Internet Explorer

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Windows Internet Explorer
Internet Explorer 10 logo.svg
Windows 7 üzerinde çalışan Internet Explorer 10
Internet-Explorer-10 15.png
Geliştiren(ler) Microsoft
Güncel sürüm 11.0.9600.17207
(24 Haziran 2013)
İşletim sistemi Microsoft Windows
Yazılım türü Web tarayıcısı
Lisans Microsoft EULA
Resmî sitesi Windows Internet Explorer
Internet Explorer 9 Beta'nın Acid3 test sonucu.
Windows Vista üzerinde çalışan Internet Explorer 8

Windows Internet Explorer (Türkçe: İnternet Kâşifi ya da İnternet Gezgini) ya da eski adıyla Microsoft Internet Explorer. Microsoft tarafından geliştirilen bir Web tarayıcısıdır. Microsoft Windows ve Mac OS sürümleri vardır, öte yandan Mac OS sürümü artık geliştirilmemektedir. Microsoft Windows ile birlikte öntanımlı olarak gelen Internet Explorer'ın Windows'a bütünleşik gelmesinden dolayı tarayıcı piyasasının büyük bir bölümünü elinde bulundurduğu tahmin edilmektedir. Windows Vista ile birlikte adı Windows Internet Explorer olarak değiştirildi.

Geçmiş[değiştir | kaynağı değiştir]

Internet Explorer, ilk 4 sürümü boyunca Netscape ile rekabet için geliştirilmekte olan bir ürün olduğundan o dönemdeki gelişmelerle ilgili detaylara tarayıcı savaşları sayfasında ulaşılabilir.

Yapılış[değiştir | kaynağı değiştir]

Internet Explorer'ın ilk sürümü Spyglass, Mosaic tarayıcısı taban alınarak 1995 yılında yapılmıştır ve Microsoft ile Spyglass ile yapılan anlaşmaya göre Spyglass Microsoft'un IE ile elde ettiği kârın dörtte birini alacaktır. 3'üncü sürümüne kadar dikkat çekmeyen bir tarayıcı olan Internet Explorer'ın pazardaki rakibi Netscape Navigator idi.

Internet Explorer ikinci sürümüyle birlikte teknolojik gelişmelere ayak uydurmaya başladı: Mac OS ve Windows desteği, SSL, HTTP çerezleri, RealAudio, VRML ve NNTP.

Yükseliş[değiştir | kaynağı değiştir]

Teknik olarak hep geriden gelen IE, Internet Explorer 3 ile birlikte Microsoft tarayıcısını teknik açıdan geliştirdi:

  • CSS desteği
  • Metabilgi ve PICS desteği
  • Multimedia (ses ve video) desteği
  • Java applet desteği
  • ActiveX desteği

Microsoft Office'in birçok ürünü bir araya sunmasından dolayı popüler olduğunu farkeden Microsoft, yeni Internet Explorer'ına bir e-posta istemcisi, adres defteri, NetMeeting ve Windows Media Player'ı da entegre etti. Ayrıca, İnternet servis sağlayıcılar için otomatik olarak ayarları yapılmış bir Internet Explorer sunma olanağından dolayı tüm ağ paketleri Internet Explorer ile gelmeye başladı.

Tepeye vuruş[değiştir | kaynağı değiştir]

Netscape'e ilk ölümcül darbe ise Internet Explorer'ın 4. sürümüyle geldi: Microsoft işletim sistemi pazarındaki tekelci olmasının yararını kullanarak Internet Explorer'ı Windows'a öntanımlı genel ağ tarayıcısı yaptı. Ayrıca IE'nin yavaş yavaş Netscape'in sağladığı tüm olanakları sağlamaya sonradan da olsa başlaması, son kullanıcının IE'den başka bir tarayıcı aramamasına neden oldu böylece IE pazar payını çok arttırdı ve tarayıcı savaşlarında birinciliği ele geçirdi.

Sorunlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Internet Explorer'ın yaşadığı en büyük sorun internet dünyası tarafından koyulan standartlara uymaması ve kendi standartlarını dayatmasıdır. Internet Explorer 7'de de bu sorun sürmektedir. Ancak Internet Explorer 9 için çalışmalar sırasında Microsoft W3C'de görev almaktadır ve standartlara uyum sorununun büyük ölçüde giderilmesi beklenmektedir.

Internet Explorer'a bu kadar çok teknolojinin bu kadar hızlı eklenmesi, güvenlik ile ilgili sorunlar yarattı. Porno ve hack siteleri başta olmak üzere birçok site Internet Explorer'ın eski sürümlerindeki açıkları kullanarak bilgisayarlara kendi kendine yazılımlar yükleyebilecek hale getirildi. Güvenlik sorunları hala tam olarak çözülemedi.

Buna ek olarak, Internet Explorer ile Windows'u entegre etme fikri mahkemeler tarafından da yasal bulunmadı. Microsoft, tekelcilikle ilgili ABD ve ardından AB tarafından dava edildi. Microsoft, iki davadan ancak Windows'a bir "varsayılan program seç" düğmesi koyarak beraat edebildi.

Son olarak Internet Explorer'ın Windows Vista ile çıkmış olan 7. sürümü de Windows XP Service Pack 2'den eski Windows işletim sistemlerini desteklememektedir.

Teknik Özellikler[değiştir | kaynağı değiştir]

Internet Explorer 7. sürümüyle birlikte Mozilla Firefox 2'den sonra sonunda sekmeli gezinti, haber kaynağı, arama çubuğunun yanına bir arama motoru gibi özellikleri kullanıcılarına sunabilmiştir.

2006-2009 Dönemi[değiştir | kaynağı değiştir]

Internet Explorer 7[değiştir | kaynağı değiştir]

Internet Explorer 7, 2006 yılında geliştirilmeye başlanmıştır ve tarayıcı adına bir milat olarak değerlendirilebilir. Bunun nedeni, Internet Explorer 6'dan yaklaşık beş yıl sonra yayınlanması ve adının Windows Internet Explorer olarak değiştirilmesidir. Internet Explorer 7, performans açısından daha önceki sürümlere göre düşük bir derecedeydi. Bu sürümün genel geliştirilme aşaması Beta 1, Beta 2, Preview Beta 3, Beta 3, RC1 ve bitiştir. Güvenlik açısından bakıldığında, Kimlik Avı Filtresi ve Windows Vista'da tam Windows Defender uyumluluğu özellikleri dikkat çekmiştir. Kasım 2006 döneminde son sürümü yayınlanmıştır. Windows XP SP2, Windows Server 2003 SP1 işletim sistemlerine sonradan yüklenebilmektedir ve Windows Vista'nın tüm sürümleriyle birlikte varsayılan tarayıcı olarak gelmektedir. Diğer yeni özellikler ise Sık Kullanılanlar düğmesi ve Sık Kullanılanlar ile ilgili ayarların yapıldığı bir düğme; ağ sitelerinin kendilerine özel küçük logolar ki bunu her ağ sitesi tasarımcısı kendisi tasarlar ve bu logo, sekme çubuğunda ve adres çubuğunun sol tarafında görüntülenir; sekmeli gezinti, birden fazla sekme ile daha verimli çalışmayı sağlar.

Internet Explorer 8[değiştir | kaynağı değiştir]

