KDE

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Git ve: kullan, ara
K Masaüstü Ortamı

KDE 3.5.5 Ekran Görüntüsü
Geliştirici: KDE Takımı
En güncel sürüm: 4.2.1 / 4 Mart, 2009
İşletim sistemi: Çapraz platform
Yazılım türü: Masaüstü ortamı
Lisans: GPL ve diğerleri
Web sitesi: kde.org

KDE (K Desktop Environment - K Masaüstü Ortamı) Unix ve Unix benzeri işletim sistemleri için geliştirilmiş bir masaüstü ortamıdır. Trolltech' in QT kütüphanesi ve kendine ait KDE kütüphaneleri (kdelibs olarak adlandırılır) kullanılarak geliştirilen KDE, GNU/Linux, Solaris, BSD' ler (FreeBSD, NetBSD, OpenBSD vs...) gibi Unix ve Unix benzeri işletim sistemleri üzerinde çalışmasının yanı sıra(Mac OS X dahil) Cygwin aracılığıyla da Microsoft Windows üzerinde de çalışabilmektedir. KDE 4.0.0 sürümü, kullandığı QT 4 kütüphanelerinin Windows'ta doğrudan çalışabilmesi sayesinde Windows üzerinde cygwin katmanı olmadan çalışabilmektedir.

K harfinin, başlarda "Kool" sözcüğünün kısaltması olması düşünülmesine rağmen, kısa süre içinde herhangi bir anlam ifade etmemesine karar verildi.

Tasarının maskotu, Konqi isminde yeşil bir ejderhadır.

Konu başlıkları

[değiştir] Geçmiş

KDE 1996 yılında Matthias Ettrich tarafından; Tübingen Üniversitesi'nde okurken geliştirilmiştir. O dönemde UNIX ile sorunlar yaşayan Ettrich, bir newsgroup'a attığı iletiyle aradığı programları ve nasıl hissettiğini yazmıştır. Kullanımı kolay olan bir masaüstü ortamını, o dönemde kız arkadaşı kullanmakta zorluk çekiyor diye başlatmıştır. Bu oldukça ilgi çekmiş ve KDE projesi doğmuştur.

En başta; Qt toolkit kullanan KDE, birçok KDE/Qt programı çıkarmıştır. 1997 itibariyle de çok daha gelişmiş programlar çıkmıştır. Qt'deki lisans sorunları yüzünden, iki yeni proje başlamıştır. Bunlardan ilki Harmony, ikincisi de GNOME projeleridir.

1998'in kasım ayında Qt toolkit'in açık kaynakla Q Public License (QPL) 'ı çıkarmasıyla KDE Free Qt foundation kurulmuş ve Qt özgür olma garantisi altına alınmıştır.

GPL ile uyum sorunları çözüldükten sonra, Qt 4.0 ile artık Unix, Mac ve Windows platformlarında da çalışır hale gelmiş bu da KDE'yi bu platformlara da taşımıştır.

KDE ve GNOME Freedesktop.org üyesidir ve Unix masasüstü ortamını geliştirmek için her ne kadar aralarında dostça bir rekabet olsa da birlikte uğraşırlar.

[değiştir] KDE Tasarısının Düzenlenmesi

Vikipedi gibi birçok açık kaynak tasarısı katılımcıların gönüllü ve özverili katkılarıyla gerçekleşmektedir. Ancak Novell (SuSE), Trolltech, ve Mandriva gibi şirketler de birçok geliştiricisini tasarının içinde çalıştırmaktadır. Bu katılımcılarla birlikte KDE'ye birçok kod, tercüme ve sanatsal destekte bulunulmaktadır. Birçok sorun e-posta (elmek) listelerinde tartışılmakta ve çözülmektedir.

Bunun yanı sıra; IBM ve Dell de başta olmak üzere; Ubuntu tasarısının sahibi Mark Shuttleworth yaptığı yüksek bağış ile (15 Ekim 2006) KDE'nin en büyük sponsoru olmuştur. Nokia da yeni sponsorlardan biridir, ve yeni cep telefonlarında KDE'nin kullanılabilirliğini araştırmaktadır.

KDE geliştiricilerinin yanı sıra; özellikle önemli ve resmi değişiklikler kde-core-devel listesi tarafından yapılmaktadır. Kendileri kaynak geliştiriciler olarak tanımlanırlar. Uzun süredir KDE'ye katılım gösterirler ve oylama yerine elmek listelerinde tartışmaların çözülmesiyle sonuca giderler.

