Portal:Tiyatro
Vikipedi, özgür ansiklopedi
tiyatro portalı
Tiyatro, oyuncu ya da oyuncular tarafından bir sahnede ya da bir alanda, seyirciler önünde sergilenmesi amacıyla yazılmış ya da doğaçlama oluşturulmuş edebi sahne sanatıdır. Genel olarak temsil edilen eser anlamında da kullanılır. Tiyatro, bir sahne sanatıdır. Tiyatro eseri, olayları oluş halinde gösterir. Bu yönüyle konuşma ve eyleme dayanan bir gösteri sanatı olarak da tanımlanabilir. Yaygın hümanist bir deyişle tiyatro; insanı, insana, insanla, insanca anlatma sanatı olarak ifade edilir.
Tiyatro eserinin diğer türlerden en önemli farkı; diğer edebi eserler okumak ve dinlemek için yazılmışken, tiyatro oyununun sahnede seyirci önünde oynanmasıdır. Değer ölçülerini, izleyenin kanaat ve anlayışlarından alır. Göze görünür bir karaktere sahip olması, canlı olarak meydana geliş niteliğiyle toplum psikolojisine hitap eder. Temsil yeri ve eser, tiyatronun edebiyat öğesidir. Bu edebiyat öğesi yanında tiyatro kavramı içinde oyunculuk, sahne düzeni, ışıklandırma, dekor, kostüm, müzik gibi unsurların bütünlüğü söz konusudur.
Tiyatro metinlerine "oyun," metinleri yazan kişiye oyun yazarı (müellif) ve oyunu sahnede canlandıran kişilere ”oyuncu” (ya da daha genel olarak tiyatrocu) denir. Ayrıca eserin sahnelenmesinde görev alan sahne amiri, dekor ve kostüm sorumlusu, ışıkçı, suflör gibi diğer yardımcı elemanlar da vardır.
Samuel Barclay Beckett, (d. 13 Nisan 1906, Dublin - ö. 22 Aralık 1989, Paris), İrlandalı yazar, oyun yazarı, eleştirmen ve şair. 20. yüzyıl deneysel edebiyatının önde gelen yazarlarından biridir. James Joyce'un takipçisi olduğu için "son modernistlerden", daha sonraki pek çok yazarı etkilemiş olduğu için de "ilk postmodernistlerden" biri olarak değerlendirilir. Beckett ayrıca, Martin Esslin'in "Absürd Tiyatro" olarak adlandırdığı akımın en önemli yazarı sayılmaktadır. Eserlerinin çoğunu Fransızca ya da İngilizce yazıp, diğer dile kendisi çevirmiştir. En bilinen eseri Godot'yu Beklerken'dir.
Beckett'in eserleri sade ve temel olarak minimalisttir. Bazı yorumlara göre, çağdaş insanın durumu hakkında oldukça kötümser, hatta nihilist eserler vermiştir. Gittikçe daha kısa ve özlü eserler veren Beckett, bu kötümserliği kara mizah yoluyla anlatır. "Roman ve drama türlerinde yeni formlarda oluşturduğu eserlerini, modern insanın yoksunluğu üzerine kurguladığı" için, 1969'da Nobel Edebiyat Ödülü'ne layık görülen Beckett, ayrıca 1984'te Aosdána'da Saoi seçilmiştir
Sözsüz Oyun I (Fransızca Acte sans paroles I), Samuel Beckett'ın yazdığı bir kısa oyundur. Beckett'ın birçok eseri gibi önce Fransızca yazılmış, ardından yazarı tarafından Act Without Words I başlığıyla İngilizceye çevrilmiştir. Beckett'ın ilk mim oyunudur (ikincisi ise Acte sans paroles II'dir). Dansçı Deryk Mendel'in talebi üzerine 1956'da yazılmış ve ilk defa 3 Nisan 1957'de Londra'daki Royal Court Theatre'da, Oyun Sonu'nun bir gösterimini takiben oynanmıştır. Bu performansta kullanılan özgün müzik, Beckett'ın daha sonra radyo oyunu Sözler ve Müzik'te de birlikte çalışacağı kuzeni John Beckett tarafından bestelenmiştir.
İstanbul Tiyatro Festivali
16. İstanbul Tiyatro Festivali 15 Mayıs - 4 Haziran 2008 tarihleri arasında gerçekleştirilecek. 15 Mayıs'ta Aya İrini'de açılacak olan festivalde yerli toplulukların yanı sıra Almanya, Danimarka, Fransa, Hırvatistan, İtalya ve Litvanya'dan 7 yabancı topluluk yer alacak ve 33 farklı gösteri sahnelenecek. Festival programı 1 Nisan'da basına açıklandı.
