GAZ

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Koordinatlar: 56°14′47.20″K 43°53′23.58″D / 56.246444°K 43.8898833°D / 56.246444; 43.8898833

Otomobil Markası
Ülke RusyaRusya
Kurulduğu Yıl 1932
İsmi Nereden Geliyor Gorkovsky Avtomobilny Zavod kısaltması
Kurucusu Nizhny Novgorod
Amblemin Anlamı Nizhny Novgorod kentinin armasından almaktadır.

GAZ (Rusça: Горьковский автомобильный завод / ГАЗ Tur. Gorkovskiy Otomobil Fabrikası) - Rusya'da otomobil işletmesi, binek araba, hafif kamyon ve minibüs üreten büyük üreticisi. Fabrika 1932 yıllında V. M. Molotov ad. Nijniy Novgorod Otomobil Fabrikası isimle kuruldu. Sovyetler Birliği döneminden beri ülkenin en büyük ve en önemli otomotiv firmasıdır. 1994 yılında özelleştirilen firma, LDV, LiAZ, KaVZ, UralAZ firmalarının sahibidir. Merkezi Nijniy Novgorod'dadır.

Tarih[değiştir | kaynağı değiştir]

Firmanın ortaya çıkışı ve savaş öncesi yıllar[değiştir | kaynağı değiştir]

31 Mayıs 1929 tarihinde Ulusal Ekonominin Üst Meclisi[1] ve Ford Motor Şirketi organizasyonun teknik yardımı ve binek arabaların ve kamyonların kitlesel üretimin kurmasına ihaleye girmişler. Ana üretim modelleri Ford-A ve Ford-AA seçildi.

Nijniy Novgorod otomobil fabrikası (Rus.: Нижегородский автомобильный завод / Nijegorodskij Avtomobilnyj Zavod, НАЗ - NAZ) 1 Ocak 1932 tarihinde açıldı ve aynı yılda onun konveyerden 1,5 tonluk kamyon NAZ-AA ( 1933 yıllından ittibaren - GAZ-AA) indi. Aynı yıllın Aralık ayında binek araba GAZ-A'nın 5 kişilik «fayton» karoser ile üretimi başladı.

İlk otomobillerin Ford Motors parça şemasından yapılmasına rağmen, şemalar başlangıçtan amerikan asıl örneklerden farklıydı: kavrama pleytinin karteri ve direksiyon kutusu güçlendirilmiştir, radiyator şekli değistirilmiştir, inçli demir leblebleri milimetrelik demir lebleblerle değiştirilmiş. Ford patentleri kendi öz arama ve eklemelerle birleştirmesiyle, GAZ tasarımcıları GAZ-AA temeli üzerinde büyük bir aile orijinal üretim modellerin ve türevlerin oluşturdu:

  • 1933 yıllında - 17 kişilik otobüs GAZ-03-30, Gorkovski otobüs fabrikasında (Rus.: Горьковий завод автобусов / Gorkovski Zavod Avtobusov (ГЗА / GZA, eski. «Гудок Октября» / Gudok Oktebrya)) üretilirdi;
  • 1933 yıllında - GAZ-A bazinda GAZ-4 kamyoneti ve ara sıra sedan GAZ-3, GAZ-6 üretilirdi.
  • 1934 yıllında - 2 tonluk uç dingili (6×4) kamyon GAZ-AAA ve 1,2 tonluk damperli kamyon GAZ-410;
  • 1938 yıllında - modernize edilen GAZ-MM, gaz jeneratörlü 1 tonluk GAZ-42 kamyonu, yarı çelik tırtıllı GAZ-60 kamyonu ve hijenik karavanı GAZ-55 GZA fabrikasında üretilirdi;

17 Nisan 1935 yıllında montaj hattından 100000'ci arabası indi, GAZ-A. Böylece GAZ ülkede ilk 100000 araba üreten otomotiv fabrikası olur.

1932-1945 dönemi üretim[değiştir | kaynağı değiştir]

GAZ, ilk başta Model A ve Model AA araçlarında Ford markasını kullanmaya devam etti. GAZ, Model A'dan GAZ-4 kamyonet modelini üretti. Model A'nın üretimi 1936 yılında durduruldu ve Ford'un sözleşmesine bağlı olarak yepyeni bir aracın üretimine başladı. GAZ M-1, Ford'un V8 otomobilinin kopyasıydı. Ford döneminde üretilen araçlarda 3.3 litrelik 4 silindirli bir motor kullanıldı.

