Android (işletim sistemi)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Bu maddedeki üslubun, ansiklopedik bir yazıdan beklenen resmî ve ciddi üsluba uygun olmadığı düşünülmektedir. Maddeyi geliştirerek ya da konuyla ilgili tartışmaya katılarak Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz.
Başlığın diğer anlamları için Android (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
Android
Android.svg
Android 4.0.png
Android 4.0 (Galaxy Nexus)
Web sayfası: android.com
Şirket/Geliştirici: Google Inc, Open Handset Alliance
IS Ailesi: Linux
Son kararlı sürüm: 4.2.2 Jelly Bean Plus / Şubat 11, 2013; 3 ay önce (2013-02-11)
Paket Yöneticisi: Google Play / APK
Desteklenen Platformlar: ARM, MIPS,[1] x86[2]
Çekirdek türü: Monolitik çekirdek
Varsayılan kullanıcı arayüzü: Grafiksel kullanıcı arayüzü
Lisans: Apache Lisansı 2.0
Linux çekirdeği yamaları, GNU GPL v2 lisansı altındadır.[3]
Galaxy Nexus

Android, Google, Open Handset Alliance ve özgür yazılım topluluğu tarafından geliştirilen, Linux tabanlı, mobil cihaz ve cep telefonları için geliştirilmekte olan, açık kaynak kodlu bir mobil işletim sistemidir.

Android, aygıtların fonksiyonelliğini genişleten uygulamalar yazan geniş bir geliştirici grubuna sahiptir. Android için halihazırda 250,000'den fazla uygulama bulunmaktadır. Google Play ise, Android işletim sistemi uygulamalarının çeşitli sitelerden indirilebilmesinin yanısıra, Google tarafından işletilen kurumsal uygulama mağazasıdır. Geliştiriciler, ilk olarak aygıtı, Google'ın Java kütüphanesi aracılığıyla kontrol ederek Java dilinde yazmışlardır.

Open Handset Allience, 5 Kasım 2007'de Android'i kurduğunu duyurmuştur ve ardından 34 adet donanım, yazılım ve telekom şirketi, mobil cihazlar için telif hakkı olmayan bir işletim sisteminin teknolojinin gelişimi için yararlı olduğu konusunda hemfikir olmuşlardır. 2008'de piyasaya sürüldüğünde, birçok Android İşletim Sistemi Apache free-software ve Açık Kaynak Kodu lisansıyla geliştirilmeye açık hale gelmiştir.

Android, linux çekirdeği üzerine inşa edilmiş bir mobil işletim sistemidir, bu sistemde ara katman yazılımı, kütüphaneler ve API C diliyle yazılmıştır. Uygulama yazılımları ise, Apache harmony üzerine kurulu java-uyumlu kütüphaneler ihtiva eden uygulama iskeleti üzerinden çalışır. Android, derlenmiş java kodunu çalıştırmak için dinamik çevirmeli (JIT) Dalvik sanal makinasını kullanır ve cihazların fonksiyonerliğini artıran uygulamaların geliştirilmesi için çalışan geniş bir programcı-geliştirici çevresine sahiptir.


Konu başlıkları

Tarihi [değiştir]

Google'ın Android Inc'yi Alışı [değiştir]

Temmuz 2005'te Google, Android Inc.'i almış ve ufak bir başlangıç şirketini Palo Alto'da kurmuştur. Android'in kurucuları, Google'a çalışmak için giden Andy Rubin (Danger'in kurucusu), Rich Miner (WildFire'ın kurucusu), Nick Sears ve Chris White'dır. (WebTV'de çalışan ilk mühendislerden biri). Bu arada, Android Inc.'in işlevleri daha önce yaptıkları mobil işletim sistemleri kadar iyi bilinmemektedir ve bu da Google'ın Mobil Cihazlar pazarına gireceği söylentisini başlatmıştır. Buna karşın, bu süreç içinde pazara ne çeşit ürünle çıkacakları tam olarak belli olmamıştır.

