Stephen (İngiltere kralı)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Stephen (İngiltere Kralı) sayfasından yönlendirildi)
Şuraya atla: kullan, ara
Stephen
Stepan Blois.jpg
İngiltere Kralı
Hüküm süresi 22 Aralık 1135 - Nisan 1141(5-6 yıl)
Taç giymesi 26 Kasım 1135
Önce gelen I. Henry
Sonra gelen Matilda (tartışmalı)
İngiltere Kralı
Hüküm süresi Kasım 1141 - 25 Ekim 1154(12-13 yıl)
Önce gelen Matilda (tartışmalı)
Sonra gelen II. Henry
Eş(leri) I. Matilda, Boulogne Kontesi
Çocukları IV. Eustace, Boulogne Kontu
Matilda de Beaumont
I. Marie, Boulogne Kontesi
Baldwin of Blois
I. William, Boulogne Kontu
Babası II. Stephen, Blois Kontu
Annesi Normandiyalı Adela
Doğum 1096
Blois, Fransa
Ölüm 25 Ekim 1154 (57 - 58 yaşlarında)
Dover, Kent
Defin Faversham Manastırı

Stephen, (d. 1096 - ö. 25 Ekim 1154) çok kere Stephen Blois'li (Fransızca: Étienne de Blois; Ortaçağlar Fransızcası: Estienne de Blois) olarak bilinir. I. William'ın torunu ve I. Henry'nin yeğenidir. Öldüğü zaman İngiltere Kralı ve Blois Kontu idi. Saltanatına kuzeni ve rakibi olan İmparatoriçe Matilda ile yaşadığı iç savaş damgasını vurdu.

Çocukluğu ve Gençliği[değiştir | kaynağı değiştir]

Stephen, Blois'de doğmuştur. Babası Blois Kontu Stephen annesinin ismi ise Adela'dır. Annesi I. William'ın ve İngiliz soylularından biri olan Matilda Flandra'lı 'nın kızıdır.

Stephen'in asgari üç ağabeyi ve bir küçük erkek kardeşi vardı. Ağabeylerinin isimleri :özürlü olan Giyom, II. Theobald, genç ölen Odo, ve küçük kardeşi sonradan Winchester Başpiskoposu olan Henry Blois'li idi. Ayrıca bir öz kızkardeşi veya iki tane anne ayrı yarım kız kardeşi vardı.

Stephen, İngiltere Kralı dayısı İ. Henry yanına gönderildi ve onun sarayında özenle büyütüldü. Dayısı yanında onun krallığının ileri gelen asillerinden biri oldu. Dayısı ona İngiltere'de büyük arazileri hibe olarak vermişti. 1115 yılında ise dayısı tarafından Mortain Kontu ilan edildi ve Bolougne Kontu'nun kızı olan Matilda Bolougnelu ile evlendirdi. Karısı verasetinden dolayı İngiltere'de Kent'te ve Fransa'da Boulogne şehir, limanı ve çevresinde büyük arazilerin sahibi idi. Böylece karıkoca o dönemde İngiltere'deki en zengin kişiler arasına girdiler. Stephen ellerine geçen bu büyük arazilerin idaresini karısı Matilda'nın etkin ellerine bırakmıştı.

Fakat 1120'de İngiltere Kralı İ.Henry'nin tek meşru oğlu ve veliahtı olan William Adelin İngiltere'ye gitmek için Barfleur limanından kalkan "White Ship" adlı bir gemiye bindi. Bu gemi daha Barfleur limanı ağzında iken bir deniz kazası geçirip battı ve bu kazada gemideki 300 kusur yolcudan 2 kişi hariç tüm yolcular, ve bu arada veliaht William Adelin, oldu. Stephen Bloisli da bu gemiye binmesi gerekmekteydi ama mide hastalığı veya diğer bir özür yüzünden bir sonra Mansı geçecek gemiye binmeye karar vermesi dolayısıyla bu kazaya uğramadı ve yaşayarak kurtuldu. Karısı Matilda 1125 yılında babasının unvanına varis olarak Bolougne Kontes'i oldu.