GAZ, 1938 yılında ise bir ilki gerçekleştirdi ve dünyada ilk defa bir sedan otomobile 4 tekerlekten çekiş uyguladı. GAZ 61-73, 3.3 litre Ford 4 silindirli motoru kullanıyordu. Ve motor gücü, kilitli diferansiyelleri ile birlikte 4 tekerleğe aktarılıyordu.

Modeller[değiştir | kaynağı değiştir]

Hafif Otomobiller[değiştir | kaynağı değiştir]

GAZ-A Moskova Politeknik Müzesi'nin ulaşım fuarı.
«Volga» GAZ-31105
Yeni hafif otomobil Volga Siber
GAZ Seri hafif otomobiller
Model Üretim Yıllı
GAZ-A 19321936
GAZ-М1 19361942
GAZ-11-73 19401942, 19451948
GAZ-М20 «Pobeda» 19461958
GAZ-12 «ZİM» 19501960
GAZ-21 «Volga» 19561970
GAZ-22 «Volga» 19621970
GAZ-23 «Volga» 19621970
GAZ-13 «Çayka» 19591981
GAZ-24 «Volga» 19681985
GAZ-24-02 «Volga» 19721986
GAZ-24-24 «Volga» 19711986
GAZ-14 «Çayka» 19771989
GAZ-24-10 «Volga» 19851992
GAZ-24-34 «Volga» 19861991
GAZ-3102 «Volga» 19812009
GAZ-3101 «Volga» 19841991
GAZ-31029 «Volga» 19921997
GAZ-31022 «Volga» 19921998
GAZ-3105 «Volga» 19921996
GAZ-3110 «Volga» 19972004
GAZ-310221 «Volga» 19972008
GAZ-3111 «Volga» 20012003, 2005
GAZ-31105 «Volga» 20042009
GAZ-311055 «Volga» 20052009
Volga Siber 2008 yıllından

Tır Araçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

GAZ 67B, Tolyatti Teknik Müzesi.
GAZ seri tır araçlar
Model Üretim Yıllı
GAZ-AA 19321938
GAZ-ААА 19361943
GAZ-MM 19381947
GAZ-51 19461975
GAZ-63 19481968
GAZ-52 19611989
GAZ-53 19611992
GAZ-66 19641999
GAZ-3307 19892009
GAZ-3306 19931995
GAZ-3302 «Gazelle» 1994 yıllından
GAZ-3309 1995 yıllından
GAZ-2705 «Gazelle» 1995 yıllından
GAZ-3308 «Sadko» 1999 yıllından
GAZ-3310 «Valday» 2004 yıllından

Arazi araçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

GAZ-69 ve UAZ-69 isimlerle üretilirdi.
Seri arazi araçlar GAZ
Model Üretim Yıllı
GAZ-61 19411945
GAZ-64 19411943
GAZ-67 19431944
GAZ-67B 19441953
GAZ-69 19531955
GAZ-69А 19541956
GAZ-46 MAV 19531958
GAZ-M72 19551958
GAZ-3937 «Vodnik» 1997 yıllından
GAZ-2330 «Tigr» 2005 yıllından
GAZ-2975 «Tigr» 2005 yıllından

Otobüsler[değiştir | kaynağı değiştir]

Gazelle Business
GAZ seri otobüsler
Model Üretim Yıllı
GAZ-03-30 19331941, 19451950
GAZ-05-193 19361945
GAZ-55 19381945
GZA-651 1949
GZA-653 1950
GAZ-3221 «Gazelle» 1996 yıllıdan
GAZ-22171 «Sobol» 1998 yıllıdan
GAZ-2217 «Sobol Barguzin» 1999 yıllıdan
Gazelle Business 2010 yıllıdan

Savaş araçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

BTR 40
GAZ Savaş araçları
Model Üretim Yıllı
BAİ-М
BА-6 19361938
BА-10 19381941
BA-20 19361942
BA-64 19421945
BTR-40 19501960
BTR-60 19601987
BTR-70
BTR-80 1984 yıllından
BTR-90 «Rostok» 1994 yıllından
BRDM-1 19571966
BRDM-2 19631989

Paletli taşıyıcılar[değiştir | kaynağı değiştir]

GAZ-34039
GAZ paletli taşıyıcılar
Model Üretim Yıllı
GAZ-47
GAZ-73
GAZ-34039
GAZ-34039K İrbis
GAZ-3409 Bobr

Kaynak Notları[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons'ta
GAZ ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunmaktadır.