İçeriğe atla

Yemen Arap Cumhuriyeti

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Yemen Arap Cumhuriyeti
الجمهورية العربية اليمنية (Arapça)
al-Jumhūriyyah al-‘arabiyyah al-Yamaniyyah
1962-1990
Millî marş
"Toprağa Barış" (1962-1978)

إرادة أمة
'Iiradat 'Uma
"Bir Ulusun İradesi" (1978-1990)
Kuzey Yemen'in konumu (kırmızı)
Kuzey Yemen'in konumu (kırmızı)
BaşkentSan'a
Resmî dil(ler)Arapça
Resmî din
İslam
DemonimYemenli
HükûmetÜniter İslam cumhuriyeti
Cumhurbaşkanı 
• 1962-1967
Abdullah el-Sallal (ilk)
• 1967-1974
Abdul Rahman el-Eryani
• 1974-1977
İbrahim el-Hamdi
• 1977-1978
Ahmed el-Gaşmi
• 1978-1990
Ali Abdullah Salih (son)
Başbakan 
• 1962-1963
Abdullah el-Sallal (ilk)
• 1983-1990
Abdul Aziz Abdul Gani (son)
Tarihî dönemSoğuk Savaş
26 Eylül 1962
22 Mayıs 1990
Yüzölçümü
136.000 km2
Nüfus
• 1970
6.000.000
Para birimiKuzey Yemen riyali
Öncüller
Ardıllar
Yemen Krallığı
Yemen
Günümüzdeki durumuYemen

Yemen Arap Cumhuriyeti (Arapçaالجمهورية العربية اليمنية, romanizeal-Jumhūrīyah al-‘Arabīyah al-Yamanīyah) veya bilindik ismiyle Kuzey Yemen, 1962 ile 1990 yılları arasında günümüz Yemen topraklarında var olmuş devlet.

1962 yılında, yeni tahta geçen İmam Muhammed el-Bedir'in yönettiği Yemen Mütevekkili Krallığı askerî bir darbeyle son buldu. 27 Eylül 1962 tarihinde gerçekleşen darbe, Nasırcı, pan Arapçı bir ideoloji doğrultusunda yapıldı ve Yemen Arap Cumhuriyeti ilan edildi. Ancak Muhammed el-Bedir'in Suudi Arabistan'a kaçtıktan sonra ülkenin kuzeyinde direniş örgütlemesiyle beraber 1970'te cumhuriyetçilerin zaferiyle bitecek Kuzey Yemen İç Savaşı patlak verdi.[1]

1974'te ülkede Suudi yanlısı Albay İbrahim el-Hamdi darbe yaptı ve cumhurbaşkanı oldu. Cunta yönetimi altında anayasa askıya alındı. Yönetim hem liberal, hem muhafazakâr bir takım çevrelerce rüşvete son verme ve yönetimin etkililiğini arttırma amacıyla desteklendi. Aşiret birliklerinden biri olan Haşitlerin önderi Abdullah el-Ahmer'e yakın subayları 1975'ten itibaren tasfiye etmeye başladı. Bunun üzerine aşiretlerden gelen tepki 1977'de aşiretlerin önce ülkenin kuzeyini denetim altına aldığı, sonra da el-Hamdi'nin öldürüldüğü bir ayaklanmaya dönüştü.[1]

Ayrıca bakınız

[değiştir | kaynağı değiştir]
  1. ^ a b "Yemen". Büyük Larousse. 24. Milliyet Gazetesi Yayınları. s. 12497-9.