Mozilla Firefox
Vikipedi, özgür ansiklopedi
| Mozilla Firefox | |
|---|---|
  Mozilla Firefox 2.0 |
|
| Şirket/geliştirici: | Mozilla |
| Kararlı sürüm: | 2.0.0.14 (16 Nisan 2008)[+/-] |
| Deneme sürümü: | 3.0b5 (11 Mart (UTC+2) 2008)[+/-] |
| İS: | Çoklu platform |
| Tür: | Web tarayıcı |
| Lisans: | MPL, MPL/GPL/LGPL |
| Web sitesi: | www.firefox.com |
Mozilla Firefox ya da kısaca Firefox, Mozilla tarafından geliştirilen bir web tarayıcısıdır. Firefox, Mozilla'nın yeniden tasarlanmasıyla, Netscape Gecko tabanlı olarak, XUL kullanıcı arayüz dili ile hazırlanmış olan açık kaynaklı bir yazılımdır.
Mozilla Firefox Microsoft Windows, Mac OS X ve Linux platformlarını destekler; bunun yanı sıra kodu ayrıca FreeBSD, OS/2, Solaris, SkyOS, BeOS gibi sistemlere de taşınmıştır. 7 Şubat 2007 itibariyle de son sürümü 2.0.0.12'dir.
Konu başlıkları |
[değiştir] Bazı özellikleri
- Kendiliğinden açılan pencereleri engelleme
- Sekme desteği
- Bütünleşik Google ve diğer arama motorları(Ayrıca yenileri eklenebilir.)
- Kişiselleştirilebilir araç çubukları
- Uzantı yönetimi
- Kolayca düzenlenebilen yer imleri
- Tema desteği
- Çerez yönetimi
- Yumuşak kaydırma
- Oturum kurtarma
Mozilla Firefox, MPL (Mozilla Public License) ve NPL (Netscape Public License) altında tamamen ücretsiz olarak dağıtılmaktadır.
[değiştir] Mozilla Suite ile 
Mozilla Firefox arasındaki farklar
Mozilla Suite içinde Mozilla ağ tarayıcısı, posta ve haber yöneticisi, ağ sayfalarını düzenleyebileceğiniz Düzenleyici ve sohbet yazılımı Chatzilla bulunur. Mozilla Firefox ise tek başına bir tarayıcıdır. Mozilla Suite yerine Mozilla Firefox kullanmak, ancak yine de Mozilla Suite'nin posta ve haber yöneticisini kullanmak isteyenlere Mozilla Thunderbird önerilir.
Ağ tarayıcısı Mozilla Firefox ve posta ve haber istemcisi Mozilla Thunderbird, Mozilla Suite'nin bütünleşik sürümünden daha etkin ve hızlıdır.
[değiştir] 3.0 Sürümü
Mozilla Firefox cephesinden iyi haberler gelmeye devam ediyor. İlk iyi haber, bir süre önce Internet Explorer’ın 7′nci sürümünde kullanılacak RSS ikonu için, bir oylama başlatan Microsoft yazılımcılarının gelen tepkiler üzerine Firefox’da yer alan simgeyi devam ettireceklerini açıklamaları oldu.
Belki çok küçük bir ayrıntı, ama bu bile Firefox’un artık bazı standartları nasıl belirlediğine ilişkin önemli bir gösterge. Bu olayı bir başka yüzünden okumak gerekirse, Firefox’un etrafında toplanan “kullanıcı grubu”nun artık Microsoft üzerinde bile bir baskı oluşturacak güce eriştiğini görüyoruz. Firefox 1.5′in duyurulmasından sonraki ilk 24 saat içinde gerçekleşen 2.ooo.ooo adeti aşan indirme (download) sayısıysa, 1.0 sürümünü geride bırakan bir rekora imza attı. Nitekim bağımsız ölçüm şirketi Onestat’a göre, ekim ayının son haftasından itibaren hızlı bir yükselişe geçen Firefox’un pazar payı, ilk defa çift haneli rakamlara ulaşarak yüzde 11,5′e erişti.
Mozilla geliştiricilerinin 2.0 ve 3.0 için hazırladıkları yol haritasının bu ilk taslağında, 2.0 ve 3.0 için iki farklı gelişim yolunun izlenmesi dikkat çekici. Firefox 1.5′ta da kullanılan Gecko 1.8 motorunu kullanacak olan Firefox 2.0, bazı önemli yenilikleri getirecek olmasına karşın, asıl büyük değişiklikler bir sonraki sürüme saklanacak.
