1983'te Türkiye

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla

1983'te Türkiye olayları.

Siyaset & Olaylar[değiştir | kaynağı değiştir]

Ocak[değiştir | kaynağı değiştir]

Şubat[değiştir | kaynağı değiştir]

Mart[değiştir | kaynağı değiştir]

Nisan[değiştir | kaynağı değiştir]

  • 2 Nisan - Orient Express (Şark Ekspresi) seferlerinin başlamasının 100. yılı anısına İstanbul'a geldi.
  • 5 Nisan - CHP eski genel başkanı Bülent Ecevit'e, yurt dışına çıkış izni verildi. Ecevit, Sosyalist Enternasyonal toplantısı için Portekiz'e gitti.
  • 5 Nisan - Milli Güvenlik Konseyi hükümete para ve sermaye piyasasının yeniden düzenlenmesi hakkında yasa hükmünde kararname çıkarma yetkisi veren tasarıyı onayladı.
  • 5 Nisan - Telsiz Yasası kabul edildi.[4]
  • 7 Nisan - Otobüs şöförünün uyuması sonucu, Samsun-Ankara yolunda otobüs uçuruma düştü, 11 kişi öldü.
  • 8 Nisan - Seçim yasa tasarısı açıklandı.
  • 10 Nisan - Zonguldak Kozlu Kömür Üretim bölgesinin İhsaniye ocağında onarım çalışmaları sırasındaki patlamada biri mühendis 10 madenci öldü, dokuz kişi yaralandı.[5]
  • 13 Nisan - Başbakan Bülend Ulusu parti lideri olmayacağını açıkladı.
  • 14 Nisan - Kürtaj Yasası kabul edildi.
  • 15 Nisan - THY'nin "Ankara" adlı uçağı, İstanbul-İzmir seferini yaparken Mahmut Kalkan adlı biri tarafından Atina'ya kaçırıldı. Yapılan operasyonda 107 yolcu kurtarıldı.
  • 16 Nisan - Ege Bölgesi'nde kurtarılmış bölge kurmaya çalışan 21 sol militan yakalandı.
  • 18 Nisan - İzmir Belediye Başkanı Cahit Günay istifa etti. Yerine Ceyhan Demir atandı.
  • 19 Nisan - 400 milyon USD'lik yeni "stand-by" anlaşması için IMF ile ilke anlaşmasına varıldı.
  • 21 Nisan - Budapeşte'de yapılan Avrupa Serbest Güreş Şampiyonası'nda, Reşit Karabacak 82 kiloda şampiyon oldu, 11 yıl aradan sonra, Türkiye'ye altın madalya kazandırdı.
  • 21 Nisan - 1979 yılında, Fethiye'de Avusturya Büyükelçisi'nin eşi Verena Laube ve kızı Andrea'yı öldüren Şener Yiğit idam edildi.
  • 21 Nisan - Ordu'da kan davası yüzünden iki kişiyi öldüren Cafer Aksu idam edildi.
  • 23 Nisan - Çetin Alp ve grubunun söylediği "Opera" şarkısı Eurovision Şarkı Yarışması'nda puan alamadı.
  • 24 Nisan - Millî Güvenlik Konseyi'nin siyasi partilerin faaliyetlerini yasaklayan kararı kaldırıldı. 12 Eylül Darbesi'nden sonra askıya alınan siyasi hayat yeniden başladı.
  • 30 Nisan - Cumhurbaşkanı Kenan Evren, seçimlerin 6 Kasım 1983 tarihinde yapılacağını açıkladı. 723 eski politikacı siyaset yasağı içinde kaldı.

Mayıs[değiştir | kaynağı değiştir]

Haziran[değiştir | kaynağı değiştir]

