Buz ve Ateşin Şarkısı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Buz ve Ateşin Şarkısı
Buz ve Ateşin Şarkısı serisinin ilk dört kitabının kapağı
Yazarı George R. R. Martin
Dili Türkçe
Türü Fantezi
Yayınevi Arka Bahçe Yayıncılık, Epsilon Yayınları
Anadilinde
basım tarihi
2005
ISBN ISBN 978-975-9050-13-9

Buz ve Ateşin Şarkısı, Amerikalı yazar George R. R. Martin'in halen devam etmekte olan epik fantezi türündeki roman serisinin adıdır. Martin serinin ilk kitabını 1991 yılında yazmaya başladı ve daha sonra Taht Oyunları adıyla ilk kez 1996 yılında yayınlandı. Martin seriyi yedi kitap halinde yayınlamayı planladı. Serinin beşinci kitabı A Dance with Dragons (Ejderhalarla Dans) 2011 yılında yayınlandı; altıncı kitap The Winds of Winter (Kış Rüzgarları) ise halen yazım aşamasındadır.

Kitapta anlatılan hikaye kurgusal iki kıta olan Westeros ve Essos'ta binlerce yıl öncesinde geçmektedir. Hikaye üçüncü bir şahsın ağzından 31 farklı karakterin bakış açısıyla anlatılır. Hikaye üç ana konuda beraber işlenir: Westeros'u kontrol etmek isteyen farklı hanedanların mücadelesi; Westeros'un kuzeyindeki duvarın arkasında yaşadıklarına inanılan doğaüstü varlıklar olan "Diğerleri"'nin yükselen tehdidi; ve 15 yıl önce öldürülen kralın sürgündeki kızı Daenerys Targaryen'in Westeros'a ateş saçan ejderhalarıyla dönüp tahtı geri alma hırsı.

Fantezi alanındaki bu seri, savaş ve siyasi oyunlardaki gerçekçiliğinden ve sihir gibi öğelerin az işlenmesinden dolayı takdir topladı. Martin tarihi olaylardan esinlenerek, seride kasıtlı olarak bolca şiddet ve cinsellik kullanarak fantezi türünün alışılagelmiş kurallarına meydan okudu. Ana karakterler, sözde kahramanların da bu tür savaşlarda sağ salim kurtulamayacağını göstermek maksadıyla öldürüldü ve okuyucunun hangi karakterin iyi ya da kötü olduğuna karar vermesi yine okuyucuya bırakıldı. Kitap aynı zamanda kadın, din ve yiyecek konusundaki betimlemelerinden dolayı eleştiriler aldı.

Seri dünya genelinde 15 milyondan fazla sattı ve 20'den fazla dile çevrildi.[1] Martin'in 5 yıldan fazla sürede yazdığı serinin dördüncü ve beşinci kitapları New York Times'ın En Çok Satanlar listesine girdi.[2] Serinin HBO tarafından Game of Thrones adıyla bir dizisi çekildi. Aynı zamanda kitaptan esinlenerek video oyunlar geliştirildi.

Özet[değiştir | kaynağı değiştir]

Kitaptaki hikaye mevsimlerin uzun yıllar sürdüğü kurgusal kıtalarda geçer. Serinin ilk kitabında geçen olaylardan yüzyıllar önce, Westeros'taki Yedi Krallık ateş saçan ejderhalara sahip Targaryen hanedanının hükümdarlığı altında birleştirilmişti. Daha sonra bu ejderhaların soyları tükenmişti. Son Targaryen kralı birinci kitaptaki hikayenin başlangıcından on beş yıl önce feodal beyler tarafından öldürüldü ve Baratheon hanedanının genç üyesi Robert Baratheon demir tahta çıktı. Hikaye coğrafya ve karakterlere bölünmüş şekilde üç ana tema üzerinde devam eder. Bütün olaylar karakterlerin bakış açılarıyla anlatılır.