Internet Explorer 8, 2009'den beri geliştirilmektedir. Tarayıcının Alpha sürümü Acid2 testini geçmiştir. Microsoft, ilk olarak Beta 1 sürümünü 5 Mart 2008 tarihinde indirilmeye sundu. Internet Explorer 8 Beta 1, yalnızca beş dilde (İngilizce, Almanca, Fransızca, İspanyolca, Japonca) yayınlanmıştır. Ardından, yaklaşık beş ay sonra yani 27 Ağustos 2008 tarihinde Beta 2 yayınlandı. Beta 1 ile Beta 2 arasında, özellik bakımından bazı farklar bulunmaktaydı. Beta 2 ile gelen SmartScreen Filtresi ve InPrivate Gözatma özellikleri dikkat çekmiştir. Beta 2 ilk aşamada beş dilde ve daha sonra 16 Eylül 2008 tarihinde tüm dillerde kullanıcılara sunulmuştur. 2008 Eylülünden sonra, beta testçiler ve genel kullanıcıdan gelen geribildirimler değerlendirildi ve 2008 Kasımında geribildirim değerlendirme süreci sona ermiştir. Aralık 2008 içerisinde ise Windows 7 ile Pre-RC1 sunulmuştur. Beta 2'den yaklaşık beş ay sonra, RC1 sürümü 26 Ocak 2009 tarihinde tüm dillerde genel kullanıcıya sunulmuştur. RC1 ile InPrivate Gözatma'ya ek olarak, InPrivate Filtreleme özelliği de gelmiştir. Uyumluluk Görünümü, otomatik olarak bu sürümde yer almaktadır. Yani eğer bir ağ sitesine girildiğinde, o ağ sitesi Internet Explorer 8 ile uyumlu değilse Uyumluluk Görünümü, kendi kendine devreye girerek Internet Explorer 7 kipine geçmektedir. Beta 2 sürümünde JavaScript destekleyen ağ sitelerine girildiğinde, kullanıcı, Uyumluluk Görünümü düğmesine basmak zorundaydı ve JavaScript verimi RC1 ile farkedilir derecede artırılmıştır. Beta 2 ile genel tarayıcı verimi, Beta 1'e göre artırıldı fakat bu verim, RC1 ile daha fazla yükseltildi. Bitiş sürümü ise 19 Mart 2009 tarihinde yayımlanmıştır.

Windows XP Service Pack 2 veya Service Pack 3 (yalnızca 32 bit sürümleri), Windows Server 2003 Service Pack 2 (32 bit ve 64 bit sürümleri), Windows Vista Service Pack 1 veya Service Pack 2 (32 bit ve 64 bit sürümleri) ya da Windows Server 2008 (32 bit ve 64 bit sürümleri) için ayrı sürümler halinde yayınlandı. Zaten Windows 7 üzerinde dahili ağ tarayıcısı olarak bulunmaktadır.

Yeni Özellikler[değiştir | kaynağı değiştir]
  • InPrivate Gözatma
  • InPrivate Filtreleme
  • SmartScreen Filtresi
  • Uyumluluk Görünümü
  • Geliştirici Araçları
  • Sık Kullanılanlar çubuğu
  • Önerilen Siteler
  • Hızlandırıcılar
  • Son Gözatma Oturumunu Yeniden Aç
  • Ağ Dilimleri
İyileştirilen Özellikler[değiştir | kaynağı değiştir]
  • Genel tarayıcı veriminde önemli iyileştirmeler.
  • Java veriminde önemli iyileştirmeler.
  • Tarayıcı arayüzünde iyileştirmeler.
  • Kendi kendine gruplandırılan sekmeler.
  • Eklentileri Yönet üzerinde değişiklikler.
  • Artık arama kutusu, kullanıcı tarafından uzatılıp daraltılabiliyor.
  • Arama kutusunda bir arama yapıldığında, eğer tarayıcıya birden fazla arama sağlayıcısı eklendi ise anında arama sağlayıcılar arasında geçiş yapmak mümkün.
  • Ayrıca, tarayıcıya görüntü arama sağlayıcısı eklendiyse arama sırasında, görüntüler/resimler, arama bölümünde küçük boyutlu olarak görüntüleniyor.
  • Akıllı adres çubuğu ve önceden ziyaret edilen ağ siteleri listesinde önemli değişiklikler.
  • Sık kullanılanlara eklenen web siteleri, Sık Kullanılanlar çubuğunun yanında, simgeleri ve başlıkları ile görüntüleniyor.
  • CSS 2.1 desteği.
  • SSL 3.0 desteği.