Bundan sonra I. Henry'nin başka meşru oğlu olmadığı için, sarayda veliaht olmak için komplolar kuruldu ve çatışmalar yapıldı. Kral I. Henry, kızı ve Kutsal Roma İmparatoru olan V. Heindrich'in karısı olan ama bu hükümdar 1125'de ölünce 1128'de Anju Kontu Geoffrey Anjulu ile evlenmiş olan Matilda'nın kendine varis olup İngiltere Krallığı tahtına hükümdar olarak geçmesini istemekteydi. Sarayında bulunan ileri gelenlere, bu arada yeğeni Stephen Bloisli'ya, kendisi ölünce tahta tek yaşayan meşru evladı olarak kızı Matilda'yı tahta geçireceklerine yemin ettirdi.

Stephen'in İngiltere Krallığı, isyanlar ve "Anarşi" dönemi[değiştir | kaynağı değiştir]

I. Henry 1135'de olunce Ingiltere Kralligi sanki kapanin elinde kaldi. Kizi ve guya mesru varisi olan Imparatorice Matilde kocasi Geoffrey Anjulu ile Fransa'da bir isyan bastirmakla mesguldu ve onlarn tarafından olan ilerigelen Ingiltere asilleri ya bu isyanla ugarsmakta idiler ya da I. Henry'nin Fransa'da Normandiya'da olacak cenaze trenini beklediler. Stephen'in agabey I. Theobald da daha guneyde Blois'da idi. Fakat Stephen Mans kenarindna olan Bolougne limaninda idi. Stephen hemen bir gemi ile kendine bagli subay ve askerlerle Ingiltere'ye gecti. Orada Norman krallarin kilise uzerindeki etkilerini azaltamak isteyen kucuk kardesi Winchester Baspikoposu olan Henry Bloisli'nin destegini aldi. Ingiltere'de onemli bir kilise hiyerarsisi basinda olan kardesi Stephen'in dayisi I. Henry'ye Imparatorice Matilda'yi tahta gecirecegine dair yaptigi yeminin dinsel olarak hic onemi olmadigini ve bir ulke icinde asayisli sulh ve sukunun devam ettirilmesinin bos bir yeminden cok daha onemli oldugunu ona boldirdi. Stephen 8 Aralik'ta Londra'ya gecti ve ertesi hafta Ingiltere Kralligi'ni eline gecirmek icin gereken her turlu islem ve hareketleri organize etmekle ugrasti. Kandini Ingiltere Kralligi Krali ilan etti; gelenksel olarak Londra ahalisinin kral secme hakkini da kullandirilarak Londra halki tarafindna kralligi onaylandi ve 22 Aralik 1135'de yapilan dinsel tac giyme toreni ile Ingiltere Krali oldu.

Stephen'in karllik donemi basinda basarili oldu. Ingilter'ye Iskocya Krali I. David, Galler isyancilari ve Imparatorice Matilda'nin kocasi I. Geodfrey Anjulu'nun saldirilari Stephen ve ordusu tarafından geri puskurtuldu. 1138'de Impartorice'nin yari erkek kardesi Robert Glouceterli'nin ayaklamnmasinin bastirlmasi birz zor oldu. 1139'da ise Impartorice Matilda ve kocasi Geoffrey Anjulu'nun guclu saldirisi basarili oldu. Karikoca Guneybati ngiltere'yi ellerine gecirdiler ve buradan Steohen'in kral olamayip gaspci oldugunu ilan ettiler. 1141'de Stephen'le yaptiklari "Lincoln Muharebesi"'ni kazanip Stephen'i esir aldilar. Fakat Robert Gloucesterli Stephen'i tutan ve karisi Matilda Bolougnelu, kucuk kardesi piskopos henry Bloisli ve William Ypresli bir asker komutasinda olan orduyla yaptigi "Winchester Hezimeti" adi verilen muharebesi kaybetti ve Kral Stephen taraftaerlarinin eline esir dustu. Kral Stephen ile Robert Gloucester esir degistokusu ile tarfflarina geri donduler. Fakat bu bir tarafta Stephen ve diger tarafta Impartorice Matilda ve Geoffrey Anjulu arasinda yapilan savas hicbir tarfa ustun gelmeden devam edip gitti ve Ingiltere halki yerel asillerin hic yasaya ve adete bakmadan istediklerini yapar hale geldikleri icin bu savastan buyuk zararlar gordu. Bu gayet kanunsuz catisma donemine "Anarsi" adi verildi. 31 Ekim 1147'de Imparatorice'nin en yetenekli taraftari olan Richard Gloucesterli oldu. Bunun uzerine Impartorice Matilde Framnsa'ya Anju topraklarina cekildi ve Ingiltere'deki catismalar hafiflesti. Imparztorice Matilda 3 Mayis 1151'de oldu ve "Feversahm Manstiri"'na gomuldu.