  • 1 Haziran - Kenan Evren, Çorum konuşmasında gerekirse seçimlerin ileriye bırakılabileceğini söyledi.
  • 5 Haziran - İzmir'de iki terörist idam edildi.
  • 6 Haziran - Bulgaristan Devlet Başkanı Todor Jivkov Türkiye'ye geldi.
  • 8 Haziran - ANAP ve HP'den yedişer üye veto edildi.
  • 8 Haziran - Erdal İnönü, Turgut Sunalp'i ziyaret etti.
  • 12 Haziran - Fenerbahçe, 1982-83 Türkiye 1. Futbol Ligi şampiyonu oldu.
  • 13 Haziran - Yeni seçim yasası yürürlüğe girdi.
  • 14 Haziran - MDP kurucularından Necla Tekinel Cumhuriyet Başsavcısı'nın kararıyla kurucu üyelikten çıkarıldı.
  • 15 Haziran - Orhan Aldıkaçtı, Danışma Meclisi'ndne istifa etti.
  • 15 Haziran - Bülend Ulusu, Akkuyu'ya nükleer santral kurulacağını açıkladı.
  • 16 Haziran - Kapalıçarşı'da bir terörist patlattığı bomba ile 2 kişinin ölümü ve 23 kişinin yaralanmasına neden oldu, karnına bağladığı bomba ile intihar etti.
  • 16 Haziran - Millî Güvenlik Konseyi Devlet Güvenlik Mahkemeleri'nin kurulması yasasını onayladı. Devlet Güvenlik Mahkemeleri 1 Nisan 1984 günü resmen çalışmalarına başladı.
  • 16 Haziran - Yeni Basın Kanunu Tasarısı açıklandı.
  • 17 Haziran - Evren, Sinop konuşmasında, Genelkurmay Başkanlığı'nı bırakacağını açıkladı.
  • 17 Haziran - Yüksek Seçim Kurulu seçim için örgütlenme çalışmalarının başlangıcı olarak 25 Ağustos tarihini saptadı.
  • 18 Haziran - İstanbul'da 7 rakamlı telefon uygulaması başladı.
  • 23 Haziran - Doğru Yol Partisi kuruldu.
  • 23 Haziran - Erdal İnönü ile SODEP'in 21 kurucusu MGK tarafından veto edildi.
  • 27 Haziran - Erdal İnönü'nün Millî Güvenlik Konseyi tarafından vedo edilmesi üzerine Cezmi Kartay, SODEP Başkanı seçildi.
  • 28 Haziran - Polonya'nın Türkiye'ye olan borcunu karşılık yaptığı Ankara vapuru Türkiye'ye geldi.
  • 29 Haziran - Federasyon Kupası'nı Fenerbahçe kazandı.

Temmuz[değiştir | kaynağı değiştir]

  • 1 Temmuz - Kenan Evren, Genelkurmay Başkanlığı görevini Kara Kuvvetleri Komutanı Nurettin Ersin'e devrederek askerlikten emekliye ayrıldı.[7]
  • 1 Temmuz - İstanbul'da taksimetre uygulamasına başlandı.
  • 5 Temmuz - Biga'da depremde 5 kişi öldü, 23 kişi yaralandı.[8]
  • 7 Temmuz - Adıyaman-Yozgat yolunda işçi taşıyan kamyon devrildi. 47 kişi öldü, 31 kişi yaralandı.
  • 8 Temmuz - Doğru Yol Partisi'nin 8 üyesi veto edildi.
  • 8 Temmuz - Bizim Parti (BP) kuruldu.
  • 12 Temmuz - Maraş Davası'nda verilen 13 idam cezası Yargıtay'ca onaylandı.
  • 14 Temmuz - Türkiye'nin Brüksel Büyükelçiliği'nde görevli Dursun Aksoy silahlı saldırıda öldürüldü. Olayı üç ayrı Ermeni örgütü üslendi.
  • 15 Temmuz - Orly Havalimanı saldırısı; Ermeni ASALA örgütü tarafından THY'nin Paris Orly Havaalanı'ndaki bürosu bombalandı, 7 kişi öldü, 56 kişi yaralandı.
  • 21 Temmuz - Rize'de sel heyelanından 27 kişi öldü.
  • 22 Temmuz - Marmara Üniversitesi'nde 79 öğretim üyesinin görevine son verildi.
  • 22 Temmuz - Muhafazakâr Parti kurucusu 24 kişi veto edildi.
  • 27 Temmuz - Ermeni militanlar Türkiye'nin Lizbon Büyükelçiliği'ni bastı. Büyükelçilik maslahatgüzarının eşi öldü. Aynı gün Paris'teki Ermeni Kültür Merkezi bombalandı.
  • 28 Temmuz - Güneş gazetesi hisselerini Ömer Çavuşoğlu ve Ahmet Kozanoğlu tarafından Hisarbank'a devretti. Hisarbank'a Maliye el koydu.
  • 28 Temmuz - BP kendini feshetti. Türkiye Huzur Partisi'ne geçti.
  • 28 Temmuz - Türkiye Huzur Partisi hakkında kapatma davası açıldı.
  • 28 Temmuz - Zonguldak'te selden 3 kişi öldü, büyük hasar oldu.

