Özgür ve açık kaynak kodlu yazılım

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Özgür ve açık kaynak kodlu yazılım (FOSS), hem özgür yazılım hem de açık kaynak kodlu yazılım bilgisayar yazılımı olarak sınıflandırılabilir. [1][2] Böylece, çalışma herkesin özgürce kopyaladığı, çalışmalarında kullandığı ve herhangi bir şekilde yazılımını değiştirebildiği bir lisans haline gelir ki; insanların gönüllü yazılım gruplarını geliştirmesi teşvik edilmiş ve kaynak kod açık bir şekilde paylaşılır hale gelmiş olur. [3]

FOSS kullanımı; azalan yazılım maliyetleri dahil olmak üzere, artan güvenlik ve istikrar (özellikle kötü amaçlı yazılım açısından), gizliliğin korunması gibi faydalarının yanı sıra kullanıcılarına kendi donanımları üzerinde daha fazla kontrol imkanı verir. Ücretsiz Linux ve OpenBSD gibi açık kaynak kodlu işletim sistemleri günümüzde milyonlarca sunucuda, masaüstü bilgisayarları, akıllı telefonlar (örneğin Google Android gibi) ve diğer cihazlarda yoğun olarak kullanılmaktadır. [4][5] Ayrıca Özgür yazılım lisansları ve açık kaynak kodlu lisanslar çok sayıda yazılım paketi tarafından kullanılmaktadır.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

1950'li, 1960'lı ve 1970'lı yıllarda, bilgisayar kullanıcıları için özgür yazılım tarafından sağlanan özgürlükler çok daha yaygındı. Kaynak kodları da dahil olmak üzere yazılımlar yaygın şekilde bilgisayar kullanıcıları arasında paylaşıldı. Çoğu şirketin ücretsiz yazılım ile birlikte sağladığı, donanıma dayalı bir iş modeli bulunuyordu.[6] Daha sonra bu kuruluşların yazılım alışverişlerini kolaylaştırmak amacıyla bazı tedarikçiler kuruldu; örnekleri için bkz., SHARE ve DECUS.

1960'ların sonlarında, yazılım çevresindeki hakim iş modeli artık değişiyordu. Büyüyen ve gelişen yazılım sektöründe, donanım üreticisinin paket yazılım ürünleri ile rekabet etmek yerine, bu yeni şirketler yazılım geliştirerek doğrudan satıyorlar, donanım geliri finansmanından daha fazla gelir elde ediyorlardı.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ FOSS hem özgür yazılım hem de açık kaynak kodlu yazılımı kapsayan bir terim olup, benzer gelişim modelerini açıklamasına rağmen farklı kültür ve felsefeleri vardır.(See Feller (2005), s. 89, 362) Özgür yazılımın kopyalanması ve yeniden kullanılmasında var olan özgürlük, fiyatına da yansır. Özgür yazılım modelini savunan bir örgüt olan Özgür Yazılım Vakfı, kavramın daha anlaşılır olması için "Düşünmek ve konuşmak gibi özgür ama bira gibi özgür değil" tanımlamasının kullanılmasını önerir. (Bkz. "The Free Software Definition". GNU.org. http://www.gnu.org/philosophy/free-sw.html. Erişim tarihi: 4 Şubat 2010. ) Özgür yazılım, kullanıcılara verdiği temel özgürlüklere odaklanırken, açık kaynak kodlu yazılım Peer-to-peer gelişme modelinden algıladığı güçlere odaklanır. (See Feller (2005), s. 101–106, 110–111.) FOSS her iki yaklaşımda da belirli bir doğru olmaksızın kullanılabilecek bir terimdir.
  2. ^ Barr, Joe (1998). "Why "Free Software" is better than "Open Source"". Free Software Foundation. 25 Kasım 2007 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/5TchyyzYm. Erişim tarihi: 25 Kasım 2007. 
  3. ^ Free Software Foundation. "What is free software?". http://www.gnu.org/philosophy/free-sw.html. Erişim tarihi: 14 Aralık 2011. 
  4. ^ Hatlestad, Luc (9 Ağustos 2005). "LinuxWorld Showcases Open-Source Growth, Expansion". InformationWeek. CMP Media, LLC. 25 Kasım 2007 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/5Tchd69ij. Erişim tarihi: 25 Kasım 2007. 
  5. ^ Claburn, Thomas (17 Ocak 2007). "Study Finds Open Source Benefits Business". InformationWeek. CMP Media LLC. 25 Kasım 2007 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/5TchF5fkl. Erişim tarihi: 11 Mayıs 2007. 
  6. ^ Free and Open Source Software. IEEE Computer Societytutarsız alıntılar 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Vikikitap
Vikikitapta bu konu hakkında daha fazla bilgi var:
Vikikitap
Vikikitapta bu konu hakkında daha fazla bilgi var: