19 Mayıs, Samsun

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Koordinatlar: 41°29′N, 36°04′E

19 Mayıs
—  İlçe  —
İlçenin Samsun ilindeki konumu
İlçenin Samsun ilindeki konumu
İlçenin simgesi olan Saat Kulesi ve arkaplanda Hükümet Konağı
İlçenin simgesi olan Saat Kulesi ve arkaplanda Hükümet Konağı
Koordinatlar: 41°29′K 36°04′D / 41.483°K 36.067°D / 41.483; 36.067
Ülke Türkiye
İl Samsun
Coğrafî bölge Karadeniz Bölgesi
Yönetim
 - Kaymakam Kadir Ekinci
 - Belediye başkanı Osman Topaloğlu (AK Parti)
Yüzölçümü
 - Toplam 363 km2 (140,2 mi2)
Rakım 10 m (33 ft)
Nüfus (2013)[1]
 - Toplam -
 - Kır -
 - Şehir -
Zaman dilimi DAZD (+2)
 - Yaz (YSU) DAYZD (+3)
Posta kodu 55420
İl alan kodu (0 362) 511
İl plaka kodu 55
İnternet sitesi: www.19mayis.gov.tr

19 Mayıs (eski adları Engiz ve Ballıca) Samsun ilinin bir ilçesidir. Ondokuzmayıs, Samsun- Sinop karayolu güzergâhında olup Samsun il merkezinin 33 km batısındadır. 22 köyü ve 14 mahallesi bulunan Ondokuzmayıs ilçesinin nüfusu 11300'dür.

Yüz ölçümü 363 km² olan Ondokuzmayıs arazisi Bafra Ovası'nın doğu ucunu oluşturur. Karadeniz ile Canik Dağları'nın alçak tepesi arasında yer alır. Doğuda Samsun merkezi, batıda Bafra ilçesi, kuzeyde Karadeniz yer almaktadır. Tipik Karadeniz iklimi gözlemlenir.

Tarih[değiştir | kaynağı değiştir]

15. yüzyılda Çelebi Mehmet döneminde Osmanlı topraklarına katılmıştır. Ondokuzmayıs ilçesinin Osmanlı öncesi tarihinin Cenevizlilere dayandığı tespit edilmiştir. Beldeye ilk yerleşenler Orta Asya'dan göç eden Türkmenlerdir; daha sonra 1878 yılında Dağıstan ve Kuzey Kafkasya'dan gelen muhacirler gelmistir.

1878 yılından sonra Dağıstan ve Kuzey Kafkasya'dan gelen göçmenler devlet tarafından iskân edilmiştir.Ayrıca Balkan savaşı 1912 sonrası Kosova'dan gelen Arnavut göçmenler de ilçede iskan edildi ve bugünkü mevcut nufüs yapısı oluştu. Engiz ismini alarak belediye tarihi başlamış ancak Engiz adının Türkçe olmadığı gerekçesiyle 1961 yılında değiştirilmiş ve yeni ismi "Ballıca" olmuştur. Ballıca da 1970 yılında belediye olmuştur. 1988 yılında ilçe olarak belediye meclisi kararıyla Ondokuzmayıs ismini almıştır.

Mustafa Kemal Atatürk'ün 19 Mayıs 1919'da Samsun'a adım atmasıyla Millî Mücadele hareketinin ilk eylemi burada başlamış olup bugün ilçe sınırlarının içinde bulunan Dağköy'de etkin mücadeleler verilmiş, "Fatma Çavuş" lakabıyla anılan bir kadın kahraman da ortaya çıkmıştır. Fatma Çavuş, 1963 yılında vefat etmiş olup, kabri Dağköy köyünde bulunmaktadır.

