazılımı (MS Excel gibi)
- KWord - Yazı yazılımı
- TaskJuggler - Tasarı yönetimi yazılımı
- KRec - Ses kayıt yazılımı
- Kaffeine - Ses ve görüntü oynatıcısı
- KMPlayer - Mplayer'in KDE sürümü
- KTorrent - Torrent yükleme yazılımı
- KMLDonkey - Dosya paylaşımı
- KMess - MSN Messenger'ın oldukça benzer bir klonu
- KGet - Dosya yükleme
- KPovModeller - Povray Modelleyici
- Krita - Grafik tasarım yazılımı
- KView - Resim görüntüleme
- KMyMoney - Finans yöneticisi
- KPDF - PDF görüntüleyici
- Knotes - Hızlı not alma
- KXDocker - Dock yazılımı
- Kinstaller - Yazılım kurucu
- KPackage - Paket yöneticisi
Bunların yanı sıra; kdeedu'de KDE'ye özgü eğitim yazılımları, kdegamesde KDE'ye özgü oyunlar, ve kdetoysda da masaüstü oyuncakları ve eğlenceleri bulunmaktadır.
Daha fazla bilgi için; KDE Uygulamaları Listesi
[değiştir] Başlıca sürümler
| Ana sürümlerin geçmişi | |
|---|---|
| Tarih | Sürüm |
| KDE 1 | |
| 14 Ekim 1996 | Proje Matthias Ettrich tarafından duyuruldu[1] |
| 12 Temmuz 1998 | KDE 1.0 çıktı[2] |
| 6 Şubat 1999 | KDE 1.1 çıktı[3] |
| KDE 2 | |
| 23 Ekim 2000 | KDE 2.0 çıktı[4] |
| 26 Şubat 2001 | KDE 2.1 çıktı[5] |
| 15 Ağustos 2001 | KDE 2.2 çıktı[6] |
| KDE 3 | |
| 3 Nisan 2002 | KDE 3.0 çıktı[7] |
| 28 Ocak 2003 | KDE 3.1 çıktı[8] |
| 3 Şubat 2004 | KDE 3.2 çıktı[9] |
| 19 Ağustos 2004 | KDE 3.3 çıktı[10] |
| 16 Mart 2005 | KDE 3.4 çıktı[11] |
| 29 Kasım 2005 | KDE 3.5 çıktı[12] |
| KDE 4 | |
| 11 Ocak 2008 | KDE 4.0 çıktı[13] |
| 29 Temmuz 2008 | KDE 4.1 çıktı[14] |
| 27 Ocak 2009 | KDE 4.2 çıktı[15] |
| 4 Ağustos 2009 | KDE 4.3 çıktı[16] |
| 9 Şubat 2010 | KDE 4.4 çıktı[17] |
[değiştir] Sürüm geçmişi
KDE ekibi düzenli olarak yeni sürüm yayınlar
[değiştir] Adlandırmalar
Birçok KDE yazılımı isminin başında ya da sonunda K harfini içerir. Genelde bu harf büyük yazılır ama bazı istisnalar da mevcuttur. (Amarok ve kynaptic gibi) Bazen de eğer ki özgün kelime Q ya da C ile başlıyorsa, bu harfin yerini K alır (Konsole ve Kuickshow gibi).
[değiştir] Ayrıca bakınız
[değiştir] Kaynakça
- ^ Matthias Ettrich original posting
- ^ KDE press release for version 1.0
- ^ KDE News Archive for February 1999 referring to the release of version 1.1
- ^ KDE press release for version 2.0
- ^ KDE press release for version 2.1
- ^ KDE press release for version 2.2
- ^ KDE press release for version 3.0
- ^ KDE press release for version 3.1
- ^ KDE press release for version 3.2
- ^ KDE press release for version 3.3
- ^ KDE press release for version 3.4
- ^ KDE press release for version 3.5
- ^ KDE press release for version 4.0
- ^ KDE press release for version 4.1
- ^ KDE press release for version 4.2
- ^ KDE press release for version 4.3
- ^ KDE press release for version 4.4
[değiştir] Dış bağlantılar
- KDE Ana Sayfası
- KDE Türkiye
- PardusWiki KDE sayfası
- Pardus-Linux KDE Türkçe tercüme sayfası
- www.debian.org.tr KDE Türkçe belgelendirme çalışması
- KDE Windows Sayfası
- işibilir Blog
|
|||||||||||||||||
