Bereket, Ardanuç

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Bereket
Artvin'in Türkiye'deki konumu
Artvin'in Türkiye'deki konumu
Artvin konumunda Bereket
Bereket
Bereket
Bereket'in Artvin'deki konumu
Ülke Türkiye Türkiye
İl Artvin
İlçe Ardanuç
Coğrafi bölge Karadeniz Bölgesi
Rakım 1.054 m (3.458 ft)
Nüfus
 (2019)
 • Toplam 143
Zaman dilimi UTC+03.00 (TRS)
İl alan kodu 0466
İl plaka kodu 08
Posta kodu 08300

Bereket, Artvin ilinin Ardanuç ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Klarceti Kalesi. Fotoğraf: Dmitri Yermakov

Eski adı Klarcet'tir.[3] Bu ad, Gürcüce Klarceti'den (კლარჯეთი) gelir. Klarceti aynı zamanda bu köyü de içine alan tarihsel bir bölgenin adıdır. Köyün adı Osmanlıca kaynaklarda Kılarced (كیلارجد)[4] ve Kılarçet (قیلارچت)[5] olarak geçer. 93 Harbi'nde Artvin bölgesini ele geçiren Ruslar ise, köyün adını Klarcet (Кларджет) biçiminde kaydetmiştir.[6]

Klarceti köyü, tarihsel Gürcistan'ın güneybatı topraklarını oluşturan Klarceti bölgesinin köylerinden biridir. Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortasında, Gürcülerden ele geçirdi. 1574 tarihli Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı tahrir defterine göre, 8'i boşalmış olmakla birlikte 58 köyü kapsayan Ardanuç livasına bağlı Ardanuç nahiyesinin köylerinden biriydi. Klarceti, 1574 yılında nüfus açısından nahiyenin en büyük köyüydü ve nüfusu, tamamı Hristiyan olan 89 haneden oluşuyordu. Osmanlı Devleti'nin Hristiyan köylülerden aldığı ispenç vergidi vermekle yükümlü hane reisleri Andri, Minasa, Maharebel, Gabriel, Gogiça, İordane, Davit, Kvirike, Alkazar, Teodor, Sultan, İason, Badri, Zakar, Cemşid gibi adlar taşıyordu. Köyün nüfusunun çoğunluğunun Gürcülerden oluştuğu bu adlardan anlaşılmaktadır. 1595 tarihli Defter-i Mufassal-i Liva-i Ardanuç adlı Osmanlı tahrir defterine göre ise, Klarceti köyündeki hane sayısı, 35’i Müslüman ve 2’si Hristiyan olmak üzere 37’ye düşmüştür.[7]

Klarceti köyü, uzun süre Osmanlı egemenliğinde kaldıktan sona, 93 Harbi’nde Rusların eline geçti. Rus idaresinde Artvin sancağının (okrug) Ardanuç kazasına (uçastok) bağlıydı. Bu kazanın Sahre nahiyesinin dört köyünden biriydi. 1886 tarihli tespite göre köyün nüfusu, tamamı "Türk" olarak kaydedilmiş olan 423 kişiden oluşuyordu.[8]

Klarceti, Rus egemenliğinin ardından, 1918-1921 arasıda bağımsız olan Gürcistan'ın sınırları içinde yer aldı. Gürcistan'ı işgal eden Sovyet Rusya ile Ankara Hükümeti arasında 16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması'yla Türkiye'ye bırakıldı.[9] 1922 yılında Artvin livasında yapılan nüfus tespitine göre "Kılarcet" olarak kaydedilmiş olan Klarceti, Ardanuç nahiyesine bağlıydı ve köyde 155 kişi yaşıyordu.[10] Köyün adı 1925 yılında Bereket olarak değiştirilmiştir.[11] Bununla birlikte resmi kayıtlarda köyün eski adı yeni adıyla birlikte "Bereket (Klarcet)" biçiminde uzun süre kullanılmıştır.[12]

Klarceti köyünde bulunan en önemli tarihsel yapı, Klarceti Kalesi'dir. Klarceti bölgesi adını bu kaleden almıştır. Köydeki diğer tarihsel yapılar, günümüze sağlam ulaşmamış olan iki kilisedir. Bunlardan biri, kalenin güneybatısında bulunuyordu. Bu kiliseden 1904 yılında Niko Mari de söz etmiştir. Tek nefli bir köy kilisesi olan yapıdan geriye sadece yıkıntılar kalmıştır. Tikmaneti mahallesinde, caminin olduğu yerde ikinci bir kilise olduğu bilinmektedir. Bu kiliseden kalma ve üzerinde Gürcüce yazı bulunan kesme taşlar caminin güney duvarının inşasında kullanılmıştır.[13][14]

Coğrafya[değiştir | kaynağı değiştir]

Bereket köyü, Artvin kentine 47 km, Ardanuç kasabasına 12 km uzaklıktadır. Köyün deniz seviyesinden yüksekliği 1250 metredir.

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıllara göre köy nüfus verileri
2007
2000 256
1997 275

Ekonomi[değiştir | kaynağı değiştir]

Günümüzde köyün ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır. Köye asfalt bir yolla ulaşım sağlanır. Köyde elektrik ve telefon mevcuttur.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Bereket, Turkey Page" (İngilizce). Fallingrain.com. 29 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Ekim 2020. 
  2. ^ "Artvin Ardanuç Bereket Köy Nüfusu". Nufusune.com. 15 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Ekim 2020. 
  3. ^ Taner Artvinli, Artvin Yer Adları Sözlüğü, 2013, s. 162, ISBN 9786055708856.
  4. ^ Defter-i Caba-i Eyalet-i Çıldır 1694-1732 (Gürcüce ve Osmanlıca), (Yayıma hazırlayan) Tsisana Abuladze, Tiflis, 1979, s. 305.
  5. ^ Muvahhid Zeki, Artvin Vilayeti Hakkında Malumat-ı Umumiye, 1927, s. 116.
  6. ^ "Ardanuç kazası (1886 Yılı)” (Rusça).
  7. ^ Zaza Şaşikadze, 16. Yüzyılın İkinci Yarısında Ardanuç” (Gürcüce), 2018.
  8. ^ "Ardanuç kazası (1886 Yılı)” (Rusça).
  9. ^ Mustafa Kemal Atatürk, Nutuk, İstanbul, 1934, 3 cilt; 2. cilt, s. 41.
  10. ^ Nurşen Gök, “Artvin Livası'nın Anavatan'a Katılışı Sırasındaki Durumuna İlişkin Belgeler”, Ankara Üniversitesi Türk İnkılâp Tarihi Enstitüsü Atatürk Yolu Dergisi, Sayı: 41, Mayıs 2008, s. 89-104.
  11. ^ Muvahhid Zeki, Artvin Vilayeti Hakkında Malumat-ı Umumiye, İstanbul, 2010, s. 142, ISBN 9789944197526
  12. ^ 1975 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1977.
  13. ^ Tao-Klarceti - Tarihsel ve Kültürel Anıtlar Kataloğu (Gürcüce), (Editör) Buba Kudava, (Yazarlar) Nestan Bagauri, Zurab Batiaşvili, İrma Beridze, Buba Kudava, Nikoloz Jğenti, Goça Saitidze, Natia Hizanişvili, 2018, Tiflis, s. 139, 299, ISBN 9789941478178.
  14. ^ 2015 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (Gürcüce), Tiflis, 2016, s. 153, ISBN 978-9941-9123-9-9

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]