Google'da, ekip (Rubin tarafından izin verilen) Linux tabanlı, taşınabilir cihazlar için geliştirdikleri, esnek, güncelleştirilebilir İşletim Sistemini yazmışlardır. Raporlara göre Google çoktan donanım serilerini, yazılım partnerlerini ve taşınabilir cihazlarda çeşitli derecelerde birlikte çalışacağı sinyalini vermiştir.

Android'in Gelişimi [değiştir]

Google, Android'i satın aldıktan sonra telefon üreticilerini yanına alarak Open Handset Alliance (OHA) birliğini kurdu. Android'in gelişimi OHA eliyle yönetilmeye başlandı.

Nisan 2009'da Android 1.5 [Cupcake) yayınlandı. Bluetooth desteği, kamera kaydı, video gösterimi, yazı tahmin edebilen klavye ve animasyonlu ekran özellikleri Android'e kazandırıldı.

Eylül 2009'da Android 1.6 (Donut) yayınlandı.Ekran çözünürlüğü yükseltildi. Doğru çeviri yapma ve okutma özelliği Android'e kazandırıldı.

Ekim 2009'da Android 2.0 ve 2.1 (Eclair) yayınlandı. HTML 5 ve Bluetooth 2.1 desteği kazandırıldı. Sanal klavye ve yüksek ekran çözünürlüğü desteği ile özelleştirilebilen arayüz özelliği eklendi.

Mayıs 2010'da Android 2.2 (Froyo) yayınlandı. 720p ekran çözünürlüğü desteği eklendi.

Şubat 2011'de Android 2.3 (Gingerbread) yayınlandı. Çoklu kamera ve çoklu dokunmatik desteği eklendi.

Yine Şubat 2011'de Android 3.0 (Honeycomb) yayınlandı. Android işletim sistemi, tabletlerle uyumlu hale getirildi.

Ekim 2011'de Android 4.0 (IceCream Sandwich) yayınlandı.Yüz tanıma fonksiyonları ve NFC ile dosya paylaşımı özellikleri eklendi.

Mart 2012'de Android Market'in adı Google Play olarak değiştirildi.

Temmuz 2012'de 4.1 (Jelly Bean) yayınlandı. Aynı anda iki uygulama açma özelliği Android'e kazandırıldı.

Ekim 2012'de 4.2 (Jelly Bean Plus) yayınlandı.

11 Şubat 2013'te 4.2.2 (Jelly Bean Plus) yayınlandı.

[4]

Bölümleri [değiştir]

Android işletim sistemi beş kısımdan oluşur.

  1. Çekirdek: Linux kernelidir. Güvenlik, hafıza yönetimi, süreç yönetimi, ağ yığınları ve sürücü modellerini içerir.
  2. Android Runtime: Sanal makinedir. Dalvik Sanal Makinesini de içerir.
  3. Kütüphaneler: Veritabanı kütüphaneleri, web tarayıcı kütüphaneleri, grafik ve arayüz kütüphanelerini içerir.
  4. Uygulama Çatısı: Uygulama geliştiricilere geniş bir platform sunan kısımdır.
  5. Uygulama Katmanı: Doğrudan Java programlama diliyle geliştirilmiş uygulamaları içerir.

Geliştirme [değiştir]

12 Kasım 2007'de OHA, Android'in yazılım geliştirme teçhizatının önizlemesini yayınlamıştır ve bu önizleme, geliştirici ve hata giderici, kütüphane setleri, aygıt emülasyonu, dökümantasyon, örnek tasarılar, eğitim, SSS ve fazlasını içermektedir. Geliştiriciler, eğer Windows XP, Vista veya Mac OS çalıştıran x86 tabanlı ya da Linux kullanıyorlarsa Android-SDK'yı indirip kurmaları gerekmektedir. Gereklilikler şunları da kapsamaktadır:

Sürümler [değiştir]