Geliştiricilerin Dünya'nın dört bir yanından katılım göstermesinin yanı sıra, tasarının en fazla katılımcısı Almanya'dan olmaktadır. Sunucuları Kaiserslautern ve Tübingen Üniversitelerinde bulunmaktadır. KDE toplantıları da Almanya'da yapılmaktadır.

[değiştir] Sürüm Dönemleri ve Sürüm Numaraları

KDE 1.0
KDE 2.0
KDE 3.0
KDE 3.5
KDE 4.0

Tasarının tarihine göre, KDE oldukça sık bir şekilde yeni sürümlerle çıkmaktadır. Öngörülen tarihten bir iki hafta geciktiği olmuştur, en uzun da KDE 3.1 bir aydan uzun süre gecikmiştir. Nedeni de, kodlardaki güvenlik açıklarıdır.

İki ana hatta sürümler gerçekleşmektedir.

[değiştir] Ana Sürümler

Şu ana kadar 13 adet büyük sürüm gerçekleşmiştir. 1.0, 1.1, 2.0, 2.1, 2.2, 3.0, 3.1, 3.2, 3.3, 3.4, 3.5, 4.0, 4.1 ve 4.2

KDE 2'de hazırlanmış yazılımlar, KDE 3'e uyumsuzdur. KDE 1 ve 2'deki de API değişiklikleri yüzünden uyum sorunları yaşanmıştır.

Her büyük sürüm duyurusu yapıldığında, bir sonraki büyük sürüm için çalışmalar başlar. KDE 4'de Qt 4.x baz olarak kullanılacak ve birçok değişiklikler olacaktır. Ana sürüm numaraları büyük değişiklikleri gösterir. KDE4 tamamen tekrar yazılmıştır, KDE3'ten tamamen farklıdır.

[değiştir] Ara sürümler

Ara sürümlerde 3 adet sürüm numarası vardır, örn. KDE 1.1.1, ve genelde hataları çözmek için veyahutta küçük değişiklikler ve kullanılış kolaylığını arttırmak için kullanılır. Ara sürümleri daha kısa sürelerde gerçekleşir. Ara sürümlerde büyük değişiklikler olmaz. Sadece küçük güncellemeler bulunur.

[değiştir] KDE 4

KDE 4, KDE için oldukça büyük bir değişim olacaktır. Qt'nin 4'üncü sürümüyle uyumlu olan sürüm 29 Temmuz 2008 de çıkmıştır. Ve şu anda indirilmeye ve kullanıma hazırdır. Kısa bir süre içinde de Pardus, Kubuntu ve OpenSuse dağıtımlarında KDE4'ü görebileceğiz.

Kubuntu, OSDL, Trolltech, Xandros, Intel, Ricoh ve Nokia'nın sponsorluğunda gerçekleşecek 2006 yılında gerçekleşecek Dublin aKademy KDE konferansında da başlıca şu konular üzerine konuşulacaktıer.

  • Daha hızlı ve daha az hafıza kullanan Qt 4.x ile KDE kütüphanelerinin daha hızlı ve kullanışlı olması.
  • Kdelibs API'nin tekrar organize eidlmesi ve temizlenmesi.
  • Oxygen Projesi tarafından geliştirilen yeni bir ikon teması ve görsel değişimler yapılması ve SVG'nin daha sık kullanılması.
  • Plasma isimli tamamen değişmiş bir panel kullanılarak, Kicker, KDesktop ve SuperKaramba'nın en yeni halleriyle birleşerek bir ortam tecrübesi sağlanması.
  • Konqueror'un internet sunumu ve dosyalara bakışının geliştirilmesi.
  • ECMAScript'in JavaScript ya da Kross gereksinimlerini karşılayarak KOffice içinde rahatlıkla kullanılması ayrıca python ve ruby ile uyumu.
  • Network ve taşınabilir cihazlar için Solid isminde yeni bir API.
  • Decibel isimli yeni bir komünikasyon ağı.
  • Tenor isimli dosya arama ağı, Strigi ile ortak çalışması olabilir ve Nepomuk'un KDE ile uyumu.
  • Windows ve Mac OS X'de KDE'nin daha rahat kullanılabilmesi için koşullar.

[değiştir] Mimari

KDE imarisinde başlıca şu mimaride işler :

  • aRts - ses sistemi
  • DCOP - işlemler arasındaki sistem komünikasyonu
  • KHTML - HTML işlemcisi
  • KIO - KDE yazılımlarında network açıklığı ile ulaşımı
  • Kiosk - KDE'nin daha fazla kontrol edilen bir ortam olmasının engellenmesi
  • Kwin - Pencere yöneticisi
  • KConfigXT - XML dosyalarının işleyişi
  • Qt - Platformlar arası grafiksel bir toolkit
  • XMLGUI - UI elementlerinin menu ve araç çubuklarında XML dosyalarını açabilmesi

[değiştir] Paketleme

KDE'nin büyüklüğüne karşın KDE birkaç küçük pakete bölünmüştür. Nedeni ise kurulumu kolaylaştırmaktır.

