Kızılırmak Deltası

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Bafra Ovası sayfasından yönlendirildi)
Atla: kullan, ara

Kızılırmak deltası, (Bafra Ovası) Kızılırmağın Karadenize döküldüğü yerde alüvyon biriktirmesiyle oluşan delta.

Kızılırmak Deltasının konumu

Coğrafi konum[değiştir | kaynağı değiştir]

Samsun ilinde Ondokuzmayıs, Bafra ve Alaçam ilçeleri sınırlarındadır. 56.000 hektarlık alanıyla Türkiye'nin en büyük deltalarındandır.

Temel bilgiler[değiştir | kaynağı değiştir]

Delta özelliğini kaybetmemiş Karadeniz kıyısında bulunan tek sulak alandır. Alanın 22.000 hektarı 1998 yılında Ramsar alanı ilan edilmiştir. 5174 hektarı Yaban hayatı geliştirme sahası ilan edilmiştir. 1994 yılında su kuşları yaşam alanı olduğu belirlenmiştir[1].

Delta alanında; deniz, göl, nehir, bataklık, sazlık, orman, kumul, çayır, mera ve tarım alanı habitatları bir arada bulunur. Besin maddelerinin çokluğu ve iklimin uygun olması biyoçeşitliliği zenginleştirmiştir. Deltada bulunan yedi gölden, altısı doğuda, bir ise batıda yer alır. Batıda Karaboğaz gölü yer alır. Doğu tarafta; Uzun göl, Çermek gölü, Balık gölü, Liman gölü, Tatlıgöl ve Gıcı gölü bulunur. Göllerin suyu az tuzludur, derinlik ortalama 1,5 m'dir. İlkbaharda sular yükseldiğinde göller birleşir. Gölleri denizde Delta Kumulları ayırır. 200-300 metre uzunluk ve 7-8 m yüksekliğe ulaşan kumullar bulunur[1].

Kuş Türleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Göçmen kuşların sonbaharda Karadeniz'i geçerek ülkemize geldiklerinde ilk inebilecekleri önemli su alanıdır. İlkbaharda Karadeniz'i aşmak için hazırlığın yapıldığı beslenme alanı olarak önemlidir. Palearktik bölge içinde kalan alanda yaşayan1000-1100 kuş türünün, 400-440 türü (%40'ı) Türkiye'de, %30-35'i deltada konaklar. Bu kuşların 10-15'i Kızılırmak deltasında kuluçkaya yatmaktadır. Kışın deltada 80-100 bin su kuşu barınır. Deltada tespit edilen 341 türün, 140'ı burada üremektedir[2].

140 adetinin görüldüğü alan Uluslararası önemli su alanı kabul edilen Yelkovan kuşundan deltada 1000 kadar görülmüştür. 680 Küçük martının kışladığı alanda Uluslararası önemli su alanı kabul edilir, alanda göç sırasında bu kuşlardan 40.000 adet tespit edilmiştir. Kuzey incir kuşu veBüyük deniz düdükçünü Türkiye'de sadece burada görülmüştür. Dünyada nesli tehlikede olan; Al boyunlu kaz, Tepeli pelikan, Cüce karabatak,, Şah kartal, Dikkuyruk, Toy ve Küçük kerkenez deltanın türleridir[2].

Alanda üreyen türler şunlardır: Kara leylek, Kaşıkçı, Erguvani balıkçıl, Boz ördek, Pasbaş patka, Kocagöz, Macar ördeği, Bataklık kırlangıcı, Turna, Küçük batağan, Küçük sumru ve Bahri[2].

Bitki Örtüsü[değiştir | kaynağı değiştir]

Göllerde; kamış, saz, hasırotu, su sümbülleri ve yer yer nilüferler görülür. Kumul sahalarda, sütleğen, sığırkuyruğu, görülür. Çalı türlerinden mersin, kocayemiş, defne, şimşir, ormangülü, süpürgeotu, çıkırgın ve kızılcık yaygın olduğu alanlar bulunur. Galeriç longozunda başta akçaağaç olmak üzere meşe, peruka çalısı, yemişen ve söğüt yaygındır.

Kızılırmak Deltası, Bafra

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b "KIZILIRMAK DELTASI". SAMSUN İL ÇEVRE DURUM RAPORU 2013. http://www.csb.gov.tr/db/ced/editordosya/Samsun_icdr2013.pdf. Erişim tarihi: 5 Aralık 2014. 
  2. ^ a b c "KIZILIRMAK DELTASI". samsunsube.ormansu.gov.tr. http://samsunsube.ormansu.gov.tr/Samsun/AnaSayfa/sulak.aspx?sflang=tr. Erişim tarihi: 5 Aralık 2014.