Firefox 3.0′ın hazırlanmasına 1.5′tan itibaren başlandığını söylemek mümkün. Şaşırtıcı ama böyle, çünkü Gecko motorunun mimarisinde yapılacak yani “Trunk” içine atılacak tüm büyük değişiklikler, 1.8.x “Branch”i üzerinden geliştirilmesine karar verilen Firefox 2.0′da yer al(a)mayacak! Bu kararın epey tepki alacağını tahmin etmek zor değil. Mozilla ekibi, böylelikle 2.0′ın “en az” 1.5 kadar kararlı bir sürüm olmasını hedefliyor.
Mozilla yazılımcılarının bu kararı almasında bir neden daha var elbet: 2006′nın 23 Temmuz’unda çıkması beklenen Vista ve Internet Explorer 7.0′ı daha güçlü bir ürünle karşılamak. Nitekim, Firefox 2.0 için öngörülen çıkış tarihi 27 Temmuz 2006.
Peki, Firefox 2.0′da ne tür yeniliklerle karşılaşacağız? Mozilla Wiki’de yer alan ve üzerinde tartışılan “taslak metinler” ışığında, şu özelliklerle tanışabiliriz:
- RSS Reader/Viewer (Firefox’un en önemli eksiklerinden biri),
- Dosyaların indirilme oranlarının grafiksel olarak durum çubuğunda gösterilmesi,
- Adres çubuğunda yeni güvenlik seviyeleri, anti-phishing detektörü (Opera, Firefox, Konqueror ve IE 7.0′da uygulanacak),
- Geçmiş içinde arama yapabilme, oturum bazında “geçmiş” bilgilerini takip edebilme,
- Yer imlerinde (bookmark) sekmelere dayanan yeni bir yönetim arayüzü,
- Tüm yer imlerini “canlı yer imi” (live bookmark) haline getirebilme (Bence bu çok ilginç. Yer iminiz size kendi sitesinde birşeylerin yenilendiğini söyleyecek),
- Adres çubuğunun yanındaki arama motorlarına yükleme/silme/güncellenme yeteneği kazandırılması.
Arayüzde bazı kozmetik düzenlemelerin de yer almasını bekleyebileceğimiz 2.0 sürümünden sadece yedi ay sonra, yani 2007′nin şubatında “asıl bomba” Firefox 3.0 gelecek. Üçüncü sürümde çok daha ciddi değişiklikler var:
- Gecko 1.9 motoru
- Javascript 2.0 desteği
- Yeni bir öntanımlı Firefox teması
- Kapatılan sekme ve pencereleri geri getirebilme
- Oturum kaydetme (Opera’daki “session saving” özelliği)
- XUL için Phyton dil desteği
- Yazım denetimi
- Sayfayı ekrana otomatik sığdırma (Opera’da var olan bir diğer özellik)
- SVG 1.1 elemanlarının tamamına destek.
[değiştir] Sürüm Geçmişi
| Sürüm | Kod adı | Sürüm tarihi | En önemli değişiklikler |
|---|---|---|---|
| Phoenix 0.1 | Pescadero | 23 Eylül 2002 | İlk sürüm. Kişiselleştirilebilir araç çubuğu, hızlı metin içi arama. |
| Phoenix 0.2 | Santa Cruz | 1 Ekim 2002 | Kenar çubuğu, uzantı yönetimi. |
| Phoenix 0.3 | Lucia | 14 Ekim 2002. | Görüntü engelleme, kendiliğinden açılan pencereler için 'beyaz liste', sekmeli tarama geliştirmeleri. |
| Phoenix 0.4 | Oceano | 19 Ekim 2002 | İzlek (kaplama), kendiliğinden açılan pencere engellemede geliştirmeler, araç çubuğu kişiselleştirmesi ve sekmeli tarama. |
| Phoenix 0.5 | Naples | 7 Aralık 2002 | Çoklu giriş sayfası; kenar çubuğu, geçmiş ve erişilebilirlik geliştirmeleri. |
| Firebird 0.6 | Glendale | 17 Mayıs 2003 | Yeni öntanımlı izlek; yer imleri ve gizlilik özelliklerinde geliştirmeler; yumuşak kaydırma, kendiliğinden görüntü boyutlandırma. |
| Firebird 0.6.1 | Glendale | 28 Temmuz 2003 | Birçok hata giderme. |
| Firebird 0.7 | Indio | 15 Ekim 2003 | Kendiliğinden kaydırma, parola yönetimi, kişisel seçim denetimlerindeki gelişimler. |
| Firebird 0.7.1 | Three Kings | 26 Ekim 2003 | MacOS hatalarını giderme. |
| Firefox 0.8 | Royal Oak | 9 Şubat 2004 | Windows kurulumu, çevrimdışı tarama; yer imleri ve indirme yöneticisi geliştirmeleri. |
| Firefox 0.9 | One Tree Hill | 15 Haziran 2004 | Yeni öntanımlı izlek (Winstripe), gelişmiş veri aktarma, yeni uzantı ve izlek yöneticisi, daha ufak dosya boyutu, yeni yardım sistemi, Linux kurulumu, e-posta bütünleşmesi (Windows'ta). |
| Firefox 1.0 deneme sürümü |
Greenlane | 14 Eylül 2004 | Güvenlik ve gizlilik kullanıcı arabirimi incelemesi; demetlenmiş uzantı incelemesi; önemli hataların giderilmesi, GNOME bütünleşmesi. |
| Firefox 1.0 | Phoenix | 9 Kasım 2004 | Önemli hataların giderilmesi. |
| Firefox 1.0.1 | Rose & Crown | 24 Şubat 2005 | Güvenlik güncellemesinin yapılması. |
| Firefox 1.0.2 | Rose & Crown | 20 Mart 2005 | Güvenlik güncellemesinin yapılması. |
| Firefox 1.0.3 | Rose & Crown | 15 Nisan 2005 | Güvenlik güncellemesinin yapılması. |
| Firefox 1.0.4 | Rose & Crown | 11 Mayıs 2005 | Güvenlik güncellemesinin yapılması. |
| Firefox 1.0.5 | Rose & Crown | 12 Temmuz 2005 | Güvenlik güncellemesinin yapılması. |
| Firefox 1.0.6 | Rose & Crown | 19 Temmuz 2005 | API uygulama uyumluğunun yapılması. |
| Firefox 1.0.7 | Rose & Crown | 20 Eylül 2005 | Güvenlik güncellemesinin yapılması. |
| Firefox 1.1a1 | Deer Park Alpha 1 | 31 Mayıs 2005 | Özelliksiz, bitmiş geliştirici önizleme sürümü. |
| Firefox 1.1a2 | Deer Park Alpha 2 | 12 Temmuz 2005 | Özelliksiz, bitmiş geliştirici önizleme sürümü. |
| Firefox 1.4 | Firefox 1.5 Beta 1 | 8 Eylül 2005 | Özellikleri bitmiş genel önizleme sürümü. |
| Firefox 1.4.1 | Firefox 1.5 Beta 2 | 6 Ekim 2005 | Özellikleri bitmiş genel önizleme sürümü. |
| Firefox 1.5 | Firefox 1.5 | 29 Kasım 2005 | Yeni Gecko, geliştirilmiş yeni güncelleme ve eklenti yöneticisi. |
| Firefox 2.0 | Firefox 2.0 Beta 1 | 17 Eylül 2006 | Son oturumu kurtarma özelliği. |
[değiştir] 3.0 Sürümünden Görüntüler
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
[değiştir] İlgili bağlantılar
[değiştir] Dış bağlantılar
- Mozilla Firefox Ana Sayfa
- Mozilla Avrupa'nın Türkçe sayfaları
- Türkçe Yerelleştirme Topluluğu
- MozillaZine.org Firefox tartışma alanı
- Eklenti ve temalar için resmi sayfa
- Firefox'un Wikipedia eklentisi
- Firefox'un Vikipedi arama eklentisi
- Mozilla Firefox + Google Araç Çubuğu Tavsiye Sitesi
- Web Tasarımı İçin Kullanabileceğiniz Firefox eklentileri
- Firefox Eklentileri
- Taşınabilir Firefox
| • Mozilla Tasarıları (proje) • | |
|---|---|
| Tarayıcıyla ilgili tasarılar | Camino • Firefox • Minimo • SeaMonkey |
| Diğer Tasarılar | Bugzilla • ChatZilla • Lightning • Penelope • Sunbird • Thunderbird |
| Eski Tasarılar | Mozilla Suite • Takvim Tasarısı |
| Altyapı | Gecko •Necko • XBL • XPCOM • XPConnect • XPInstall • XUL • XULRunner |
| Bileşenler | Composer • NSPR • Rhino • SpiderMonkey • Tamarin • Venkman |