2011-2012 Dönemi[değiştir | kaynağı değiştir]

Internet Explorer 9[değiştir | kaynağı değiştir]

Internet Explorer 9 (veya kısaca IE9), üç haftalık bir ürün geliştirme sürecinin sonucunda, gizli bir teknik önizleme sürümü sunulmuştur ve bu sürüm 2009 Microsoft Profesyonel Geliştirici Konferası'nda (PDC 2009) tanıtılmıştır. Bu aşamadan sonra diğer kısımların geliştirilmesine başlanmıştır. Bu kısa geliştirme süresince, tüm CSS 3.0 seçicileri, border-radius CSS 3 özelliği, daha hızlı JavaScript, gömülü ICC (International Color Consortium: Uluslararası Renk Konsorsiyumu) v2/v4 ve hızlandırılmış donanım desteği neredeyse tamamlanmıştır. Bu sürüm için planlanan en dikkat çeken yeni özellik ise ağ sitelerini görüntüleme konusunda, tarayıcı donanımlardan da yaralanacak; en başta ekran kartı ki bu da Direct2D ve DirectWrite uygulamalarıyla bağlantılı olarak çalışacak; böylece ağ sitelerinin görüntülenme verimi ve görüntü kalitesi artırılmış olacaktır. IE9 istemcisinin hız/verim ve eklenti uyumluluğu konusunda, Microsoft tarafından önemli sayılan özellikler vaat edildi.

2010 Mart ayından Ağustosa kadar beş teknik önizleme sürümü yayımlandı. 15 Eylül 2010 tarihinde ise genel bir beta çıkarıldı. Bu betada, yeni özelliklerin hemen hemen tümü yer almakla birlikte tarayıcıya yeni bir yüz katan kullanıcı arayüzünde büyük değişiklikler görülmektedir. 14 Mart 2011 tarihinde kararlı sürümü yayımlananan Internet Explorer 9, Windows XP'yi desteklememektedir. [1]


Kullanıcı arayüzü değişiklikleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Sekmeler artık adres çubuğunun sağ tarafına alındı.
  • Yine sekmeler de artık saydam.
  • "Geri" düğmesi daha büyütülmüş ve aşağısındaki sınıra kadar birleştirilmiş.
  • "Giriş Sayfası", "Sık Kullanılanlar" ve menülerin yer aldığı düğmeler daha basit, küçük ve işlevsel; aynı zamanda bu düğmeler tarayıcının en sağına yerleştirilmiş.
  • Sık kullanılanlar araç çubuğu ve onun yanında önceden kullanıcı tarafından eklenmiş sayfalar kaldırılmış.
  • Ancak yalnızca araç çubukları yine adres çubuğunun altında görüntülenmekte.

Diğer özellikler[değiştir | kaynağı değiştir]

  • CSS 3.0 için tam destek.
  • HTML5 için tam destek.
  • DirectWrite sayesinde metin öğeleri daha düzgün görüntüleniyor.
  • Direct2D ve Direct3D sayesinde 2 ve 3 boyutlu görüntüler ve genel sayfa görünümü daha kaliteli.

Internet Explorer 10[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Windows 8 ve Windows RT için uygun hale getirildi.
  • Adres çubuğu ve diğer tarayıcı bölümleri aşağıya alındı.Bu bölüm artık kullanılmadığında bir süre sonra gizleniyor.Tekrar açılması için Mouse'nin sağ tuşuna basılması gerekiyor.[kaynak belirtilmeli]
  • 13 Kasım 2012'de Windows 7 için Internet Explorer 10 Release Preview sürümü yayınlanmıştır.[kaynak belirtilmeli]
  • 26 Şubat 2013'te Windows 7 için Internet Explorer 10 Final sürümü yayınlanmıştır.
  • Ayrıca Microsoft Windows 8 modunda çalışan İnternet Explorer 10 için Flash desteği için çalışmaktadır.

[1]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]