Çamlı, Hopa

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Çamlı
Artvin'in Türkiye'deki konumu
Artvin'in Türkiye'deki konumu
Çamlı'nın Artvin'da bulunduğu yer
Çamlı
Çamlı
Çamlı'nın Artvin'deki konumu
Ülke Türkiye Türkiye
İl Artvin
İlçe Hopa
Coğrafi bölge Karadeniz Bölgesi
Rakım 508 m (1.666 ft)
Nüfus
 (2019)
 • Toplam 521
Zaman dilimi UTC+03.00 (UDAZD)
İl alan kodu 0466
İl plaka kodu 08
Posta kodu 08690
Resmî site
-

Çamlı, Artvin ilinin Hopa ilçesine bağlı bir köydür. Karadeniz kıyısında yer alan köyün eski adı Peroniti'dir. Köyün merkezi Artvin kentine 70 km, Hopa kasabasına 5 km uzaklıktadır.

Köyün eski adı[değiştir | kaynağı değiştir]

Çamlıköy’ün bilinen en eski adı Peroniti’dir. Bir Laz köyü olan Peroniti’nin (ფერონითი: “peroniti”) Lazcada “renkli yer” anlamına geldiğine ilişkin görüşler vardır.[3] Ne var ki Lazca “renk” anlamına gelen kelimenin “peron-i” değil Gürcücedeki gibi “per-i” olması, bu görüşün halk etimolojisi kaynaklı olabileceğini düşündürmektedir. Bu halk etimolojisi, 1874'te Lazistan'ı gezen Giorgi Kazbegi'nin de tarif ettiği gibi köyün görkemli bir doğaya sahip olmasıyla ilişkili olabilir. Öte yandan köyün adını farklı yazan (პერონითი: “p’eroniti” ya da Latin kökenli Laz alfabesiyle P̌eroniti) kaynaklar vardır.[4] Büyük bir olasılıkla köyün Lazca adı Peroniti değil Pionti’dir (პიონთი: “p’ionti” ya da Latin kökenli Laz alfabesiyle P̌ionti).

Peroniti adı Türkçeye Peronit olarak girmiştir. Nitekim 1928 tarihli Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları adlı Osmanlıca kitapta Peronit (پرونت), Dahiliye Vekaleti tarafından 1933’te yayımlanan Köylerimiz adlı kitapta da Peronit olarak geçer.[5][6] Dışişleri Bakanlığı'nın 1968 tarihli Köylerimiz adlı yayınında ise köyün eski adı Peronit, yeni adı Çamlı olarak verilmiştir.[7] Bu kayıtlar köyün adının 1933’ten sonra Çamlı olarak değiştirilmiş olduğunu göstermektedir.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Tarihsel Lazeti bölgesinin Tao-Klarceti kısmında yer alan Peroniti’nin kuruluşu hakkında bilgi yoktur. Bununla birlikte köydeki kilisenin varlığı buranın 16. yüzyılın ortalarında Osmanlıların eline geçmesinden önce bir yerleşim olduğunu göstermektedir.[4] Erken ortaçağda Gürcü Krallığı’nın sınırları içinde yer alan Peroniti, geç ortaçağda bazen Trabzon İmparatorluğu ile Gürcü atabeglerin yönettiği Samtshe Atabeyliği’nin, bazen de Guria Prensliğinin idaresinde kaldı. 1547'de Osmanlıların eline geçti ve yeni kurulan Lazistan Sancağı içinde yer aldı. 1874’te bölgeyi gezen Rus ordusunda görevli Gürcü general Giorgi Kazbegi Hopa’dan Peroniti’ye kayıkla gitmiştir. Rusçanın etkisiyle köyün adını Pironiti olarak veren Kazbegi, Peroniti köyünün denize doğru uzanan küçük vadilere yayıldığını, evlerin ağaçlar arasında gömülü olduğunu, bir evden diğerini görmenin mümkün olmadığını yazmıştır.[8]

