Jandarma (Türkiye)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Jandarma Genel Komutanlığı
Jandarma Genel Komutanlığı.jpg
Etkin 1839
Ülke  Türkiye
Bağlılık Türkiye Cumhuriyeti İçişleri Bakanlığı
Tipi Askeri güvenlik ve kolluk kuvveti
Görevi Emniyet ve Asayiş
Büyüklük 59.100 Uzman personel[1]
142.018 Yükümlü[1]
1.524 Taşıt
57 Helikopter
Garnizon/Merkez Ankara
Komutanları
Komutan Orgeneral Abdullah Atay
Kurmay Başkanı Korgeneral İbrahim Yaşar
Nişanlar
Bayrak Flag of Turkish General Command of Gendarmerie.svg

Jandarma (Jandarma Genel Komutanlığı), Türkiye'de il ve ilçe belediye sınırları dışında kalan yerler ile Polis teşkilatı bulunmayan yerlerde[2] kendisine 2803 sayılı Jandarma Teşkilatı Görev ve Yetkileri Yasası ile [3] 2559 sayılı Polis Vazife ve Selahiyet Kanununda ve diğer yasalarda verilen görevleri yerine getiren Askeri güvenlik ve kolluk kuvvetidir. Bu alan Türkiye yüzölçümünün % 82’sini kapsamaktadır.[4]

Jandarmanın görevi emniyet ve asayiş ile kamu düzeninin korunmasını sağlamak, diğer yasa ve nizamların kendisine verdiği görevleri yerine getirmektir.[5]

Jandarma personeli; subay, astsubay, uzman jandarma, uzman erbaş, askeri öğrenci, erbaş ve erler ile sivil memur ve işçilerden oluşur.[6]

Jandarma, İçişleri Bakanlığı'na bağlı olarak görev yapmaktadır.[7] Jandarma birlikleri; Genelkurmay Başkanlığınca lüzum görülen hallerde Sıkıyönetim, Seferberlik ve Savaş hallerinde gerekli olan bölümü ile Kuvvet Komutanlıkları emrine girer, kalan bölümü ile Jandarma Genel Komutanlığı emrinde normal görevlerine devam eder. Barış durumunda emniyet ve asayiş görevlerinden dolayı İçişleri Bakanına karşı sorumlu olan Jandarma, silahlı kuvvetlerle ilgili görevleri eğitim ve öğrenim bakımından ise Genelkurmay Başkanlığı'na karşı sorumludur.[8]

Kuruluşu ve Amblemi[değiştir | kaynağı değiştir]

Jandarma devriye arabası

Jandarma amblemi kurulduğu 1839 tarihinden bugüne kadar 6 defa değişmiştir. Yapılan en son değişiklik 2004 yılında bugünkü kullanılan amblemde bulunan 1846 kuruluş yılının 1839 şeklinde değiştirilmesidir. Diğer amblem değişiklikleri hakkında bir bilgi bulunmamaktadır.[9]

Görevleri[değiştir | kaynağı değiştir]

2803 Sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu gereğince Jandarmanın Görevleri; Mülki, Adli, Askeri ve Diğer Görevler olmak üzere dört ana başlık altında toplanmaktadır.[10]

Adli görevleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Suç işlenmesini müteakip suç ve suçluların ortaya çıkarılması
  • Suçluların yakalanması
  • Suç delillerinin adli makamlara intikal ettirilmesi
  • Cumhuriyet Savcısının talimatı ile ön soruşturmayı yapmak
  • Cezaevlerinden adliye mahkûm sevki

Mülki görevleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Genel emniyet ve asayişin sağlanmasına yönelik hizmetlerin ilgili mevzuata uygun olarak yürütülmesini sağlamak
  • Asayiş suçundan toplumun nasıl korunacağı hakkında halkın bilgilendirilmesi, çocukların ve gençlerin suça yönelmelerini ve suçta kullanılmalarını önleyici tedbirlerin alınması hizmetlerini yürütmek,
  • Asayiş suçları hakkındaki bilgi ve istatistikleri değerlendirmek, suç analizi yapmak veya yaptırmak ve bunları değerlendirerek asayiş suçlarının önlenmesi için suçla mücadele yöntemlerini belirlemek.
  • Suç işlenmesini önleyici faaliyetleri yürütmek.
  • Kaçakçılığın men, takip ve tahkiki
  • Ceza infaz kurumu ve tutukevlerinin dış koruması

Askeri görevleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Askerî kanun ve nizamlar ile Genelkurmay Başkanlığı tarafından verilen görevlerdir.

Diğer görevleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Mülki, adli ve askeri görevler dışında kalan, kanun ve nizamlar ile emir ve alınan kararlar doğrultusunda ifa edilmesi gereken, tesis ve şahıs koruması ile nakil emniyeti gibi görevlerdir.

Birimler[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Karargah ve bağlı birlikleri
  • Jandarma Asayiş Kolordu Komutanlığı
  • Jandarma İç Güvenlik Birlikleri
    • Mülki Teşkilata Tabi Olmayan Jandarma İç Güvenlik Birlikleri
      • Jandarma Bölge Komutanlıkları
      • Jandarma Komando Birlikleri
      • Jandarma Havacılık Birlikleri
      • JİHİDEM
      • JÖAK
    • Mülki Teşkilata tabi olan Jandarma birlikleri
      • İl Jandarma Komutanlıkları (alay seviyesinde)
      • İl Merkez ve İlçe Jandarma Komutanlıkları
      • Jandarma Karakol Komutanlıkları
      • Diğer Birlikler
        • Jandarma Koruma Birlikleri
        • Jandarma Asayiş Komando Birlikleri
        • Jandarma Trafik Tim Komutanlıkları
        • Jandarma Çevre Koruma Timleri
        • Jandarma Çocuk Merkezleri
        • Atlı Jandarma Birlikleri
        • Jandarma Arama ve Kurtarma Timleri
        • Jandarma Asayiş Bot Komutanlıkları
        • Jandarma Motosikletli Asayiş Timleri
        • Ceza İnfaz Kurumu Koruma Birlikleri
        • Jandarma İstihbarat Grup Komutanlığı
  • Sınır Birlikleri
  • Jandarma Eğitim Komutanlığı
  • Jandarma Okullar Komutanlığı
  • İdari ve Lojistik Destek Birlikleri

Araçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Türk Jandarması
Zırhlı personel taşıyıcılar
323 BTR-60PB
250+ Otokar Akrep (4x4)
200+ Otokar Cobra (4x4)
60 Dragoon 300 (4x4)
200 Cadillac V150/S (4x4)
300+ Shorland S55 (4x4)
47 Sisu Nasu
Helikopterler
26 S-70A Blackhawk
13 AB-205
18 Mi-17 IVA

Jandarma Genel Komutanları[değiştir | kaynağı değiştir]

Uzman Jandarma Rütbeleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Ana madde: Uzman Jandarma

Uzman Jandarma'lar yalnızca Türk Jandarması bünyesinde görev yapmakta olup, Uzman Jandarma Okulu'nu başarı ile bitiren Uzman Jandarma birinci kademeli çavuştan Uzman Jandarma sekizinci kademeli çavuş rütbesine kadar haiz asker kişilerdir. 2013 yılı Temmuz ayı itibariyle Jandarma Genel Komutanlığında görev yapan 24.292 Uzman Jandarma bulunmaktadır.[11] Uzman Jandarma okulu 2013 yılında kapatılmış ve günümüzde Uzman Jandarma alımı yapılmamaktadır.[12][13]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]