Milan Kučan

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Milan Kučan
1. Slovenya Cumhurbaşkanı
Görev süresi
23 Aralık 1991 - 22 Aralık 2002
Yerine geldiği Makam oluşturuldu
Yerine gelen Janez Drnovšek
7. Slovenya Komünistler Birliği Başkanı
Görev süresi
Mayıs 1986 - Aralık 1989
Yerine geldiği Andrej Marinc
Yerine gelen Ciril Ribičič
Kişisel bilgiler
Doğum 14 Ocak Ocak 1941 (1941-01-14) (80 yaşında)
Križevci, Yugoslavya Krallığı
(şimdi Slovenya)
Milliyeti Sloven
Partisi Sosyal Demokratlar (1991–günümüz)
Evlilik(ler) Štefka Kučan (e. 1964)
Çocuk(lar) 2

Milan Kučan (Slovence telaffuz: [ˈmíːlaŋ ˈkúːtʃan];[1][2] d. 14 Ocak 1941) 23 Aralık 1991'den 22 Aralık 2002'ye kadar Slovenya'nın ilk Cumhurbaşkanı olarak görev yapan Sloven bir politikacı. Slovenya cumhurbaşkanı olmadan önce, 10 Mayıs 1990-23 Aralık 1991 tarihleri arasında SR Slovenya Başkanlığının 13. Başkanıydı.

Kučan ayrıca Mayıs 1986'dan Aralık 1989'a kadar Slovenya Komünistler Birliği'nin 7. Başkanı olarak görev yaptı.

Erken yaşam ve politik başlangıçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Beş çocuktan biri olan Kučan, bir öğretmen ailesinde doğdu. Yugoslavya Krallığı'nın (bugünkü Slovenya ) Drava Banovina'sında, büyük ölçüde tarımsal sınır bölgesi Prekmurje'de bulunan Križevci köyünde büyüdü. Babası Koloman Kučan (1911–1944)[3] 2. Dünya Savaşı sırasında öldü. Kučan'ın ailesi 2. Dünya Savaşı'nı işgal altındaki Sırbistan'da geçirdi ve burada 58.000'den fazla Slovenya Naziler tarafından Slovenya'da yeniden yerleştirildi.

Daha sonra Ljubljana Üniversitesi'nde hukuk okudu ve kısa süre sonra dönemin Komünist siyasi örgütlerine dahil oldu. 1968'de Slovenya Gençlik Derneği'nin başkanı, ardından 1974 ile 1978 yılları arasında Slovenya Emekçilerinin Sosyalist İttifakı'nın (tüm sivil toplum birliklerini tek çatı altında birleştirmek için oluşturulmuş bir merkezi örgüt) sekreteri oldu. 1978'de Ulusal Meclis başkanlığına yükseldi ve 1982'de, Yugoslavya Komünistler Birliği'nin Belgrad'daki Merkez Komitesi'nde Sloven Komünistlerinin temsilcisi oldu.

Mayıs 1986'da Slovenya Komünistler Birliği'nin lideri oldu. O dönemde, Slobodan Milošević yönetimindeki Belgrad ve Sırbistan'ın siyasi atmosferinin aksine Slovenya'da liberal ve demokratik duyarlılık büyümeye başladı. İnsan hakları ve Avrupa'nın demokratik değerleri ve ilkelerini savunan Kučan ve partisi Belgrad ve Sırbistan ile giderek daha şiddetli siyasi çatışmalarla karşı karşıya kaldı.[4] 23 Ocak 1990'da Kučan ve Sloven heyeti Parti Kongresi'nden ayrıldı. Sosyalist Yugoslavya'nın siyasi sisteminin temellerinden biri olan Yugoslavya Komünistler Birliği'nin çöküşüne yol açan faktörlerden biri buydu.

Siyasi kariyeri[değiştir | kaynağı değiştir]

Kučan, 2002'de Vladimir Putin ile birlikte

Slovenya, Yugoslavya'nın çok partili demokrasiyi başlatan ilk federal birimleriydi ve ilk çok partili seçimler Nisan 1990'da yapıldı. Kučan, 1990 yılında DEMOS adayı Jože Pučnik aleyhine yapılan bir oylamada, daha sonra kolektif bir organ olan başkan seçildi.

Kučan, Yugoslavya'nın şiddet yoluyla korunmasına şiddetle karşı çıktı. Gevşek bir konfederasyon kavramının Yugoslavya cumhuriyetleri tarafından desteklenememesinin ardından Kučan, eski Yugoslav uluslarının yeni ve farklı bir temelde işbirliğini mümkün kılacak kontrollü ve şiddet içermeyen ayrışma sürecini destekledi.