Belediye başkanları[değiştir | kaynağı değiştir]

# İsim Başlangıç Bitiş Görev süresi Durum Siyasi parti Seçimler
# Yılmaz Erel 26 Mart 1989 29 Mart 2009 &0000000000000020.00000020 yıl, &0000000000000003.0000003 gün Seçim DYP 1989, 1994, 1999, 2004
# Osman Topaloğlu 29 Mart 2009 görevde &0000000000000005.0000005 yıl, &0000000000000211.000000211 gün Seçim AK Parti 2009
Ondokuzmayıs girişi.jpg

Turistik değeri[değiştir | kaynağı değiştir]

Ondokuzmayıs ilçesi önemli turistik potansiyele sahiptir. İlçe sınırları içinde bulunan Balıklı Göller'e ve Kızılırmak Deltası'nın bir bölümü turizm açısından önemli yer tutmaktadır. Burada 305 adet kuş türü yaşamını sürdürmektedir.

Ondokuzmayis sahip oldugu 22 kilometrelik sahil şeridi, temiz kumsalı, denizi ve güneşi ile yaz turizmine önemli ölçüde cevap verebilecek nitelik taşımaktadır. İlçede yaz aylarında normal nüfusun 3-4 katına çıkmakta, çok sayıda yazlıkçı burada tatil yapmaktadır. Ayrıca çadır turizmi de gelişmektedir.

Kasabanın güneyinde yemyeşil Canik Dağları başlar. Ondokuzmayıs kasabasından bu dağlarda bulunan köylere giden minibüsler kalkar. Ondokuzmayıs ilçe merkezi ile Karadeniz'in arasında; yani Ondokuzmayıs'ın kuzeyinde çok geniş sazlıklar, bataklıklar ve göllerle kaplı olan Kızılırmak Deltası vardır. Bu sulak bölgeye ve bu bölgenin içinde bulunan Balıklı Göller'e en rahat Ondokuzmayıs kasabasından ulaşılır.

Ondokuzmayıs belediyesi tarafından yaz aylarında çeşitli şenlikler ve etkinlikler tertip edilmekte olup, yoğun ilgi görmektedir.

Yörükler beldesinde bulunan tarihî hamam bölgenin tarihini yansıtan önemli eserlerden biridir.

İlçe merkezine 5 km. uzaklıkta Ondokuzmayıs Barajı'nın inşaatı devam etmektedir. Ayrıca önemli bir yere sahip olan Dereköy balıkçı limanı da Ondokuzmayıs'ta bulunmaktadır.

Ondokuzmayıs ilçesinde Karadeniz Bölgesi'nin tek sivil havacılık okulu faaliyet göstermekte olup, 1998 yılından beri her yılın ağustos ayında havacılık panayırı yapılmaktadır. İlçede bulunan havaalanına küçük uçaklar inebilmektedir.

Ancak sahil şeridinde turistik tesislere olan ihtiyaç artmaktadır.

Belde ve Mahalleleri[değiştir | kaynağı değiştir]

İlçenin, doğusunda yer alan Dereköy ve kuzeyinde yer alan Yörükler olmak üzere iki belde belediyesi ile 15 mahalle ve 21 köy bulunmaktadır.

Ekonomi[değiştir | kaynağı değiştir]

Ondokuzmayıs sahil kumu ve bir kısmına sahip olduğu Kızılırmak Deltası ile meşhurdur.

Tütün, buğday, fındık, mısır, pirinç önemli tarım ürünleri arasındadır.

Türkiye'nin en büyük ve teknik donanımlı Ballıca Sigara Fabrikası'da ilçede bulunmaktadır.

Ondokuzmayıs ilçesinde bulunan süt fabrikası ise kullanılmamaktadır.

Önemli sanayi ve iş kolları bulunmadığı için ilçede işsizlik ileri boyutlara ulaşmıştır. Ziraatla uğraşan halkın dışındaki vatandaşlar ilçe dışında iş aramaktadır.

İlçede belediye tarafından üç ayda bir yayınlanan, renkli ofset baskı bültenin yanı sıra altı adet kartpostal ve kitaplarla tanıtımı yapılmakta zaman zaman yazılı görsel basında tanıtımı sürdürülmektedir.

Beldenin önemli sorunları[değiştir | kaynağı değiştir]

Kanalizasyon son sistem yapılmış olup, Ancak merkezden arıtmaya ulaşacak tesisat kurulmamıştır.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6NPVFXaoM. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]