Édouard Daladier

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Édouard Daladier
Fransa başbakanı
Görev süresi
10 Nisan 1938 - 21 Mart 1940
Cumhurbaşkanı Albert Lebrun
Yerine geldiği Léon Blum
Yerine gelen Paul Reynaud
Görev süresi
30 Ocak 1934 - 9 Şubat 1934
Cumhurbaşkanı Albert Lebrun
Yerine geldiği Camille Chautemps
Yerine gelen Gaston Doumergue
Görev süresi
31 Ocak 1933 - 26 Ekim 1933
Cumhurbaşkanı Albert Lebrun
Yerine geldiği Joseph Paul-Boncour
Yerine gelen Albert Sarraut
Kişisel bilgiler
Doğum 18 Haziran 1884
Carpentras, Vaucluse, Fransa
Ölüm 10 Ekim 1970 (86 yaşında)
Paris, Fransa
Partisi Radikal
Chamberlain, Daladier, Hitler, Mussolini ve İtalya Dışişleri Bakanı Galeazzo Ciano (soldan sağa).
1938 Münih Zirvesi öncesinde Fransa başbakanı Édouard Daladier (ortada), Nazi Almanyası Dışişleri Bakanı Joachim von Ribbentrop ile konuşurken.

Édouard Daladier (d. 18 Haziran 1884, Carpentras, Vaucluse – ö. 10 Ekim 1970, Paris), Fransız siyasetçi ve II. Dünya Savaşı'nın başında Fransa Başbakanı.

1924 ve 1928 arasında koalisyon hükûmetleri döneminde çeşitli görevlerde bir devlet bakanı, 1926 yılında sosyalist SFIO Radikal Parti ile etkili oldu. Radikallerin önde gelen bir üyesiydi. İlk kez 1933 yılında Başbakan oldu. 1936 yılında Halk Cephesi koalisyonunda Savaş Bakanı oldu; Halk Cephesi yıkılmasından sonra 10 Nisan 1938 tarihinde yeniden başbakan oldu.

1938'de Adolf Hitler, Neville Chamberlain ve Benito Mussolini ile birlikte Münih Antlaşması'nı imzaladı.

1 Eylül'de Almanya'nın Polonya'yı işgalinden sonra, 3 Eylül'de Almanya'ya isteksizce savaş ilan etti ve Fone Savaşı'nı başlattı. 6 Ekim'de Hitler, Fransa ve İngiltere'ye bir barış teklifi sundu. Fransız hükümetinde Hitler'in teklifini kabul etmeye hazır olan birkaç kişiden fazlası vardı, ancak ertesi gün ülke çapında bir yayın yapan Daladier, "Saldırganlığa karşı silaha sarıldık. Her altı ayda bir tehdit edilmeyen gerçek bir barış ve güvenliğin garantisini alana kadar onları bırakmayacağız." şeklinde açıklama yaptı.[1]

29 Ocak 1940'ta, Fransa halkına verilen bir radyo konuşmasında, Nazi'nin Amacı Köleliktir diyen Daladier, Almanlar hakkındaki görüşünü açıkça belirtti: "Bizim için, sadece savaşı kazanmaktan daha fazlası var. Biz kazanacağız ama aynı zamanda silahlardan çok daha büyük bir zafer kazanmalıyız. Berlin'de hüküm süren delilerin kurmaya çalıştıkları bu efendiler ve köleler dünyasında, özgürlüğü ve insan onurunu da kurtarmalıyız" dedi.

Mart 1940'ta Daladier, Kış Savaşı sırasında Finlandiya'nın savunmasına yardım etmemesi nedeniyle başbakanlıktan istifa etti ve yerine Paul Reynaud geçti. Ancak Daladier savunma bakanı olarak kaldı ve yeni başbakana duyduğu antipati, Reynaud'un Maurice Gamelin'i Fransız silahlı kuvvetlerinin Yüksek Komutanı olarak görevden almasını engelledi. Sedan'daki büyük Alman atılımının bir sonucu olarak, Daladier bakanlık görevlerini Reynaud ile değiştirdi ve Reynaud savunma bakanı olurken kendisi dışişleri bakanı oldu. Gamelin nihayet 19 Mayıs 1940'ta, Almanların Fransa Savaşı'na başlamasından dokuz gün sonra Maxime Weygand ile değiştirildi.

Daladier hükümetin diğer üyeleriyle birlikte Fransız Fas'ına kaçtı, ancak Riom Davası sırasında Vichy hükümeti tarafından tutuklandı ve ihanetten yargılandı. Daladier, Pireneler'deki Fort du Portalet'te enterne edildi.[2] 1940'tan Almanlara teslim edildiği ve Almanya'daki Buchenwald toplama kampına sürüldüğü Nisan 1943'e kadar hapiste tutuldu. Mayıs 1943'te diğer Fransız ileri gelenleriyle birlikte Kuzey Tirol'deki Itter Kalesi'ne nakledildi ve savaşın sonuna kadar burada kaldı. Itter Kalesi Savaşı'ndan sonra serbest bırakıldı.

II. Dünya Savaşı bittikten sonra Charles de Gaulle'e rakip olarak Temsilciler Meclisi üyesi oldu. 1953'ten 1958 yılına kadar da Avignon'un belediye başkanlığını yaptı. 1970'te Paris'te öldü ve Père Lachaise Mezarlığı'na gömüldü.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Shirer, William The Collapse of the Third Republic: An Inquiry into the Fall of France in 1940, 1969, Da Capo Press, p. 529.
  2. ^ "Fort du Portalet Office de tourisme Vallée d'Aspe tourisme Parc National Pyrénées séjours balades randonnées". www.tourisme-aspe.com. 23 Şubat 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
Siyasi görevi
Önce gelen:
Léon Blum
Fransa başbakanı
1938-1940
Sonra gelen:
Paul Reynaud
Önce gelen:
Camille Chautemps
Fransa başbakanı
1934
Sonra gelen:
Gaston Doumergue
Önce gelen:
Joseph Paul-Boncour
Fransa başbakanı
1933
Sonra gelen:
Albert Sarraut