Afife Ödülleri
12. Afife Tiyatro Ödülleri 21 Nisan 2008'de yapılan törenle sahiplerine verildi. İstanbul Şehir Tiyatroları yapımı olan, Başar Sabuncu'nun yönettiği Bayazıt oyunu En Başarılı Prodüksiyon, En Başarılı Sahne Tasarımcısı, En Başarılı Giysi Tasarımcısı ve En Başarılı Işık Tasarımcısı ödüllerini aldı. En başarılı yönetmen ödülü Şeylerin Şekli oyunuyla Mehmet Ergen'e verildi. En başarılı oyuncu ödülleri Bana Bir Picasso Gerek oyunundaki rolleriyle Sezai Altekin ve Ayça Bingöl'ün oldu. Müzikal ya da komedi dalındaki en başarılı oyuncu ödülleri ise Müzikaldeki Hayalet oyununda rol alan Demet Tuncer ve Atılgan Gümüş'e verildi
Törenden bir süre önce açıklanan özel ödüllerden O Yıl İçinde Tiyatroya Özel Bir Katkısı Olan Oyuncu, Yönetmen, Yazar, Yönetici veya Tiyatronun İlerlemesi için Bu Sanatı Destekleyen Kişi ya da Grup başlıklı mansiyon, Sivas'93 oyunu için Dostlar Tiyatrosu'na verilecekti. Ancak topluluk, tören günü yaptığı sert bir açıklama ile bu ödülü reddetti.
Üsküdar'da yeni sahne
Geçen sezon yenilenmek üzere yıkılan Üsküdar Musahipzade Celal Sahnesi'nin inşaatı tamamlandı. 340 seyirci kapasiteli salon 15 Nisan günü yapılan törenle açıldı. Törenin ardından İstanbul Şehir Tiyatroları tarafından Lüküs Hayat operetini sahnelendi.
| “ | Benim cephem sahne. Ben tiyatronun bir neferiyim. Asker hastalıktan ölmez; kurşunla ölür. Ben de cephede yani sahnede alkışlarla ve alkışların arasında ölmek istiyorum. | ” |
Sarah Bernhardt (d. 22 Ekim 1844 - ö. 26 Mart 1923) tiyatro aktrisiydi. Ününü Avrupa'da 1870'lerde duyurdu, ve bunun ardından Avrupa ve Amerika'da aranılan biri oldu. Ünü ciddi drama aktristi olarak gelişti ve "Kutsal Sarah" takma adını aldı.
Kasım 2009 (1) Demet Tuncer
Ekim 2009 (4) Palyaço, IV. Henry, Bölüm 2, En İyi Kadın Oyuncu Tony Ödülü (Oyun), God of Carnage
Ağustos 2009 (1) Mete Sezer
Haziran 2009 (2) İstanbul Efendisi, Saygılı Yosma
Mayıs 2009 (6) Yaman Tarcan, Jerzy Grotowski, Caveman, War Horse (oyun), Selçuk Baran, Yedi Yahudi Çocuk, Ege Üniversitesi Tiyatro Topluluğu, EÜTT Tiyatro Günleri
Mart 2009 (4) Delil Yetersizliği (oyun), Sefiller (müzikal), İzmir Devlet Tiyatrosu, Sabancı Uluslararası Tiyatro Festivali, Gilbert ve Sullivan
Şubat 2009 (7) Türkel Minibaş, Aç Sınıfın Laneti, Salih Tozan, Burhanettin Tepsi, Seyfi Havaeri, Erhan Yazıcıoğlu, Hayvan Çiftliği (oyun)
Ocak 2009 (4) Hüseyin Şadi Karagözoğlu, Turan Oflazoğlu, Kandemir Konduk, Neil Simon
Tarih: Sanskrit Oyunları • Natya Shastra • Natya Shastra of Bharata • Koodiyattam • Bhasa • Kālidāsa • Kathakali • Bhavabhuti • Harsha • Chinese theatre • Cantonese Opera • Beijing Opera • Ramakien • Noh • Bunraku • Kabuki • Butoh • Theatre of Ancient Greece • Theatre of ancient Rome • Medieval theatre • Commedia dell'Arte • English Renaissance theatre • Restoration comedy • Restoration spectacular • Neoclassicism • Twentieth century theatre
Türleri: Komedi • Drama • Müzikal tiyatro
Felsefe: Aristotle • Poetics • Konstantin Stanislavski • Antonin Artaud • Bertolt Brecht • Orson Welles • Peter Brook • Jerzy Grotowski • Meisner technique • Stanislavsky System • Method acting • Presentational acting
Organizasyon: Community theatre • Dinner theatre • Fringe theatre • Summer stock theatre • Regional theatre • Off-Off-Broadway • Off-Broadway • Off West End • Broadway theatre • West End theatre
Dernekler: Actors Equity Association • Society of Stage Directors and Choreographers • International Alliance of Theatrical Stage Employees
Ödüller: Back Stage West Garland Awards • Drama Desk Award • Evening Standard Awards • Green Room Award • Hans-Reinhart-Ring • Helpmann Award • Joseph Jefferson Award • Laurence Olivier Awards • London Critics' Circle Theatre Awards • Lucille Lortel Award • Manchester Evening News • Matilda Award • New York Innovative Theatre Awards • Molière Award • Obie Award • Ovation Awards • Sangeet Natak Academy Award • Theatre Pasta Theatre Awards • Tony Award
Stagecraft: Theatre director • Playwright • Actor • Production team • Set designer • Lighting designer • Costume designer • Sound design • Dramaturg • Stage management • Production manager • Technical theatre
