Pisi Linux

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Pisi Linux Logo.png
Snapshot10.png
Geliştirici(ler) ANKA Takımı
İşletim sistemi ailesi GNU/Linux
Website www.pisilinux.org
Kaynak türü Açık kaynak
Lisans GPL 2. sürüm
Çekirdek türü Tekdüze Çekirdek
Güncelleme yöntemi Yuvarlanan Sürüm
Platform desteği x64
Kullanıcı arayüzü Öntanımlı olarak KDE (XFCE sürümü mevcut)
Paket yöneticisi PiSi

Pisi Linux; PiSi paket yönetim sistemini içeren Pardus 2011 sürümünü taban alan, özgür yazılım topluluğu tarafından geliştirilen, bilgisayar kullanıcılarına kurulum, yapılandırma ve kullanım konusunda büyük kolaylık sağlayan ve onların başlıca masaüstü gereksinimlerini karşılamayı amaçlayan, son kullanıcı odaklı bir GNU/Linux dağıtımıdır. Anka takımı tarafından geliştirilme süreci devam eden Pisi Linux, 10 temmuz 2015'te 1.2 sürümü yayımlandı. İçerisinde 6000'den fazla güncellenmiş paketi bulunan 1.2 sürümü sonrası ise büyük değişimler getirecek olan 2.0 sürümünün yayımlanması bekleniyor.

Özellikleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Son kullanıcı odaklı bir dağıtımdır.
  • Kullanıcılarına Linux deneyimlerini, olabildiğince özgür ve çizgi arayüz kullanarak yaşamalarını sağlamayı amaçlar.
  • Pardus'tan devraldığı tasarıları geliştirmeyi, yeni tasarıların gelişmesini sağlayarak özgür yazılım dünyâsına katkıda bulunmayı amaçlar.
  • Sunucu ya da Kurumsal sürümleri yoktur.
  • Şimdilik yalnızca x64 yapısını destekler.
  • 1, 2, 3 şeklinde süren bir ana sürüm ve 1.1, 1.2, 1.3 şeklinde süren ara sürüm numaralandırması kullanır.
  • Güncel ve kararlı uygulamalar sunar.
  • Çalışmalarını özgür Genel Ağ hizmetlerini kullanarak gerçekleştirir.
  • Yalı, Kaptan, Mudur gibi kullanımı kolaylaştıran yazılım araçlarıyla birlikte gelir.

Windows veya Mac sürümlerinden geçişi kolay kılmak adına başlat çubuğu ve masaüstü düzeni esinlenerek hazırlanılmiştır.[1]

Devraldığı Tasarılar[değiştir | kaynağı değiştir]

TÜBİTAK tarafından yürütülen Pardus tasarısı kapsamında ortaya çıkarılan ancak Pardus'un 2013 sürümünde Debian tabanına geçmesi ile birlikte TÜBİTAK tarafından geliştirilmesine son verilen pek çok Pardus tasarısı Pisi Linux kapsamında geliştirilmeye devam etmektedir.

ÇOMAR (Yapılandırma Yöneticisi)[değiştir | kaynağı değiştir]

ÇOMAR (Açılımı: COnfiguration MAnageR), dizgenin düzgün çalışması için gerekli olan donanım, açılış, ağ, kullanıcı, zaman, görüntü gibi ayarların mümkün olduğu kadar kendiliğinden yapılmasını sağlayan, kullanıcılara bir yetki denetiminde bu ayarları bayağı ve anlaşılır bir biçimde değiştirme olanağı sunan bir yazılımdır.

PiSi (Bir Paket Biçimi)[değiştir | kaynağı değiştir]

Pisi (Açılımı: Packages Installed Successfully as Intended), Python dilinde yazılmış bir paket yönetim sistemidir. Bağımlılıklara bakarak paket oluşturma, kurma, kaldırma, yükseltme ve benzeri işlevleri yerine getirir. XML ile tanımlanmış ve oluşturma süreci bir Python betiği ile verilmiş kaynak paketlerden ikili paketler oluşturur ve bunları bağımlılıklarına bakarak kurup kaldırabilir. Kullanıcı dostu bir çizgelik arayüz ve kapsamlı bir komut yatacı arayüzü içerir. Avantajı güncellemelerde tüm paketi değil, sadece değişiklikleri güncelleyerek güncelleme boyutunu ciddi oranda düşürmesi ve bu sayede kullanıcılara hem süreden hem de internet kotasından tasarruf ettirmesidir. Bu avantaj diğer bazı linux dağıtımlarında da kullanılmaya başlanmasına sebep olmuştur.