16. yüzyılın ortalarından itibaren Osmanlı Devleti’nin ve Osmanlı Devleti’nin yerini alan Türkiye Cumhuriyeti’nin sınırları içinde ye alan köy, 1928 tarihli Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları adlı Osmanlıca kitapta Peronit adıyla Rize vilayetine bağlı Hopa ilçesinde bir köydü.[5] Aynı yıl Sovyetler Birliği’nin Gürcistan sınırından kaçak olarak Türkiye’ye giren Nazım Hikmet ve İsmail Bilen, Sabri Çiçek adlı birinin şikayeti sonucunda Peronit’te güvenlik güçlerince yakalandı.[9] Dahiliye Vekaleti tarafından 1933’te yayımlanan Köylerimiz adlı kitapta da Peronit adıyla geçen köy, bu tarihte Çoruh vilayetine bağlı Hopa’nın bir köyüydü. Peroniti’nin adı bu tarihten sonra Çamlı olarak değiştirilmiştir. Çamlı 1968’de İçişleri Bakanlığı tarafından yayımlanan kitapta Artvin vilayetinde Hopa ilçesinin merkez bucağına bağlıydı.[7]

Köy kilisesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Kuruluş tarihi bilinmeyen Peroniti Kilisesi, tek nefli bir yapıdır. Köyün Bangleti mahallesinde, bir evin avlusunda bulunan kilise, günümüzde de büyük ölçüde ayaktadır. Rusça'nın etkisiyle köyün adını Pironiti olarak veren Giorgi Kazbegi’nin verdiği bilgiye göre kilise Hz. İlyas’a adanmıştır. Kazbegi, Peroniti ile Kise köyleri arasında bulunan kilisenin büyük bir yapı olmadığını, üzerinin de kalın sarmaşık tabakasıyla kaplı olduğunu yazmıştır. Kazbegi Peroniti Kilisesi’ni Hıristiyanlığın Lazistan’daki en iyi abidesi olarak tanımlamıştır. Köylülere göre köyde iki kilise daha varmış, ancak bu kiliselerin kesin yerleri bilinmemektedir.[4][8]

Coğrafya[değiştir | kaynağı değiştir]

Hopa ilçe merkezine 5 km uzaklıktadır.[10]

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıllara göre köy nüfus verileri
2019 521[1]
2018 521[1]
2017 456[1]
2016 456[1]
2015 462[1]
2014 484[1]
2013 463[1]
2012 513[1]
2011 485[1]
2010 480[1]
2009 508[1]
2008 506[1]
2007 549[1]
2000 732[10]
1990 875[10]
1985 984[10]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b c d e f g h i j k l m n "Artvin Hopa Çamlı Köy Nüfusu". Nufusune.com. 14 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Mart 2020. 
  2. ^ "Çamlı, Turkey Page" (İngilizce). Fallingrain.com. 3 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ocak 2020. 
  3. ^ Özhan Öztürk, Karadeniz - Ansiklopedik Sözlük, 2005, 2 cilt, s. 946, ISBN 9789756121009.
  4. ^ a b c Tao-Klarceti - Tarihsel ve Kültürel Anıtlar Kataloğu (Gürcüce), (Editör) Buba Kudava, (Yazarlar) Nestan Bagauri, Zurab Batiaşvili, İrma Beridze, Buba Kudava, Nikoloz Jğenti, Goça Saitidze, Natia Hizanişvili, 2018, Tiflis, s. 177, ISBN 9789941478178.
  5. ^ a b Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 621.
  6. ^ Köylerimiz, (Yayımlayan) Dahiliye Vekaleti, 1933, İstanbul, s. 617.
  7. ^ a b Köylerimiz, Ankara, 1968, s. 740.
  8. ^ a b Giorgi Kazbegi, Bir Rus Generalinin Günlükleri - Türkiye Gürcistanı'nda Üç Ay, 2019, s. 135-140, ISBN 9789755537207.
  9. ^ "Mustafa Alp Dağıstanlı, Nâzım Hikmet: Ölümünün 56. yılında ünlü şairin ilk mahpusluğu ve Hopa günleri". 5 Şubat 2020. 
  10. ^ a b c d "Çamlı Köyü". YerelNet.org.tr. 5 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Haziran 2014. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]