Microsoft Windows

Microsoft Windows

Web sayfası:	microsoft.com
Şirket/Geliştirici:	Microsoft
IS Ailesi:	Microsoft Windows
Kaynak Modeli:	Kapalı Kaynak / Paylaşılan Kaynak
Çekirdek türü:	Hybrid Kernel
Lisans:	Microsoft EULA

Microsoft Windows, (Türkçe: pencereler) kullanıcıya grafik arabirimler ve görsel iletilerle yaklaşarak, yazılımları çalıştırmak, komut vermek gibi klavyeden yazma zorunluluğunu ortadan kaldıran, Microsoft şirketinin geliştirdiği dünyada en çok kullanılan bir işletim sistemi ailesidir. İlk Windows 1981 yılında satışa sunulmuştur.

Microsoft'un ilk işletim sistemi olan MS-DOS'tan farklı olarak Windows'ta aynı anda çok sayıda yazılımla çalışmak mümkündür.

Windows, masaüstü pazarında en yaygın kullanılan işletim sistemidir. 2002 yılında, Windows dünya çapında masaüstü piyasasında yaklaşık %97.46'lık bir pay sahibiydi, 2006 Nisan ayı istatistiklerinde bu oranın %89, 2007 Aralık ayında ise %87.8 seviyesinde olduğunu gösteriyor. Ayrıca 2007 Aralık ayındaki payın %6.5'i Windows Vista işletim sistemidir. Bu alanda en ciddi rakibi şu anda Mac OS'tur.

Microsoft Windows ailesinin son üyesi 22 Ekim 2009'da piyasaya çıkan Windows 7'dir. Windows Vista'dan sonra Microsoft, Windows 7 ile tekrar başarı yakalamıştır.

Microsoft Windows işletim sistemleri ailesi, daha eski IBM PC için olan MS-DOS ortamının üzerine bir grafik katmanı olarak başlamıştır. Modern sürümleri daha yeni olan Windows NT çekirdeği üzerine kuruludur. Windows 32-bit ve 64-bit Intel ve AMD işlemciler üzerinde çalışır; daha eski sürümleri DEC Alpha, MIPS R4000, ve PowerPC mimarilerinde de çalışmaktaydı (SPARC mimarisinde de çalışması için çalışmalar vardı).

Intel Itanium işlemciler tarafından kullanılan IA-64, ve daha sonra AMD64 (x86-64 olarak da biliniyor, Microsoft tarafından x64 olarak isimlendiriliyor, ve Intel tarafından adı EM64T olarak ruhsatlanarak kullanılıyor) mimarilerinin çıkmasıyla, Microsoft güncel işletim sistemlerinin bunları destekleyen sürümlerini sundu. Modern 64-bit Windows ailesi Windows XP 64-bit Edition for IA-64 systems, Windows XP Professional x64 Edition for AMD64 systems, ve Windows Server 2003'den (hem IA-64, hem de AMD64 sürümlü) oluşur.

Windows'un taşınabilir cihazlar için geliştirilmiş sürümü Windows CE (Pocket PC, Windows Mobile) ailesi olarak anılır, gerçek 32-bit bir işletim sistemidir; ARM, StrongARM, Intel XScale ve MIPS işlemcilerinde çalışır.

Windows NT, XP ve CE'nin gömülü çalışan sürümleri de mevcuttur.