Ağustos[değiştir | kaynağı değiştir]

Eylül[değiştir | kaynağı değiştir]

  • 2 Eylül - 6 Kasım Seçimlerine katılacak üç parti ile 435 bağımsız adayın listeleri sunuldu.
  • 2 Eylül - Tercüman gazetesinin yayınına izin verildi.
  • 3 Eylül - Nail Çakırhan, Ağa Han Mimarlık Ödülü'nü aldı.[9]
  • 5 Eylül - İlk yerel seçimlere yalnızca 6 Kasım genel seçimlerine katılacak MDP, Anavatan Partisi ve HP'nin katılması için MGK üyesi Nejat Tümer yasa önerisi verdi.
  • 7 Eylül - Millî Savunma Bakanlığı montajı Türkiye'de yapılmak üzere F-16 tipi savaş uçaklarını seçti. Bu konudaki niyet mektubu imzalanarak ABD'ye gönderildi.
  • 8 Eylül - SODEP ve DYP veto barajını aştı.
  • 13 Eylül - Atatürk Barajı'nı Palet Grubu'nun yapacağı belirlendi. İhale bedeli 102 milyar 604 milyon 614 bin TL olarak tespit edildi.
  • 14 Eylül - Türk Hava Kuvvetleri'ne ait bir F-100 Super Sabre askeri uçağı Irak-Türkiye sınırının Irak tarafında sıfır noktasına yakın bir bölgede 'hava sahası ihlali' gerekçesiyle Irak Hava Kuvvetlerince vuruldu. Zaho yakınlarına düşen uçağın iki pilotu sağ kurtuldu.
  • 14 Eylül - SODEP eski Genel Başkanı Erdal İnönü hakkında Sıkıyönetim Savcılığınca dava açıldı.
  • 15 Eylül - Yazar Metin Toker 3 ay hapis cezasına mahkûm oldu.
  • 21 Eylül - MDP'den 74, HP'den 89 ve Anavatan Partisi'nden 81 aday ile, 428 bağımsız aday veto edildi.
  • 24 Eylül - Millî Güvenlik Konseyi kamu çalışanları için emeklilik yaşını kadınlarda 45'e, erkeklerde 50'ye yükselten düzenlemeyi yasalaştırdı.
  • 26 Eylül - Ankara'da bunalım geçiren bir polis,eşi ve üç çocuğunu kurşuna dizdi, sonra intihar etti.
  • 29 Eylül - Basına büyük kısıtlamalar getiren yasa tasarısı 12 Eylül askeri yönetiminin atadığı Danışma Meclisi'nde oylanarak yasalaştı.
  • 30 Eylül - Millî Güvenlik Konseyi Çanakkale Zincirbozan'da zorunlu ikamet ettirilen 16 siyasinin serbest bırakılmasına karar verdi.

Ekim[değiştir | kaynağı değiştir]

Kasım[değiştir | kaynağı değiştir]

Aralık[değiştir | kaynağı değiştir]

Doğumlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Ölümler[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b c Dışişleri Bakanlığı 1983 Tarihçesi[ölü/kırık bağlantı], http://diad.mfa.gov.tr/[ölü/kırık bağlantı]
  2. ^ "'Cem Karaca'sız 12 yıl…". sozcu.com.tr. 18 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Eylül 2020. 
  3. ^ 7 Mart 1983: Kandilli (Armutçuk) kömür ocağındaki grizu patlamasında 102 işçi hayatını kaybetti, marksist.org
  4. ^ Telsiz Kanunu, vda.org.tr
  5. ^ "Türkiye böyle facia görmedi". odatv4.com. 2 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ekim 2020. 
  6. ^ "Arşivlenmiş kopya". 20 Aralık 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ekim 2020. 
  7. ^ https://www.resmigazete.gov.tr/arsiv/18093.pdf
  8. ^ "Biga Depremi 05 Temmuz 1983". 6 Ekim 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Eylül 2020. 
  9. ^ "Nail Çakırhan Residence, Recipient of the Aga Khan Award for Architecture, 1983". Archnet. 23 Ekim 2008 tarihinde Bilgi fişi: kaynağından |url= değerini kontrol edin (yardım) arşivlendi.  |yayımcı= dış bağlantı (yardım)