İşlem (bilgisayar)

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Git ve: kullan, ara

Bilgisayar bilimlerinde İşlem (process) terimi, belleğe yüklenmiş ve işlemcide (CPU) yürütülmekte olan bir program olarak tanımlanmaktadır. Uygulamalar diskte çalışmaz halde bulunurken ise program olarak tanımlanır. Bir program (yürütülebilir dosya ".exe") kendi başına pasif komut yığınıdır ve İşlem ise bu komutların aktif olarak yürütülmesidir.

Eski bilgisayar sistemleri sadece bir programın hafızaya yüklenip işlemcide yürütülmesine izin vermekteydi ve bütün sistem kaynaklarının erişimi bu yürütülmekte olan programın kontrolü altındaydı. Günümüzdeki bilgisayar sistemleri birçok programın aynı anda bellege yüklenilmesine ve ardı ardına işlemcide yürütülmesine olanak sağlamaktadır.

Bu evrim çeşitli programların bir grup altında toplanmasıyla ve daha güçlü kontrol sistemlerin kullanılmasıyla gerçekleşmiştir. Bu nedenle sistemler İşlem koleksiyonlarından meydana gelmektedir. Örneğin, işletim sistemi işlemleri sistem kodlarını yürütür ve kullanıcı işlemleri kullanıcı kodlarını yürütür. İmkan dahilinde, işlemcinin İşlemler arasında çok yönlü çalışmasıyla birden çok işlemi aynı anda yürütülebilmektedir.


[değiştir] İşlem evreleri

  • Yeni. Yeni bir İşlem başlatıldı.
  • Çalışmakta. Komutlar yürütülmekte.
  • Beklemede. İşlem herhangi bir olayın tamamlanmasını beklemekte.
  • Hazırda. İşlem işlemciye tahsis edilmeyi beklemekte.
  • Sonlandırılmış. İşlem sonlandirilmiştir.


Bu evreler işletim sistemlerine göre değişmektedirler.

[değiştir] İşlem kontrol blokları

Her bir işlem işletim sistemlerinde işlem kontrol blokları (Process Control Block) tarafından temsil edilir. İşlem kontrol blokları birçok bilgiyi kapsamaktadır:

  • İşlem evresi. Yeni, beklemede, vs..
  • Program sayacı. Sayac, bu işlem için bir sonraki yürütülecek olan komutun addresini belirtir. (Program Counter)
  • İşlemci yazmaçları.
  • İşlemci zaman çizelgesi bilgileri.
  • Bellek yönetim bilgileri.
  • Giriş çıkış durum bilgileri. Bu işlem için ayrılmış olan I/Ö aygıtların ve açık olan dosyaların listesini barındırmaktadır.