Tarih

• 1983 Windows'un beta sürümü çıktı ve Windows adı ilk kez kullanıldı.
• 1985 İlk Windows satışa sunuldu.
• 1991 Windows 3.1 tabanlı bir işletim sistemi olup, taşınabilir aygıtlar için tasarlanmış ilk Windows olan, fakat 2002'de yerini Windows for Tablet PC'ye bırakan "Windows for Pen Computing" serisinin satışına başlandı.
• 1991 Windows 3.0'ün multimedya destekli sürümü çıktı.
• 1993 Windows 3.1x tabanlı olan, Windows NT'nin ilk sürümü olan Windows NT 3.1 sürüldü.
• 1994 Çince konuşan ülkelere özel Windows sürümü Windows 3.2, Çin Halk Cumhuriyeti ve Tayvan gibi Çince konuşan ülkelerde raflardaki yerini aldı.
• 1995 Windows 95 piyasaya sürüldü, Başlat menüsü, Internet Explorer ve görev çubuğu ilk olarak bu sürümde sunulmuştu.
• 1998 Taşınabilir aygıtlar için geliştirilmiş Windows'lar olan Windows CE satışa sunuldu.
• 1998 Windows 98 satışa sunuldu.
• 2000 İlk iş interneti olan işletim sistemi Windows 2000 satışa sunuldu.
• 2000 Windows 9x ailesinin son üyesi olup ilk internet oyunu, sistem geri alma gibi yazılımlar bulunan, fakat yeterince başarı elde edemeyen işletim sistemi Windows ME satışa sunuldu.
• 2001 Çoğu yeni özelliğin eklendiği, günümüzdeki Windows'ların öncüsü olan Windows XP satışa sunuldu.
• 2001 Windows 9x dönemi biterek, iş ve ev sürümlerinin ikisi de NT tabanlı olmaya başladı.
• 2002 Windows for Tablet PC sürüldü.
• 2004 Windows'un ilk 64-bitlik versiyonu sayılabilecek Windows XP x64 Edition sürüldü.
• 2006 Windows Vista'nın beta sürümü satışa sunuldu.
• 2007 İlk DVD kayıt,RSS ve Phishing süzgeçi gibi özellikleriyle tanınan Windows Vista satışa sunuldu.
• 2007 İlk ev sunucusu olan işletim sistemi Windows Home Server satışa sunuldu.
• 2008 En gelişmiş server sistemi sayılabilecek Windows Server 2008 satışa çıktı.
• 2009 Windows 7 işletim sistemi piyasaya sürüldü.
• 2011 Windows 8'in RTM sürümü 1 Temmuz 2011'de çıkması beklendi ama çıkmadı.
• 2011 Windows 8'in deneme sürümü (RTM) 15 Temmuz 2011'de kullanıma sunulmuştur.
• 2012 Windows 8'in 2012 ilkbaharında çıkması beklenmektedir.

Pencereleme sistemi

Bu pencereler bir bilgisayarın, yazılım ile kullanıcı tarafından kullanımını sağlayan arayüzlerdir. İlk kullanıcı ara yüzü 1970'li yıllarda Xerox PARC'da geliştirilen WIMP-Paradigma (Window, Icon, Menu, Pointing-device) tasarısıdır. Bu tasarı ilk olarak Microsoft Windows tarafından kullanılmıştır.^{[kaynak belirtilmeli]} Bu ara yüz Windows Explorer yazılımıdır.

Windows Sürümleri

16 Bit DOS Tabanlı

• Windows 1.0 (20 Kasım 1985)
• Windows 2.0 (Kasım 1987)
• Windows 3.0 (22 Mayıs 1990)
  • Windows 3.1 (1. Mart 1992)
    • Windows 3.11 (Aralık 1993)
      • Windows 3.2 (1994) (sadece Çin'de)
  • Windows for Workgroups 3.1 (Ekim 1992, Kodadı „Sparta“)
    • Windows for Workgroups 3.11 (1993)

32 Bit (Windows 9x) DOS Tabanlı

• Windows 95
  • Windows 95 (15 Ağustos 1995, Kodadı „Chicago“)
  • Windows 95a (Şubat 1996, Kodadı „Nashville“)
  • Windows 95b (Temmuz 1996)
  • Windows 95b (Mart 1996)
  • Windows 95c (Kasım 1997)
• Windows 98
  • Windows 98 (30 Temmuz 1998, Kodadı „Memphis“)
  • Windows 98 SE (Mayıs 1999), SE Second Edition (İkinci sürüm)
• Windows Me (Ağustos/Eylül 2000, Kodadı „Georgia“), Me (resmi olarak küçük „e“) Millennium Edition

