Kara Yorgi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Đorđe Petrović – Karađorđe
Karađorđe Petrović, by Vladimir Borovikovsky, 1816.jpg
Karađorđe'nin portresi, Vladimir Borovikovsky, 1816
Sırbistan Büyük Voždu
Hüküm süresi 15 Şubat 1804 – 21 Eylül 1813
Önce gelen Makam oluşturuldu
Sonra gelen Miloš Obrenović
Yönetim Konseyi Başkanı
Hüküm süresi 22 Ocak 1811 – 3 Ekim 1813
Önce gelen Jakov Nenadović
Sonra gelen Mladen Milovanović
Hanedan Karađorđević
Babası Petar Jovanović
Annesi Marica née Živković
Doğum 16 Kasım 1768 (1768-11-16) (247 yaşında)
Viševac, Osmanlı İmparatorluğu (şimdi Sırbistan)
Ölüm 24 Temmuz 1817 (48 yaşında)
Radovanjski Lug, Osmanlı İmparatorluğu (şimdi Sırbistan)
Defin Sveti Gorge Kilisesi, Sırbistan
Dini Doğu Ortodoks (Sırp Kilisesi)

Kara Yorgi Petroviç (Sırpça: Црни Ђорђе/Карађорђе - Crni Đorđe/Karađorđe; 3 Kasım 176813 Temmuz 1817), Osmanlı İmparatorluğu'na karşı Birinci Sırp Ayaklanması'nın lideri ve sonradan bağımsızlığını kazanan Sırbistan'ı uzun süreler yöneten Karađorđević Hanedanı'nın atasıdır.

Hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

İsyan[değiştir | kaynağı değiştir]

19. yüzyılın başlarında Sırbistan; Osmanlı İmparatorluğu, Avusturya-Macaristan ve Rusya'nın bölgedeki güç çekişmelerine sahne oldu. Bölge devamlı savaş alanı halinde kaldı ve sınırlar sürekli el değiştirmeye başladı. Fransız Devrimi'nin Avrupa'ya getirdiği özgürlük ve milliyetçilik rüzgarları Balkan halklarını da etkiledi. Avusturya ve Rusya buradaki halkı, Osmanlı egemenliğine karşı kışkırtıyorlardı. Bu ortamda Sırplar ayaklandılar. Sıradan bir domuz çobanı olan Kara Yorgi, ayaklanmanın önderi oldu. Emrindeki isyancılar birçok kasabayı ellerine geçirdi ve Belgrad'ı kuşattı. Osmanlı padişahı III. Selim isyancılarla pazarlığı denediyse de sonuç alamadı.

Kara Yorgi komutasındaki isyancılar Rusya'dan aldığı destekle 13 Aralık 1806 tarihinde Belgrad'ı ele geçirdi.

1806-1812 Osmanlı-Rus Savaşı sırasında Belgrad isyancıların elinde kaldı.

İsyanın bastırılması ve kaçması[değiştir | kaynağı değiştir]

Osmanlı İmparatorluğu'nda Kabakçı Mustafa İsyanı sonucunda Padişah III. Selim tahttan indirilerek yerine IV. Mustafa tahta geçirildi. IV. Mustafa da kısa bir süre sonra Rusçuk ayanı Alemdar Mustafa Paşa komutasındaki birliklerin İstanbul'a gelmesiyle tahttan indirildi. Sonunda IV. Mustafa'nın kardeşi II. Mahmud tahta çıktı. 28 Eylül 1812 tarihinde Osmanlı ile Rusya arasında Bükreş Antlaşması imzalandı ve savaş sona erdi. Rusya'nın Fransa ile savaşa devam etmesinden yararlanan Osmanlı kuvvetleri, Sırbistan'daki isyancıların üzerine yürüdü. Osmanlı kuvvetleri, Sırp isyancıları kısa sürede dağıtarak Belgrad'ı geri aldı. İsyancıların lideri olan Kara Yorgi ise 21 Eylül 1813 tarihinde diğer isyancılarla birlikte canını kurtarmak için Avusturya'ya kaçtı. Avusturya'dan Besarabya'ya geçti. Osmanlı'ya karşı isyan eden Yunanların kurduğu Filiki Eterya üyeleri ile tanıştı.

Sırbistan'a tekrar dönmesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Filiki Eterya üyelerinin yardımıyla 28 Haziran 1817 tarihinde tekrar Sırbistan'a geldi. Fakat bu arada Sırp isyancıları arasında Sırbistan'da kalarak ikinci bir Sırp isyanına önderlik yapmış olan Miloş Obrenoviç Osmanlı ile bir anlaşmaya varmış ve kendini Sırp Prensi olarak kabul ettirmişti. Kara Yorgi'yi kendine rakip olarak görmek istemeyen Miloş Obrenoviç, Sırbistan'a geri gelmesinden kısa bir süre sonra 1817 yılında öldürttü.

Ölümünden sonra[değiştir | kaynağı değiştir]

Miloş Obrenoviç o tarihten sonra Sırbistan'da iktidarı eline geçirdi ama Kara Yorgi ailesinin Sırbistan'daki etkinliği sona bulmadı. Kara Yorgi'nin çocukları ve torunları Karayorgeviç Hanedanı'nı oluşturdular. Miloş Obrenoviç'in çocuk ve torunları da Obrenoviç Hanedanı'nı oluşturdular. 1945 yılında Sırbistan'da monarşinin sona ermesine kadar krallık defalarca Karayorgeviç ve Obrenoviç hanedanları arasında el değiştirdi. Günümüzde bile Kara Yorgi'nin torunlarından Aleksandar Karayorgeviç Yugoslavya'nın sürgündeki kralı olarak kabul edilmektedir.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Kara Yorgi
Doğumu: Kasım 1768 Ölümü: 24 Temmuz 1817
Resmî unvanlar
Önce gelen
Makam oluşturuldu
Sırbistan Büyük Voždu
14 Şubat 1804 – 21 Eylül 1813
Sonra gelen
Miloš Obrenović
Sırbistan Prensi olarak
Siyasi görevi
Önce gelen
Jakov Nenadović
Yönetim Konseyi Başkanı
22 Ocak 1811 – 3 Ekim 1813
Sonra gelen
Mladen Milovanović