[değiştir] Başlıca KDE Yazılımları

KDE 3.5.5 ekran görüntüsü, sırasıyla Amarok, Konqueror, Knotes, Konversation, Krita yazılımları açıkken

Bunların yanı sıra; kdeedu'de KDE'ye özgü eğitim yazılımları, kdegamesde KDE'ye özgü oyunlar, ve kdetoysda da masaüstü oyuncakları ve eğlenceleri bulunmaktadır.

Daha fazla bilgi için; KDE Uygulamaları Listesi

[değiştir] Başlıca sürümler

Ana sürümlerin geçmişi
Tarih Sürüm
KDE 1
14 Ekim 1996 Proje Matthias Ettrich tarafından duyuruldu[1]
12 Temmuz 1998 KDE 1.0 çıktı[kaynak belirtilmeli]
6 Şubat 1999 KDE 1.1 çıktı[2]
KDE 2
23 Ekim 2000 KDE 2.0 released[kaynak belirtilmeli]
26 Şubat 2001 KDE 2.1 çıktı[3]
15 Ağustos 2001 KDE 2.2 çıktı[4]
KDE 3
Şablon:Rh | 3 Nisan 2002 KDE 3.0 çıktı[5]
Şablon:Rh | 28 Ocak 2003 KDE 3.1 çıktı[6]
Şablon:Rh | 3 Şubat 2004 KDE 3.2 çıktı[7]
Şablon:Rh | 19 Ağustos 2004 KDE 3.3 çıktı[8]
Şablon:Rh | 16 Mart 2005 KDE 3.4 çıktı[9]
Şablon:Rh | 29 Kasım 2005 KDE 3.5 çıktı[10]
KDE 4
11 Ocak 2008 KDE 4.0 çıktı[11]
29 Temmuz 2008 KDE 4.1 çıktı[12]
27 Ocak 2009 KDE 4.2 çıktı[13]

[değiştir] Sürüm geçmişi

KDE ekibi düzenli olarak yeni sürüm yayınlar

[değiştir] Adlandırmalar

Birçok KDE yazılımı isminin başında ya da sonunda K harfini içerir. Genelde bu harf büyük yazılır ama bazı istisnalar da mevcuttur. (Amarok ve kynaptic gibi) Bazen de eğer ki özgün kelime Q ya da C ile başlıyorsa, bu harfin yerini K alır (Konsole ve Kuickshow gibi).

[değiştir] Ayrıca bakınız

[değiştir] Kaynaklar

  1. ^ Matthias Ettrich original posting
  2. ^ KDE News Archive for February 1999 referring to the release of version 1.1
  3. ^ KDE press release for version 2.1
  4. ^ KDE press release for version 2.2
  5. ^ KDE press release for version 3.0
  6. ^ KDE press release for version 3.1
  7. ^ KDE press release for version 3.2
  8. ^ KDE press release for version 3.3
  9. ^ KDE press release for version 3.4
  10. ^ KDE press release for version 3.5
  11. ^ Şablon:Cite web kullanımında hata: Parametreler url ve başlık tanımlanmalı.
  12. ^ Şablon:Cite web kullanımında hata: Parametreler url ve başlık tanımlanmalı.
  13. ^ Şablon:Cite web kullanımında hata: Parametreler url ve başlık tanımlanmalı.

[değiştir] Dış bağlantılar

g • t • d
KDE
Sürümler KDE 1 · KDE 2 · KDE 3 · KDE 4
Çekirdek teknolojiler Akonadi · D-Bus · Decibel · Flake · KJS · KDOM · KHTML · KIO · Kiosk · KPart · Kross · KSVG · KWin · NEPOMUK · Oxygen · Phonon · Plasma · Qt · Solid · Sonnet · Soprano · Strigi · ThreadWeaver · WebKit · XMLGUI
Uygulamalar Akregator · Amarok · digiKam · Dolphin · Dragon Player · Gwenview · JuK · K3b · Kaffeine · Kate · Kdenlive · KDevelop · KGet · KMess · KOffice · Konqueror · Konsole · Kontact · Kopete · KTorrent · Okular
Paketler KDELibs · KDEBase · Erişilebilirlik · Administration · Eğitim · Extragear · Games · Graphics · PIM
İlgili başlıklar Qt · Freedesktop.org · GNOME · Xfce · CDE
"http://tr.wikipedia.org/wiki/KDE" adresinden alındı.