Sürümlerin kullanım yüzdeleri, 3 Temmuz 2012
Sürüm Kod adı Yayın tarihi
1.1 Astro 9 Şubat 2009
1.2 Bender  ?
1.5 Cupcake 30 Nisan 2009
1.6 Donut 15 Eylül 2009
2.0/2.1 Eclair 26 Ekim 2009
2.2 Froyo 20 Mayıs 2010
2.3 Gingerbread 6 Aralık 2010
3.0/3.1/3.2 not[›] Honeycomb Şubat 2011
4.0 Ice cream sandwich 19 Ekim 2011
4.1 Jelly Bean 9 Temmuz 2012
4.2 Jelly Bean Plus 29 Ekim 2012
5.0 Key Lime Pie Henüz yayınlanmadı
^  not:  Sadece tablet bilgisayarlar için yayınlanmıştır.

NOT:4.2 güncellemesinde adı değişmemiş ve hala Jelly bean olarak kalmıştır!

  • Android 1.1

  • Android 1.5 (Cupcake)

  • Android 1.6 (Donut)

  • Android 2.0 (Eclair)

  • Android 2.2 (Froyo)

  • Android 2.3 (Gingerbread)

  • Android 3.0 (Honeycomb)

  • Android 4.0 (ICS)

  • Android 4.1 (Jelly Bean)

  • Android 4.2 (Jelly Bean)

Özellikler [değiştir]

Android'in son sürümleri, çoklu-görev (multitasking), çoklu-dokunuş (multitouch) ve Flash desteğiyle beraber gelmektedir. Android Market ile uygulamalar yüklenebilmektedir.

Handset Çizimler
Sistem, VGA, 2D grafik arşivler, OpenGL ES 1.0 tabanlı 3D Grafik arşivlerine ve geleneksel telefon çıkışlarına son derece kolay uyum sağlar.
Depolama
Bilgi depolama amaçlı SQLite kullanılmaktadır.
Bağlanabilirlik
Android, GSM, Bluetooth, EDGE, 3G, NFC ve Wi-Fi bağlantısını destekler.
Mesajlaşma
Hem SMS hem de MMS desteği vardır.
Web Tarayıcısı
Android'in web tarayıcısı açık kaynak kodlu WebKit application framework üzerine kuruludur.
Medya Destekleri
Android, MPEG-4, MP4, H.264, MP3, ve AAC, AMR, JPEG, PNG, GIF gibi ses/video/resim formatlarını desteklemektedir.
Ek Donanımları
Android, anti-titremeli video/foto kameraları, touchscreenler, GPS, pusulalar, accelerometrelerde son derece yeteneklidir.

Eleştiriler [değiştir]

Android, Google tarafından tam olarak bedava olduğu duyurulmadığı için eleştirilmektedir. SDK'nın bazı bölümleri hala patentli olup açık kaynak kodlu değildir. Bunun Google tarafından kontrollü olarak yapıldığına inanılmaktadır.

Kaynakça [değiştir]

Dipnotlar [değiştir]

  1. ^ "MIPS gets sweet with Honeycomb". Eetimes.com. http://www.eetimes.com/electronics-news/4215490/MIPS-gets-sweet-with-Honeycomb. Erişim tarihi: 2012-02-20. 
  2. ^ Shah, Agam (December 1, 2011). "Google's Android 4.0 ported to x86 processors". Computerworld. International Data Group. http://www.computerworld.com/s/article/9222323/Google_s_Android_4.0_ported_to_x86_processors. Erişim tarihi: 2012-02-20. 
  3. ^ "Licenses". Android Open Source Project. Google. http://source.android.com/source/licenses.html. Erişim tarihi: 2012-02-20. 
  4. ^ 2013 yılının ikinci çeyreğinde Android Key Lime Pie'ın yayınlanması bekleniyor.

Diğer Kaynaklar [değiştir]

  1. Son Efsane Android - Murathan Yıldırım. Bilim ve Teknik Dergisi - Mayıs 2012 Sayısı (Sayı 534) Sayfa 68-71

Dış bağlantılar [değiştir]


Mobil işletim sistemleri
Unix tabanlı
Diğer

"http://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Android_(işletim_sistemi)&oldid=13341576" adresinden alındı.