Kovancılar

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara

Koordinatlar: 38°43′18″K 39°52′2″D / 38.72167°K 39.86722°D / 38.72167; 39.86722

Kovancılar
—  İlçe  —
Türkiye'de yeri
Türkiye'de yeri
Elâzığ İli Siyasi Haritası
Elâzığ İli Siyasi Haritası
Koordinatlar: 38°43′18″K 39°52′2″D / 38.72167°K 39.86722°D / 38.72167; 39.86722
Ülke Türkiye
İl Elâzığ
Coğrafi bölge Doğu Anadolu Bölgesi
Yönetim
 - Kaymakam Hasan Gündoğdu [1]
 - Belediye başkanı Hacı Akpınar (AK Parti)
Yüzölçümü
 - Toplam 962 km2 (371,4 mi2)
Rakım [2] 980 m (3.215 ft)
Nüfus (2016)[3]
 - Toplam 39,305
 - Kır 15,862
 - Şehir 23,443
Zaman dilimi UDAZD (+3)
Posta kodu 23600
İl alan kodu 424
İl plaka kodu 23
İnternet sitesi: Kovancılar Belediyesi

Kovancılar Elâzığ ilinin bir ilçesi olup, Elazığ ilinin en büyük ilçesidir. Yörenin tarihi çok eski olup, milat önceki yıllara dayanır. 1934 yılında Romanya ile Türkiye arasında yapılan mübadele anlaşması çerçevesinde orada bulunan Türk Ahaliden 300 hanelik bir kafile yerleştirilmek üzere Elâzığ iline nakledilmiştir. Mevsimin kış olması nedeniyle önce civar köylerde geçici iskana tabi tutulan Göçmenler daha sonra şimdiki İlçe Merkezine yerleştirilmiştir. 1935 yılının İlkbahar ayında 300 hanelik köyün temeli atılmıştır. O zamanın şartlarına göre duvarları kerpiçten ve çatıları kargirden yapılan evlerin inşaatları kısa zamanda tamamlanarak hak sahiplerine teslim edilmiştir. Söz konusu bu yeni yerleşim yerine Göçmenlerin Romanya’da ikamet ettikleri köy olan Kovancılar’ın adı verilmiştir. 1935 yılında tamamen boş bir arazi üzerine kurulmuş bulunan Kovancılar’ın imar planı o zamanın imkânları ile en iyi şekilde hazırlanmış olup, Elâzığ İlinin örnek bir yerleşim alanı olmuştur.

1968 yılında Belediye Teşkilatı kurulmuş olup, daha sonra 19.06.1987 tarih ve 3392 Sayılı Kanun ile yerleşim yerimiz İlçe Statüsüne kavuşmuştur.

TURİZM[değiştir | kaynağı değiştir]

İlçede Turistik olarak birkaç kilise, çeşme, dinlenme parkı ve toplu mezarlıklar dikkat çekmektedir.

Anıt Ağaç[değiştir | kaynağı değiştir]

Şenova Köyü sınarları içerisinde 2 adet çınar ağacı bulunmaktadır. Bu çınar ağaçlarının türünden başka ağaç bulunmadığı için “Anıt Ağaç” olarak kabul edilir. Burası bugün halen mesire yeri olarak kullanılmaktadır.

Büyük Pınar[değiştir | kaynağı değiştir]

Çakırkaş Beldesi Hoşmat Mahallesi üst tarafında bulunan Çilisar dağından taş kanal yapılarak suyu getirilmiş olan bu çeşmenin etrafında yıkılmış çamaşırhane ve hamam kalıntıları bulunmaktadır.

Şato[değiştir | kaynağı değiştir]

Ekinözü Köyü Venk dağının eteğinde 500 M2 alanda kurulu bir şatoda 10-15 oda ve bir kilise vardır. Şatonun giriş kapısının üzerinde bulunan taşlarda yontma 2 yılan resmi vardır. Şatoda yer alan kilisenin keşişlerin eğitim yeri olarak kullanıldığı rivayet edilmektedir. Kilesinin yanında 1 çeşme ve 2 havuz bulunmaktadır.

Mezarlıklar[değiştir | kaynağı değiştir]

Aşağımirahmet (Kökan Mezrası) ve Aşağıköse Köyünde eski mezar ve ev kalıntıları bulunmaktadır. Payamlı köyünde idrar yolu, taş eritme ve böbrek hastalarına faydalı, şifalı su bulunmaktadır. Sürekli köyünde böbrek taşlarının düşürülmesinde faydalı “şorik “ adı ile bilinen şifalı su bulunmaktadır. Taşçanak köyünde sıtma hastalığına iyi geldiği kabul edilen şifalı su “sıtma çeşmesi” bulunmaktadır.

Bahçeler[değiştir | kaynağı değiştir]

Kovancılar ilçesine bağlı "Karaman" köyünün Murat Nehrinin kıyısında yemyeşil bir arazidir. Murat Nehrinin Alivuyol toprakların aşınmasıyla oluşan yeşil arazi balık tutma ve piknik yapma açısında elverisli yerlerdendir.

İDARİ YAPISI[değiştir | kaynağı değiştir]

İlçemizin bugünkü İdari Teşkilatı 74 köy, 61 mezra, 16 Mahalle ve 3 Belediyeden ibarettir. İlçe Merkezinin nüfusu 2009 TÜİK verilerine göre 20.246 Köylerinin nüfusu ise 18.702 kişi olup, toplam 38.948’dir. İlçemizin köylerinde Yarımca adı altında, Çakırkaş Köyünde ise Çakırkaş adı altında Belediye Teşkilatı kurulmuştur.

COĞRAFYA[değiştir | kaynağı değiştir]

Yeni kurulan İlçemiz Elâzığ-Bingöl karayolunun 67.Km’sinde Yukarı Fırat bölümünde Şahmiran dağının eteğinde düz bir alan üzerinde ve deniz seviyesinden 1026 Metre yükseklikte, 38-20 derece kuzey enlemi, 39-50 doğu boylamı üzerinde yer almıştır. Kuzeyinde Tunceli İl hududu, Doğusunda Karakoçan İlçesi, Güneyinde Palu İlçesi, Batısında Keban Baraj gölü ile sınırlıdır.Yüzölçümü köyleri ile birlikte 980 Km2’dir. Bölge Doğu Toros Silsilesi içinde bulunduğundan, 1.Derece Deprem bölgesine girmektedir.

İlçemizin iklimi kara ikliminin ılık bir özelliğini taşır. Özellikle Fırat Irmağı üzerine Keban ve Karakaya Barajları yapıldıktan sonra iklimde büyük ölçüde ılımanlaşma görülmüştür. İlçe Merkezinin yanıbaşında bulunan ovada Keban Baraj kıyısında bulunan köylerde kış mevsimi oldukça ılık geçmektedir. Kar yağışı pek etkili değildir. Genelde yağmur şeklinde düşen yağışların çoğu, bahar mevsiminde yağmaktadır. Ortalama yağış miktarı 500 – 600 milimetre civarındadır. Yaz mevsiminin en sıcak ayı Temmuzdur. En yüksek sıcaklık 39-40 derecedir. Yılın en soğuk ayı Şubat olup, en düşük sıcaklık 20 ile 25 derece arasındadır.

4 mevsim güzel bir şehir olan Kovancılar Türkiyenin en güzel yerlerinden biridir. Özellikle Akmezra köyü ve çevresi önemli tarım alanlarındandır.

TARIM[değiştir | kaynağı değiştir]

İlçemiz halkının % 85’i tarım ve hayvancılıkla uğraşmaktadır. İlçe topraklarının % 35’inde değişik biçimlerde küçük işletmeler halinde aile ziraatı yapılmaktadır. Bunun yanında özellikle endüstri bitkileri (şeker pancarı, ayçiçeği, pamuk vs.) gibi ürünler gittikçe önem kazanmaktadır. Ticari maksatla özellikle domates, biber, soğan ve sarımsak yetiştirilmektedir. İlçe halkının büyük çoğunluğunun geçim kaynağı hayvancılıktır. Mor Karaman ırkı koyunlar yörede eğemen olup, az miktarda da İvesi Ak Karaman koyunu beslenmektedir.

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıl Toplam Şehir Kır
1990[4] 37.856 10.270 27.586
2000[5] 46.390 21.255 25.135
2007[6] 37.742 19.358 18.384
2008[7] 37.965 19.411 18.554
2009[8] 38.948 20.246 18.702
2010[9] 38.764 20.635 18.129
2011[10] 39.488 21.891 17.597
2012[11] 39.906 22.473 17.433
2013[12] 40.094 23.193 16.901
2014[13] 39.790 23.344 16.446
2015[14] veri yok veri yok veri yok

SANAYİ[değiştir | kaynağı değiştir]

İlçede 1 Ziraat Bankası, 1 Halkbank, 1 İş Bankası, küçük sanayi sitesi, 1’er adet Pancar Bölge Şefliği ve Ziraat Odası Başkanlığı mevcuttur. İlçede sanayi gelişmiş durumdadır. İlçe hudutları içerisinde ETİ-KROM A.Ş. bulunmaktadır.

