Babil takvimi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara

Babil takvimi, 12 kameri aydan oluşan ve yıllık bir ay-güneş takvimidir. Babil'de kullanılan takvim, hem kamerî ve hem de Güneş esaslı olarak düzenlenmiştir. Babil takviminde de gün, günbatımında başlar ve bir sonraki günbatımında sona erer. Sümerde M.Ö. IV binyılın sonu ile III binyılın başlangıcında her bir şehrin kendi takvimi vardı. Rahipler yıldızlı gökyüzünü gözlem yapmakla birçok astronomik sonucu elde etmişlerdir. M.Ö. III binyılda gökyüzü cisimlerinin hareketinin gözlemlemek için yüksekliği 20 m'ye ulaşan çok katlı kuleler inşa ediliyordu. Bu kuleler genellikle tapınakların yanına dikilirdi.

Aylar[değiştir | kaynağı değiştir]

Babil takviminde yıl ilkbahar aylarında başlar ve yıllar reš šatti başlangıç, mišil šatti orta, ve kīt šatti yıl sonu olarak günümüz takviminde olduğu gibi mevsim benzeri bölümlere ayrılırdı. Babilcede ay arḫu ismine karşılık geliyordu. M.Ö. 6. yüzyılda İbranilerin Babil Sürgününde, Babil ay isimleri İbrani takvimine uyarlanarak İbraniler Babil ay isimlerini kullanmaya başladı. Irak ve Levant bölgesinde kullanılan Asur takvimi Iyyar, Tammuz, Ab, Elul, Tishri, ve Adar gibi Babil takvimi ayları bu takvimde yaygın bir şekilde kullanılır. Her ay 29 veya 30 günden oluşuyordu. Yeni yıl yaz gece gündüz eşitliği ile başlıyordu. İbrani ayların isimlerinin çoğunluğu köken itibari ile Sümer tanrılarının adı ile bağlıydı.

Babil takvimi
Bölüm Ay ismi Tanrı Burç İbrani takvimine göre Gregoryen takvimine göre
Reš Šatti 1 Araḫ Nisānu

'Kutsal Ay'

An ve Bel KU (Koç) Nisan Mart/Nisan
2 Araḫ Āru

'Boğa Ayı'

Ea (Boğa) İyar Nisan/Mayıs
3 Araḫ Simanu Sin BI(KAŠ) (İkizler) Sivan Mayıs/Haziran
4 Araḫ Dumuzu

'Tammuz Ayı'

Tammuz (Yengeç) Tamuz Haziran/Temmuz
Mišil Šatti 5 Araḫ Abu āru (Aslan) Av Temmuz/Ağustos
6 Araḫ Ulūlu İştar (Başak) İlul Ağustos/Eylül
7 Araḫ Tišritum

'Başlangıcın Ayı' (2. yarı-yılın başlangıcı)

Şamaş (Terazi) Tişri Eylül/Ekim
8 Araḫ Samna

'Temel Atma Ayı'

Marduk (Akrep) Heşvan Ekim/Kasım
Kīt Šatti 9 Araḫ Kislimu Nergal (Yay) Kislev Kasım/Aralık
10 Araḫ Ṭebētum

'Gelecek Su Ayı'

Pap-sukkal saḫ 'ibex' (Oğlak?)

Tevet

Aralık/Ocak
11 Araḫ Šabaṭu (Kova?) Şevat Ocak/Şubat
12 Araḫ Addaru ~ Araḫ Adār

'Adar ayı'

Erra (Balık) Adar Şubat/Mart
Sonradan eklenen 13 Araḫ Makaruša Addari ~ Araḫ Ve-Adār Aşur 17. ve 19. yüzyıl düngüsü hariç Araḫ Ulūlu ay eklendiği zaman oldu.

M.Ö. 5. yüzyıla kadar takvim tamamen gözlemseldi ama M.Ö. 499 yılından itibaren 19 güneş yılının 235 Ay döngüsüne göre aylar ay-güneş takvimine göre düzenlenmeye başlandı. Her ne kadar Meton Döngüsü denilsede, Meton muhtemelen bu döngüyü Babillilerden öğrendi.

Günler[değiştir | kaynağı değiştir]

Yeni ay hesaplanarak Babilliler her yedinci günü kutsal gün olarak kutladılar, bir de "kötü gün" olarak adlandırdılar (yasak faaliyetler için anlamı "uygun olmayan"). Bu günlerde yetkililer çeşitli faailiyetlerden men edilirdi. Ayın 28. günü bir dinlenme günü olurdu. Kutsal günde tanrılar için farklı teklifler vardı.

Gün Tanrı'nın adı
7. gün Marduk ve İştar
14. gün Ninlil ve Nergal
21. gün Sin ve Şamaş
28. gün Enki ve Mah

M.Ö. 6. yüzyılda Kil tabletlerde yazılanlara göre bu tarihler yaklaşık olarak doğru idi. (II. Kiros ve II. Kambises'un yönetimi altında)

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Parker, Richard A. and Waldo H. Dubberstein. Babylonian Chronology 626 BC.–AD. 75. Providence, RI: Brown University Press, 1956.
  • Structure of the Babylonian calendar
  • W. Muss-Arnolt, The Names of the Assyro-Babylonian Months and Their Regents, Journal of Biblical Literature (1892).
  • Sacha Stern, "The Babylonian Calendar at Elephantine" in Zeitschrift für Papyrologie und Epigraphik 130 (2000) 159–171 (PDF document, 94KB)
  • Fales, Frederick Mario, “A List of Umma Month Names”, Revue d’assyriologie et d’archéologie orientale, 76 (1982), 70–71.
  • Gomi, Tohru, “On the Position of the Month iti-ezem-dAmar-dSin in the Neo-Sumerian Umma Calendar”, Zeitschrift für Assyriologie und Vorderasiatische Archäologie, 75 (1985), 4–6.
  • Pomponio, Francesco, “The Reichskalender of Ur III in the Umma Texts”, Zeitschrift für Assyriologie und Vorderasiastische Archäologie, 79 (1989), 10–13.
  • Verderame, Lorenzo, “Le calendrier et le compte du temps dans la pensée mythique suméro-akkadienne”, De Kêmi à Birit Nâri, Revue Internationale de l'Orient Ancien, 3 (2008), 121–134.
  • Steele, John M., ed., "Calendars and Years: Astronomy and Time in the Ancient Near East", Oxford: Oxbow, 2007.