NT (New Technology) Tabanlı

== NT sürümü daha güvenilir iş kullanımı için tasarlanmıştır.İlk tasarlanan NT 3.1 ve devamı aşağıda sıralanmıştır. NT 3.1 , NT 3.5 , NT 3.51 NT 4.0 ve Windows 2000 sürümleri Microsoft Product Activation içermemektedir. İlk defa Windows 95 te 32 bit işlemciye geçilmiştir. ==

• Microsoft Windows NT:
  • Microsoft Windows NT 3.1 (Temmuz 1993)
    • Microsoft Windows NT Workstation 3.1 (1993)
    • Microsoft Windows NT Advanced Server 3.1 (1993)
  • Microsoft Windows NT 3.5 (Eylül 1994, Kodadı „Daytona“)
    • Microsoft Windows NT Workstation 3.5 (1994)
    • Microsoft Windows NT Server 3.5 (1994)
  • Microsoft Windows NT 3.51 (Mayıs 1995)
    • Microsoft Windows NT Workstation 3.51 (1995)
    • Microsoft Windows NT Server 3.51 (1995)
  • Microsoft Windows NT 4.0 (29 Ağustos 1996, Kodadı „Shell Update Release“)
    • Microsoft Windows NT Workstation 4.0 (1996)
    • Microsoft Windows NT Server 4.0 (1996)
    • Microsoft Windows NT Server 4.0 Enterprise Edition (1997)
    • Microsoft Windows NT Server 4.0 Terminal Server Edition (1998)
• Microsoft Windows 2000 (NT Version 4.1, Şubat 2000)
  • Microsoft Windows 2000 Professional
  • Microsoft Windows 2000 Server
  • Microsoft Windows 2000 Advanced Server
  • Microsoft Windows 2000 Datacenter Server
• Microsoft Windows XP (NT Version 5.0, 25. Ekim 2001, Kodadı „Whistler“)
  • Microsoft Windows XP Starter Edition (2004)
  • Microsoft Windows XP Home Edition
    • Microsoft Windows XP Home Edition N (Windows Media Player önceden yüklü değil, 2005)
  • Microsoft Windows XP Professional
    • Microsoft Windows XP Professional x64 Edition (2005)
    • Microsoft Windows XP Professional N (Windows Media Player önceden yüklü değil, 2005)
    • Windows XP Media Center Edition
      • Windows XP Media Center Edition 2002, Kodadı „eHome“ (Sadece Amerika ve Çin'de)
      • Windows XP Media Center Edition 2003, Kodadı „Freestyle“
      • Windows XP Media Center Edition 2004, Kodadı „Harmony“ (Avrupa'daki ilk sürüm)
      • Windows XP Media Center Edition 2005, Kodadı „Symphony“
    • Windows XP Tablet PC Edition (2002)
    • Windows XP Tablet PC Edition 2004 (2004)
  • Microsoft Windows PE (Microsoft Windows Preinstallation Environment/XP-Kernel)
  • Microsoft Windows Fundamentals for Legacy PCs (WinFLP, Kodadı „Mönch“, „Eiger“, XP'nin Thin-Client-Sürümü, 2006)
  • Microsoft Windows XP Embedded (2001)
    • Microsoft Windows Embedded for Point of Service (2004)
• Microsoft Windows Server 2003 (NT Version 5.2, 2003)
  • Microsoft Windows Server 2003 Standard Edition
    • Microsoft Windows Server 2003 x64 Standard Edition (2005)
  • Microsoft Windows Server 2003 Enterprise Edition
    • Microsoft Windows Server 2003 x64 Enterprise Edition (2005)
  • Microsoft Windows Server 2003 Datacenter Edition
    • Microsoft Windows Server 2003 x64 Datacenter Edition (2005)
  • Microsoft Windows Server 2003 Web Edition
• Microsoft Windows Vista (NT Version 6.0, Kişisel bilgisayarlar için 30 Ocak 2007; Şirketler için 30 Kasım 2006, Kod adı „Longhorn“)
  • Microsoft Windows Vista Starter (Avrupa'da piyasaya sürülmedi)
  • Microsoft Windows Vista Home Basic
  • Microsoft Windows Vista Home Basic N
  • Microsoft Windows Vista Home Basic K (Sadece Kore için Media Player yüklü değil)
  • Microsoft Windows Vista Home Premium
  • Microsoft Windows Vista Business
  • Microsoft Windows Vista Business N
  • Microsoft Windows Vista Business K (Sadece Kore için Media Player yüklü değil)
  • Microsoft Windows Vista Enterprise
  • Microsoft Windows Vista Ultimate
• Microsoft Windows Home Server
• Microsoft Windows Server 2008, önceki adı Longhorn Server (Planlanan piyasaya çıkış tarihi 27 Şubat 2008)
• Microsoft Windows 7, önceki adı „Vienna“, ilk adı „Blackcomb“ (Planlanan piyasaya çıkış tarihi 22 Ekim 2009)
• Microsoft Windows 8,kod adı Windows 8-Windows 2012(Planlanan piyasaya çıkış tarihi 2012 sonbaharı)

CE (Compact Edition)Tabanlı - Taşınabilir aletler için

• Microsoft Pocket PC:
  • Microsoft Windows CE 1.0
  • Microsoft Windows CE 2.0
  • Microsoft Windows CE 2.01
  • Microsoft Windows CE 2.02
  • Microsoft Windows CE 2.1
  • Microsoft Windows CE 2.11
  • Microsoft Windows CE 2.12
  • Windows CE 3.0
  • Microsoft Pocket PC 2001
  • Microsoft Pocket PC 2002 (ayrıca Phone Edition Dokunmatik olmayan telefonlar için)
  • Microsoft Windows Mobile 2003 für Pocket PC (ayrıca Phone Edition Dokunmatik olmayan telefonlar için)
  • Microsoft Windows Mobile 5.0 (ayrıca Phone Edition Dokunmatik olmayan telefonlar için)
  • Microsoft Windows Mobile 6.0 (Standard Edition Smartphone'lar için, Professional Edition PDA'lar için, Telefon fonksiyonlu veya Classic Edition PDA'lar için)
  • Microsoft Windows Mobile 6.5 (Windows Mobile 6.0 güncelleştirmesi)
• Microsoft Windows Automotive

İptal edilen projeler

• Neptune, Windows 2000 Home Edition tasarısıydı. Fikirler Windows XP'ye aktarıldı.
• Odyseey, Windows 2000 takipçisidir. Fikirler Windows XP'ye aktarıldı.
• Longhorn,Windows XP'nin takipçisidir.Longhorn Windows tasarısı Vista'ya dahil edilmiştir. Yenilik olarak multimedya Side Bar bulundurmaktaydı. Microsoft sadece ekran görüntüsünü göstermekle yetindi.

Gelecekte 128 Bit

Microsoft, resmî olmayan bir açıklamasında, yakın gelecekteki Windows'un 128 bit tabanlı olacağını belirtmiştir ve 128 bit platformunun Windows 8 ya da olmaz ise Windows 9 ile destekleneceğini de açıklamıştır. Bu arada resmî kod adı olmayan Windows 8 adlı işletim sisteminin çalışmalarına da başlandığı, bunun 2012 yılından önce çıkmayacağı bildirilmiştir.

Kaynakça

Bu maddede belirtilmiş kaynaklar {{cite web}}, {{dergi belirt}}, {{ansiklopedi belirt}}, {{gazete belirt}}, {{kitap belirt}} ya da {{kaynak viki}} şablonlarına göre düzenlenmeli. Gerekli düzenlemeler yapıldıktan sonra bu şablon kaldırılmalıdır.

Dış bağlantılar

• Microsoft Windows resmî sitesi (İngilizce)
• Microsoft Corporation: Türkiye
• Windows 7 Destek Sitesi