ULAŞIM[değiştir | kaynağı değiştir]

İlçe Merkezi, Doğu Anadolu Bölgesinin batısında Elâzığ-Bingöl ve Elâzığ-Tunceli Karayollarının birleştiği önemli bir kavşak noktasında bulunmaktadır. İlçeye bağlı ulaşımı olmayan köy ve mezramız yoktur. İlçe Merkezinde 3637 hat kapasiteli Telefon Santrali mevcuttur. Bütün numaralar dolu olup, 175 kişi sıra beklemektedir. Ayrıca Ekinözü köyünde 481, Yarımca Beldesinde 609, Çakırkaş Beldesinde 473, Okçular köyünde 250, Demirci köyünde 304, Avlağı köyünde 255, Çaybağı köyünde 304 hat kapasiteli telefon santrali mevcuttur. İlçemize bağlı tüm yerleşim birimlerinde telefon mevcuttur.

ETİ KROM[değiştir | kaynağı değiştir]

Müessese 1936 yılından bu yana 50 yılı aşkın bir süredir krom cevheri, 1977 yılından itibaren de krom cevheri ile birlikte Ferrokrom üretiminde faaliyet gösteren bir KİT Kuruluşudur. Müessese 1936 yılından beri ürettiği krom cevheri, 1997 yılından itibaren de ürettiği ferrokromun tamamına yakın bölümünü yurtdışına ihraç ederek elde ettiği döviz gelirleri ile ülke ekonomisine önemli derecede katkıda bulunmuş, sağladığı iş imkânlarıyla da bölge halkının ekonomik ve kültürel gelişimine yardımcı olmuştur.Kuruluşundan 1993 yılı Ağustos ayı sonuna kadar 8.051.207 Ton Tüvenan kromit ve 671.448 ton ferrokrom üreten müessesede halen yaklaşık 548 Memur ve 1128 İşçi olmak üzere toplam 1676 personel ile faaliyetini sürdürmektedir.

Ferrokrom üretiminin yapıldığı tesisler ile müessese merkezi İlçemiz sınırlarında yer almakta olup, 217.5 hektarlık bir alanı kaplamaktadır.

1999 yılında Eti Holding İlköğretim Okulunu yaptırmışlardır.

Şirket, 1936 yılında bir kamu iktisadi teşebbüsü kapsamında bölgedeki krom yataklarının işletilmesi ve krom cevheri olarak yurt dışına ihraç edilmesi amacıyla Elâzığ-Bingöl otoyolu üzerinde, Elâzığ’a 55 km uzaklıkta 2.118.539m2’lik bir alanda kuruldu. 1976 yılında yüksek karbonlu ferro-krom üretimine başlayan ETİ KROM A.Ş. 2004 yılına kadar faaliyetlerini bir kamu kuruluşu olarak sürdürdü. 2004 yılının Eylül ayında Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlık Özelleştirme İdaresinden YILDIRIM Holding A.Ş. tarafından tüm hisseleri ile satın alındı.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ http://www.kovancilar.gov.tr/?sayfa=icerikler&islem=oku&no=1
  2. ^ http://www.yerelnet.org.tr/ilceler/ilce_belediye_koordinat.php?ilceid=198504
  3. ^ "2014 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 10 Şubat 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6WFCr5S95. Erişim tarihi: 10 Şubat 2015. 
  4. ^ "1990 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bty9d3Wj. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  5. ^ "2000 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu0CQuQT. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  6. ^ "2007 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu1qM9g3. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  7. ^ "2008 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu3eGM9h. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  8. ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuCqLTMu. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  9. ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuEvEzqX. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  10. ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuGmzpNz. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  11. ^ "2012 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 20 Şubat 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6EZxW6bg3. Erişim tarihi: 8 Mart 2013. 
  12. ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6NPUnhKLS. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014. 
  13. ^ "2014 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 10 Şubat 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6WFCr5S95. Erişim tarihi: 10 Şubat 2015. 
  14. ^ "2015 genel nüfus sayımı verileri" (html) (Doğrudan bir kaynak olmayıp ilgili veriye ulaşmak için sorgulama yapılmalıdır). Türkiye İstatistik Kurumu. https://biruni.tuik.gov.tr/medas/. Erişim tarihi: 13 Nisan 2016. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]