Slovenya, 25 Haziran 1991'de bağımsızlığını ilan etti. Bu olay üzerine yaptığı konuşmada Kučan, "Bugün hayallere izin verilir, yarın yeni bir gündür" sözleriyle bitirdi. 26 Haziran'da Yugoslav ordusu, daha sonra On Günlük Savaş'a doğru tırmanan birlik hareketlerine başladı. Brioni'de Avrupa Topluluğu ile arabulucu olarak başlayan barış görüşmelerinde Ordu, Slovenya'dan çekilmeye başladı. Kučan, Slovenya'yı Lahey ve Brüksel'de eski Yugoslavya konulu barış konferansında temsil etti ve eski Yugoslav uluslarının bağımsız devletler olarak geleceklerini belirlemekte özgür oldukları sonucuna vardı. 22 Mayıs 1992'de Kučan, Birleşmiş Milletler'in yeni bir üyesi olan Slovenya'yı temsil etti.

Slovenya'nın bağımsızlığı ve uluslararası tanınmasının ardından Kučan, vatandaş listesinin desteğiyle 1992'de Slovenya'nın ilk Cumhurbaşkanı seçildi. 1997-2002'de beş yıllık bir dönem için daha kazandı, tekrar bağımsız olarak yarıştı ve ilk turda yine çoğunluğu kazandı.

Başkanlığı Aralık 2002'de sona erdi. Janez Drnovšek tarafından Başkanlık görevine getirildi.

Mart 2003'te Slovenya, AB ve NATO'ya katılım konusunda iki referandum düzenlendi. Milan Kučan, Slovenya'nın bağımsızlığı üzerine koyduğu hedeflere ulaşması için bu üyeliklerin kampanyasında aktif rol aldı. Mayıs 2004'te Slovenya, hem AB'nin hem de NATO'nun tam üyesi oldu.

Kučan, Danilo Türk ve Borut Pahor ile birlikte Reform Günü'nün 2010 devlet anısına

Kučan, Kasım 2004'ten bu yana, demokratik yönetimi güçlendirmek için çalışan eski demokratik devlet adamlarından oluşan bir dernek olan Madrid Kulübü'nün[5] Eski Fransa Başbakanı Michel Rocard ile birlikte Uluslararası Kolej'e başkanlık ediyor. 2004 yılından bu yana, Slovenya'nın gelecekteki gelişimi ve küresel toplumdaki konumu ile ilgili konuları yansıtan sol görüşlü bir düşünce kuruluşu olan Forum 21'in başkanıdır.

Kučan aynı zamanda Avrupa'da hoşgörüyü izlemek ve kıtadaki yabancı düşmanlığı ve hoşgörüsüzlükle mücadele konusunda tavsiyelerde bulunmak üzere 2008 yılında kurulmuş, kar amacı gütmeyen bir kuruluş olan Avrupa Hoşgörü ve Uzlaşma Konseyi'nin de üyesidir.

Onurları ve ödülleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Portekiz: Prens Henry Nişanı (2000)
  • Hırvatistan: Kral Tomislav Büyük Nişanı ("Hırvatistan Cumhuriyeti ile Slovenya Cumhuriyeti arasındaki devletler arası ilişkilerin ve dostluğun geliştirilmesine olağanüstü katkılarından dolayı.", 5 Aralık 2001)
  • Slovakya: Beyaz Çifte Haç Nişanı (2001)[6]
  • Letonya: Üç Yıldız Nişanı (2002)
  • Polonya: Beyaz Kartal Nişanı (2002)
  • Estonya: Terra Mariana Haç Nişanı
  • Danimarka: Fil Nişanı (2001)[7]

Kişisel hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

Kučan 1964'te Štefka Kučan ile evlendi.[8] Çiftin iki kızı var: Peyzaj mimarı ve Ljubljana Üniversitesi'nde profesör olan Ana Kučan ve antropolog ve etnolog Špela. 1991'de Kučan, Triglav dağına tırmanmanın her Slovenya'nın görevi olduğunu belirtti.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Slovenski pravopis 2001: Milan".  "Slovenski pravopis 2001: Kučan". 
  2. ^ Milan in isolation: Slovence telaffuz: [ˈmíːlan].
  3. ^ "Koloman Kučan". Žrtve II. sv. INZ, Zgodovina Slovenije – SIstory. Erişim tarihi: 5 Mayıs 2019. 
  4. ^ Communism O Nationalism!, TIME Magazine, October 24, 1988
  5. ^ The Club of Madrid
  6. ^ Slovak republic website, State honours: 1st Class in 2001 (click on "Holders of the Order of the 1st Class White Double Cross" to see the holders' table)
  7. ^ "Modtagere af danske dekorationer". kongehuset.dk (Danca). Erişim tarihi: 5 Mayıs 2019. 
  8. ^ Živčec (19 Ekim 2017). "Slovenske prve dame: Po čem smo si jih zapomnili?". Večer. 30 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Mayıs 2020.