The crowds in London traditionally claimed a right to elect the king of England, and they proclaimed Stephen

Saltanatı[değiştir | kaynağı değiştir]

Ana madde: Anarşi (1135)

Stephen taç giydiği zaman soyluların, Papa II. İnnocentius ve İngiliz Baron'ların desteğini almıştı. Hükümdarlığının ilk yılları gayet huzurlu geçti. Kendisinden önce gelen krallar, Galler ve İskoçya ile çeşitli savaşlar yapmıştı. Fakat Stephen böyle bir yol izlememişti. Bu barış ortamı 1139 yılına kadar devam etti.

1139 yılında Kraliyet yönetiminin başında bulunan Roger Salisbury'li ile yeğenleri Alexander ve Nigel kralın yönetiminden memnun olmadıklarını ve kralın sahip oldukları kalelere el koyduğunu bahane göstererek baş kaldırdılar. Kendilerinin olduklarını iddia ettikleri kaleleri talep ettiler. Talepleri reddedilince hak iddia ettikleri kaleleri kuşattılar, ve halkı ayaklandırmaya çalışarak kralı protesto ettiler. Kral Stephen o yıl içinde kardinal ilan edilen kardeşi Henry'den dini bir konsey kurulmasını ve bu sorunun kilise tarafından çözülmesini istedi. Çünkü Salisbury'li Roger aynı zamanda kiliseye bağlı bir din adamıydı.

Fakat kilise bu duruma çözüm bulamadı. Bunun üzerine Kral Stephen güvendiği adamlardan biri olan II. Aubrey de Vere'i kendi adına konseye gönderdi; ve Roger Salisbury'li'nin bir din adamı olarak değil kralın bir hizmetkarı olarak tutuklanmasını istedi. Bu sırada Roger, Kraliçe Matilda'nın başa geçmesini ve Kral Stephen'ın devrilmesini öngörecek bir plan hazırlıyordu. Fakat bu planı uygulayamadan tutuklandı.

Dış kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Crouch, David. The Reign of King Stephen, 2000
  • Davis, Ralph Henry Carless, (1967) King Stephen, 1135-1154, University of California Press
  • Norgate, Kate (1898). "Stephen (1097?-1154)". Kaynak:Sidney Lee. Dictionary of National Biography, 1885–1900​. s. 54. Londra: Smith, Elder & Co. say. 151–156

Dış baĝlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Crouch, David. Review of 'King Stephen', 2011 [1]
  • King, Edmund (2004) "Stephen (c.1092–1154)", Oxford Dictionary of National Biography, Oxford University Press, Online: online edn, [[Erisim:9.2006).
Stephen (İngiltere kralı)
Doğumu: 1092/6 Ölümü: 25 Ekim 1154
Resmî unvanlar
Önce gelen
I. Henry
İngiltere Kralı
22 Aralık 1135 - Nisan 1141
Sonra gelen
Matilda
İngiliz Kraliçesi olarak
Normandiya Dükü
1135 - 1144
Sonra gelen
Geoffrey
Önce gelen
Matilda
İngiliz Kraliçesi olarak
İngiltere Kralı
Kasım 1141 - 25 Ekim 1154
Sonra gelen
II. Henry
Önce gelen
III. Eustace
Boulogne Kontu
1125–1147
I. Matilda ile birlikte
Sonra gelen
IV. Eustace