Serinin ilk kitabı olan A Game of Thrones (Taht Oyunları), farklı hanedanların kral Robert'ın ölümünden sonra Westeros'taki demir tahtı ele geçirme mücadelesini işler. Robert'ın oğlu Joffrey babasının ölümünden sonra annesinin ve aşırı varlıklı ailesi Lannister hanedanının desteğiyle tahta geçer. Kral Robert'ın sağ kolu olan Lord Eddard Stark, Joffrey ve kardeşlerinin kral Robert'ın gerçek çocukları olmadığını ortaya çıkarmasının ardından öldürülür. Bunun üzerine Robert'ın kardeşleri Stannis Baratheon ve Renly Baratheon ayrı ayrı tahtın asıl sahiplerinin kendileri olduğunu söylerler. Bu arada Westeros'un farklı bölgelerindeki hanedanlar kendi hükümdarlıklarını kurmanın yolunu ararlar: Eddard Stark'ın en büyük oğlu Robb Stark Kuzeydeki Kral ilan edilirken, Balon Greyjoy kendi bölgesi olan Iron Islands'ta bağımsız yeni bir krallık kurar. Bu beş kralın savaşı ikinci kitap olan Kralların Çarpışması'nda işlenir. Bu bölümde gücü elde etmeye çalışan pek çok farklı hanedan mücadeleye katılır.

Hikayenin ikinci ana kısmı binlerce yıl önce dev bir buz duvarı şeklinde inşa edilen ve Westeros'u duvarın arkasında yaşadıklarına inanılan ve "Ötekiler" adı verilen yaratıklardan koruduğuna inanılan en kuzeydeki sınırlarda geçer. Duvarın nöbetçileri Night's Watch (Yeminli Gece Bekçileri Kardeşliği) zamanlarının çoğunu duvarın ötesinde yaşayan yaratıklarla mücadele içinde geçirirler. Gece Bekçileri'nin hikayesi Eddard Stark'ın gayrimeşru oğlu olduğu iddia edilen Jon Snow'un gözünden anlatılır. Jon Snow Gece Bekçileri'nin arasında yetişir ve kuzeyden gelecek tehditlerle ilgili bilgi sahibi olur. Üçüncü seri olan A Storm of Swords'un sonunda kuzey ile güneyin hikayesi, Stannis'in krallığı korumak için Duvar'a hareket etmesi ve kuzeylilerin desteğini almasıyla birleşir. Beşinci kitap olan A Dance with Dragons (Ejderhalarla Dans)'ta, Joffrey'in küçük kardeşi Tommen Baratheon annesiyle birlikte tahta oturur.

Hikayenin üçüncü ana kısmı doğudaki büyük kıta Essos'ta geçer ve Targaryen hanedanının son üyesi Daenerys Targaryen'in taht mücadelesini işler. Essos'ta sürgün hayatı yaşayan Daenerys'in barbar bir savaş kralı ile olan evliliği ve ardından kendi ordusunu kurması anlatılır. Daenerys kendisine düğün hediyesi olarak verilen fosil halindeki ejderha yumurtalarından doğan üç ejderha ile daha da güçlenir.

Yayın tarihçesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Genel bakış[değiştir | kaynağı değiştir]

Aşağıda verilen tüm veriler kitabın ciltli ve ciltsiz ABD baskılarıdır.

# Adı Orijinal Adı Sayfa Sayısı Bölüm Sayısı Orijinal Yayın Tarihi
1 Taht Oyunları A Game of Thrones 850 73 Ağustos 1996
2 Kralların Çarpışması A Clash of Kings 504 + 488 70 Şubat 1999
3 Kılıçların Fırtınası A Storm of Swords 624 + 608 82 Kasım 2000
4 Kargaların Ziyafeti A Feast for Crows 504 + 504 46 Kasım 2005
5 Ejderhaların Dansı A Dance with Dragons 624 + 608 73 Temmuz 2011
6 Kış Rüzgarları The Winds of Winter Henüz yazılmadı
7 Bahar Rüyası A Dream of Spring Henüz yazılmadı

1996 ile 2003 yılları arasında kitaptaki bazı bölümlerle ilgili üç tane kısa hikaye yayınlandı:

  • Blood of the Dragon (Temmuz 1996)
  • Path of the Dragon (Aralık 2000)
  • Arms of the Kraken (Mart 2003)

İlk üç roman (1991-2000)[değiştir | kaynağı değiştir]

George R. R. Martin 2011 yılında Time 100 galasında.

George R. R. Martin Buz ve Ateşin Şarkısı serisini yazmadan önce de başarılı bir fantezi ve bilim kurgu yazarıydı. Martin ilk kısa hikayesini 1971'de, ilk romanını da 1977'de yayınladı. 1990'ların ortalarında, üç Hugo ödülü, iki Nebula ödülü ve başka ödüller de kazandı. Erken dönem kitapları fantezi severler tarafından beğenilse de, okuyucu kitlesi çok sınırlı kaldı. Martin bu dönem Hollywood için de çalıştı. Alacakaranlık Kuşağı, Beauty and the Beast gibi TV dizilerinde çalıştı, film senaryoları yazdı. TV dizilerinin sınırlı bütçelerinden, savaş ve benzeri sahnelerin kesilmesinden dolayı yılgınlık yaşadı. Bu durum Martin'i hayal gücünü kısıtlamadan tekrar kitap yazmaya itti. Martin aynı zamanda büyük bir J. R. R. Tolkien hayranıydı ve yazdığı epik fantezi kitaplarda Tolkien'den büyük ölçüde etkilendi.