Paket Yöneticisi[değiştir | kaynağı değiştir]

Paket Yöneticisi, Pisi paketlerini çizgelik arayüzden kolayca kurmak için kullanılabilen bir uygulamadır. Paket Yöneticisi uygulaması sayesinde paketler tek tıklama ile kolayca kurulabilir, güncellenebilir ya da kaldırılabilir. Paket Yöneticisi, her paket ile ilgili açıklama, büyüklük, sürüm gibi ayrıntılı bilgiler de verebilir.

YALI (Bir Linux Kurucusu)[değiştir | kaynağı değiştir]

YALI (Açılımı: Yet Another Linux Installer), Pisi Linux’un kullandığı kurulum yazılımıdır. Kullanıcıların işletim dizgelerini hızlı ve sorunsuz olarak kurulum ortamından hedefe yerleştirir.

Kaptan[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaptan, Pisi Linux kurulumu sonrasında ilk açılışta kullanıcıyı masaüstünde karşılayan ve daha sonra masaüstünü kişiselleştirmek için kullanabilen bir ayar sihirbazıdır. Kaptan, Pisi Linux hakkında genel bilgiler verirken kullanıcının masaüstünü daha rahat kullanabilmesi için ağ bağlantıları gibi belli başlı yapılandırma seçeneklerini sunar ve aynı zamanda kullanıcının masaüstünü şahsîleştirmesine de yardımcı olur.

Müdür[değiştir | kaynağı değiştir]

Pisi Linux’un açılış süreci dizgesidir. Dizgenin daha hızlı olarak açılmasını, daha esnek ve bakımı kolay bir dağıtım durumuna gelmesini amaçlar. Müdür, İşletim sistemi çekirdeği çalışmaya başladığı andan kullanıcının karşısına giriş ekranı çıkana kadar yapılan, kütük dizgelerini bağlamak, donanımları tanıyıp sürücüleri yüklemek, belli başlı ağ ayarlarını yapmak, dizge hizmetlerini başlatmak gibi işlerle bilgisayar kapatılırken hizmetlerin durdurulması, kütük dizgelerinin güvenlice kapatılması gibi işleri yapmaktadır.[2]

Sürümleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Sürüm Takma Adı Çıkış Târihi İndirme Bağlantısı
Pisi Linux 1.0 Beta 1 Sueño (Rüya) Dizin
Pisi Linux 1.0 Beta 2 Sueño (Rüya) 18.06.2013 Dizin
Pisi Linux 1.0 Beta 3 Sueño (Rüya) 25.06.2013 Dizin
Pisi Linux 1.0 RC İzmir 20.09.2013 Dizin
Pisi Linux 1.0 RCv2 Erdinç 17.03.2014 Dizin
Pisi Linux 1.0 Kararlı 14.08.2014 Dizin (SourceForge.net)
Pisi Linux 1.1 Kararlı 04.11.2014 Dizin (SourceForge.net)
Pisi Linux 1.2 Kararlı 10.07.2015 Dizin (SourceForge.net)
Pisi Linux 1.2 (Xfce) Kararlı 22.09.2015 Dizin (SourceForge.net)
Pisi Linux 2.0 Alfa 7 Minimal Alfa 31.01.2016 Dizin (SourceForge.net)
Pisi Linux 2.0 Alfa 7 KDE 5 New Cat (Alfa) 17.01.2016 Dizin (SourceForge.net)
Pisi Linux 2.0 Beta 1 KDE 5 Beta 1 Dizin (SourceForge.net)
Pisi Linux 2.0 Beta 2 v5 KDE 5 Beta 2 v5 30.08.2016 Dizin (Transfer.sh)
Pisi Linux 2.0 RC KDE 5 Phoenix 05.04.2017

Pisi Linux 1.2[değiştir | kaynağı değiştir]

Anka takımı tarafından geliştirilen Pisi Linux 1.2 sürümü kolay kullanımı temel alarak geliştirilmektedir. 10 Temmuz 2015'te yayınlanan 1.2 sürümü kurulum aşamaları dahil olmak üzere basit ve kolay bir kullanım sunmak için hazırlandı.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ http://shiftdelete.net/yerli-isletim-sistemi-pisi-linux-incelemesi-62182
  2. ^ http://wiki.pisilinux.org/tr/index.php?title=Pisi_Linux