Kedilerde kanser

Vikipedi, özgür ansiklopedi
X-ray of FeLV-positive cat with lung cancer
Akciğer kanseri olan FeLV pozitif kedinin röntgeni

Kedilerde kanser, kediler arasında başlıca ölüm nedenidir. Kanser, kontrolsüz hücre büyümesinden kaynaklanır ve vücuttaki çeşitli hücre tiplerini ve organları etkiler. Kedi kanseri başlangıçta vücudun herhangi bir yerinde bir yumru veya yumru olarak kendini gösterir. Etkilenen hücrede hızla büyür; kendini o bölgedeki deri altındaki dokuya bağlar; ve tümöre bağlı olarak vücudun diğer bölgelerine yayılabilir.[1] Kanser, on yaşın üzerindeki kedilerde ölümlerin yaklaşık %32'sini oluştursa da, erken teşhis edilirse başarıyla tedavi edilebilir.[2]

Kedilerde kanserin nedenleri bilinmemekle birlikte, kedi lösemi virüsünün başlıca sebep olduğundan şüpheleniliyor.[2] Kedi kanseri oranlarını artırdığından şüphelenilen diğer faktörler arasında çevreden gelen toksinler, pasif içicilik, veya çevresel bir toksinle temas halinde olan vücut kısımlarını yalama yer alır.

Kanser, semptomlar gözlemlenerek erken bir aşamada tespit edilebilir. Yaygın tanı yöntemleri arasında fizik muayene, röntgen, ultrason, sitoloji, kan testleri, idrar testleri ve nükleer taramalar bulunur. Kanserin türüne ve ilerleme düzeyine bağlı olarak, kanseri tedavi etmek için ameliyat, radyasyon, kemoterapi veya immünoterapi kullanılabilir. Kedi kanserlerinin nedenleri ve tedavisi ile ilgili araştırmalar yavaş olmasına rağmen, radyasyon terapisinde ve daha yeni ve iyileştirilmiş kemoterapi prosedürlerinde ilerlemeler kaydedilmiştir.[2]

Belirti ve bulgular[değiştir | kaynağı değiştir]

Kedilerde kanser herhangi bir yerde veya vücut sisteminde meydana gelebilir[3] ve semptomların çoğu dışarıdan tespit edilebilir.[2] Her kanser türünün kendine özgü semptomları olsa da, çoğu kanserin ortaya çıkması ve herhangi bir ortak semptomun uzun süreli varlığıyla varlığını gösterir.[1] Kedilerde kanserin genel semptomlarından bazıları şunlardır:

  • İyileşmeyen herhangi bir yara
  • Bağırsak veya mesane alışkanlıklarında değişiklik
  • Yemek yeme veya yutma güçlüğü
  • İdrar yapma veya dışkılama zorluğu
  • Açıklanamayan kanama veya vücuttan akıntı
  • İştah kaybı
  • Kronik kilo kaybı
  • Öksürük veya nefes almada zorluk
  • Sertlik
  • Ağız kokusu
  • Şiddetli açlık.

Lenfoma ve lenfosarkom[değiştir | kaynağı değiştir]

Lenfoma, kedilerde en yaygın kanser türüdür ve genellikle kedi lösemi virüsü ile ilişkilendirilir. Tüm vakaların yüzde 25'ini oluşturur.[3] Kedi lenfoması genellikle sindirim sistemine çarparak aşırı kusmaya ve ishale neden olur.[4] Kedilerde görülen diğer yaygın lenfoma semptomları arasında şişmiş lenf düğümleri, iştahsızlık, kilo kaybı ve nefes almada güçlük bulunur.

Lenfoma ve lenfosarkom, FeLV (kedi lösemi virüsü) enfeksiyonu olan kedilerde yaygındır. Bağırsakları ve diğer lenfatik dokuları (genellikle karın organlarını) etkiler. Bu kanserli kediler iştahsızlık, kilo kaybı, kusma, ishal, kanlı dışkı ve kabızlıktan etkilenebilir.

Deri tümörleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Deri tümörleri kedilerde daha az yaygındır; ve çoğu kedi savunmasız olsa da, beyaz kediler özellikle bu tip tümöre eğilimlidir. Deri tümörleri, çoğunlukla görmeyi, kokuyu veya yemeyi etkileyen, ciltte görünür bir yumru olarak ortaya çıkar.[5] İyi huylu tümörlerin gelişmesi birkaç yıl alır ve serbestçe hareket edebildikleri için tespit edilmesi daha zordur.[6]

Meme bezi tümörleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Meme bezi tümörleri, yaşlı dişi kedilerde görülen üçüncü yaygın kanser türüdür ve en yaygın semptom meme dokusunda bir yumru olarak kendini gösterir.[3] Yerli kısa tüylü kediler ve Siyam kedilerinde daha yüksek oranda görülür.[7] Meme uçları ayrıca kırmızı ve şişmiş görünebilir, sarımsı bir sıvı sızabilir.[8]

Karın tümörü[değiştir | kaynağı değiştir]

Karın tümörü, kedilerde en nadir görülen kanser türlerinden biridir ve ileri bir aşamaya geçmeden başarılı bir şekilde tedavi edilmesi en zordur.[9] Ana semptomlar karın genişlemesi,[3] kusma (genellikle kanla birlikte), zayıf sindirime bağlı kilo kaybı ve halsizliktir.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b "Feline Cancer Resources". 19 Temmuz 2001 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Mart 2012.  Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi: "Feline Cancer Resources" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış (Bkz: Kaynak gösterme)
  2. ^ a b c d "Cancer in Cats: Types, Symptoms, Prevention, and Treatment". WebMD. 31 Ağustos 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Mart 2012. Cancer and Your Pet. Capital Books. 2005. ISBN 9781931868860. 26 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Nisan 2017 – Google Books vasıtasıyla.  Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi: "Eckstein" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış (Bkz: Kaynak gösterme) Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi: "Eckstein" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış (Bkz: Kaynak gösterme) Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi: "Eckstein" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış (Bkz: Kaynak gösterme)
  3. ^ a b c d "Feline Cancer: What are the Warning Signs?". Intelligent Content Corp. 8 Kasım 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Mart 2012.  Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi: "Wells" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış (Bkz: Kaynak gösterme) Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi: "Wells" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış (Bkz: Kaynak gösterme) Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi: "Wells" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış (Bkz: Kaynak gösterme)
  4. ^ "Lymphoma in Cats" (PDF). Southern California Veterinary Specialty Hospital. 30 Ekim 2012 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Mart 2012. 
  5. ^ "Skin Tumors in Cats: An Overview". Petwave. 10 Haziran 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Mart 2012. 
  6. ^ "Skin Cancer (tumors) in Cats and Dogs". Pet Cancer Center. 16 Ekim 2011. 12 Ocak 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Mart 2012. 
  7. ^ "Feline Mammary Tumors". vet.osu.edu. Veterinary Medical Center. 21 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Temmuz 2018. 
  8. ^ "Mammary Gland (Breast) Cancer in Cats". Pet Cancer Center. 16 Ekim 2011. 6 Mart 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Mart 2012. 
  9. ^ "Stomach (Gastric) Cancer in Cats and Dogs". Pet Cancer Center. 16 Ekim 2011. 27 Ağustos 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Mart 2012. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]