Martin 1991 yazında Hollywood projeleri ile uğraşırken, bir yandan da Avalon isimli yeni bir bilim kurgu romanı yazmaya başladı. Üç bölüm sonra, ilerde Taht Oyunları'nın girişi olacak, bir çocuğun bir adamın kafasının kesilmesine şahit oluşu ve karda bulunan kurt yavruları sahneleri zihninde canlandı. Avalon'u bir kenara bırakarak bu zihninde canlanan yeni bölümü birkaç gün içinde yazıp bitirdi ve bunun büyük bir hikayeye dönüşeceğine inancı arttı. Birkaç bölüm sonra Martin bu yeni kitabını fantezi türü olarak belirledi ve haritalarla soyağaçları çıkarmaya başladı. Fakat Martin'in bu kitabı yazma işi TV dizileri üzerinde çalışmasından dolayı birkaç yıl aksadı.

1994 yılında Taht Oyunları'nı yazmaya kaldığı yerden devam etmeye başlayan Martin, kitabın ilk 200 sayfasını yayınevine verdi. Martin 1400 sayfa sonunda hala hikayenin sonuna varmadığını farkedince kitabın dört veya beş farklı kitap halinde bir seri şeklinde yayınlanması gerektiğini hissetti. Muğlak başlıkları seven Martin seriye Buz ve Ateşin Şarkısı adını verdi. Martin duvarın ötesinde yaşayan "ötekiler"'in mücadelesini buz, ateş saçan ejderhaları da "ateş" olarak gördü.

Taht Oyunları'nın 1996'da yayınlanan revize edilmiş ve bitmiş hali 1088 sayfa idi. Wheel of Time'ın yazarı Robert Jordan kitap için bir kapak yazısı yazdı. Ejderha Kanı adıyla yayınlanan kısa bir hikaye de 1997 yılında Hugo ödülünü kazandı.

Taht Oyunları'ndan çıkartılan 300 sayfa, ikinci kitap olan Kralların Çarpışması'nın giriş kısmı oldu. Bu ikinci kitap ABD'de 1999 yılında 1184 sayfa halinde yayınlandı. Kralların Çarpışması serinin en çok satanlar listesine giren ilk kitabı oldu. New York Times'ın 1999'da en çok satanlar listesine 13. sıradan girdi. Yüzüklerin Efendisi'nin başarısından sonra, Martin de kendi kitabıyla ilgili olarak film yapımcılarından teklifler aldı.

Martin üçüncü kitabı A Storm of Swords'u bitirmekte birkaç ay gecikti. Yazdığı son bölüm çok şiddet içeren "Kırmızı Düğün" ile ilgiliydi. A Storm of Swords 1521 sayfa uzunluğundaydı. Bantam Books kitabı 2000 yılında ABD'de iki parça halinde yayınladı. Kitap başka dillerde ikiden fazla parça şeklinde yayınlandı. A Storm of Swords New York Times'ın en çok satanlar listesine 12. sıradan girdi.

İlham ve yazma süreci[değiştir | kaynağı değiştir]

Biçim[değiştir | kaynağı değiştir]

George R. R. Martin en derin etkilerin çocukluk dönemindeki deneyimlerin olduğuna inanır. Genç yaşta Howard Phillips Lovecraft, Robert E. Howard, J. R. R. Tolkien, Robert A. Heinlein, Eric Frank Russell, Andre Norton, Isaac Asimov, Fritz Leiber ve Mervyn Peake gibi yazarları okudu. Martin bu yazarların yaratıcı edebiyatlarını bilim kurgu, fantezi ya da korku gibi türlerle kategorize etmediği için bugün kendisi bütün bu türlerde kolayca yazabilmektedir. Martin Buz ve Ateşin Şarkısı'nı epik fantezi olarak sınıflandırdı ve özellikle Tolkien ile Tad Williams'dan çok etkilendiğini ifade etti. Çağdaş yazarlar arasında Jack Vance, Martin'in favorilerindendir.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]