Yehova'nın Şahitleri

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Yehova'nın Şahitleri
BargeMusic, Watchtower & Brooklyn Heights from New York Water Taxi 01 (9427202374).jpg
Gözcü Kulesi Kitab-ı Mukaddes ve Dînî Yayın Topluluğu'nun Brooklyn'deki merkezi
Sınıflandırma Restorasyonculuk
Yönelim Binyılöncesicilik[1]
İlahiyat Teslis karşıtlığı
Yönetim İdari Organ
Teşkilat yapısı Hiyerarşik
Tebliğ alanı Küresel
Merkez Warwick, New York, ABD
Kurucuları Charles Taze Russell,[2] Joseph Franklin Rutherford
Köken 1870'ler
Pittsburgh, Pensilvanya, ABD
Kendisinden doğduğu akım Kitab-ı Mukaddes Öğrenci Hareketi
Kendisinden ayrılan akımlar Yehova'nın Şahitlerinden ayrılan akımlar
Kilise cemaatleri sayısı 120.387[3]
Üye sayısı 8.695.808[3]
Resmi websitesi jw.org

Yehova'nın Şahitleri, binyılcı,[4] restorasyoncu[5] ve teslis karşıtı inanca sahip, ana akım Hristiyanlıktan ayrılan bir Hristiyan mezhebidir.[6][7][8][9][10][11] Yehova'nın Şahitleri dinsel gelenekleri kabul etmeyip sadece Kutsal Kitap'ı imanlarının temeli olarak alırlar.

1931'e kadar onlar Milletlerarası Mukaddes Kitap Tetkikçileri olarak tanınıyordu. 26 Temmuz 1931'de Yehova'nın Şahitlerinin adı, Columbus, Ohio'daki bir kongrede ve daha sonra dünya çapındaki diğer kongrelerde alınan bir kararla kabul edildi.

Onlar, kendilerini sözün kök anlamına göre Hristiyanlar (Elçilerin İşleri 11:26) olarak saydıkları halde kendilerini M.S. ikinci yüzyıldan beri gelişmiş Hristiyan Aleminden, Yahudilikten ve diğer dinlerden ayrı bir din olarak görmektedir.[12][13] Yehova'nın Şahitleri'nin görüşüne göre M.S. ikinci yüzyılda Hristiyanların ekseriyeti İsa Mesih'in yolundan ayrılmaya başladı. Bunun için birinci yüzyıldaki Hristiyanlığı yenilemek isterler.

Topluluk, dünya çapında 240 devlet ve bölgelerde, evanjelizm faaliyeti yürüten 8,68 milyon aktif üyesi bulunduğunu ve yılın en önemli anma günü olan Akşam Yemeği'nin kutlamasına yaklaşık 21 milyon kişinin katıldıkları (2019) rapor edilmektedir.[12]

Yehova'nın Şahitleri, Warwick, New York'ta toplanan ve „Yönetim Kurulu“ adlandırılan Yehova’nın Şahitlerinin İdari Organı tarafından yönetilmektedir. Bu idari organ, Kitab-ı Mukaddes'in ilkelerine dayanarak, mezhebin öğretilerini kararlaştırmaktadır.[13][14][15] Yehova'nın Şahitleri'ne göre insanlığın karşılaştığı bütün sorunların çözümü ancak Tanrı'nın Krallığı'nın dünyada egemen olması ile gerçekleşecektir.[16]

İsmin kökeni[değiştir | kaynağı değiştir]

Tanrı'nın ismi Kutsal Kitap'ın İbranice metninde 6.828 kez geçer.</ref>Wilhelm Gesenius (Hrsg.): Hebräisches und Aramäisches Handwörterbuch über das Alte Testament. Zweite Teillieferung. 18. Auflage. Springer, 1995, S. 446.</ref> Orada şu dört sessiz harfle yazılıyor: YHVH (İbranice: יְהֹוה,)

M.S. birinci yüzyılda başlayan Yahudi bir adete göre Tanrı'nın isminin kutsal olduğu için insanlar tarafından ağza alınmaması gerekir. Bunun sonucu olarak bu ismin telaffuzu zamanla unutuldu.

Bugün dinbilimciler genel olarak iki telaffuz şekli kabul eder: Yahve ve Yehova Tetragrammatonun (4 harf: YHVH) nasıl telaffuz edildiğine dair kesin bilgi bulunmadığı için Yehova'nın Şahitleri „Yehova“ tek doğru telaffuz şekli olduğunu iddia etmiyorlar. Onlar iki sebepten dolayı 'Yehova' şeklini kullanmaktadırlar:

1. Yehova en eski telâffuz şeklidir.

Latince Pugio Fidei adversus Mauros et Judaeos (Mağribi ve Yahudi'ye karşı imanın hançeri) eseri 1278'de kaleme alındı ve ilk olarak „Iehovah“ adını içeren bir yazıdır.

1303'te Victor Porchet de Salvaticis Victoria adversus impios Ebreos (Tanrısız İbranilere karşı zafer) eserinde Tanrı'nın ismini değişik şekilde yazdı: Iohouah, Iohoua und Ihouah.

Petrus Galatinus De arcanis catholicae veritatis (Evrensel hakikatın sırları, 1518) kitabında Tanrı'nın ismi Iehoua olarak kullandı. Ondan sonra Kutsal Kitap'ın çevirmenleri genellikle „Yehova“ şeklini kullandı.

Eski çeviriler
Yıl Tercüman Dil
1522 Alfonso de Zamora İbranice – Latince (bir dipnotta)
1532 Antonio Brucioli Italyanca
1535 Louis Robert Fransızca
1569 Casiodoro de Reina Ispanyolca
1640 William Bedell[17] İrlandalı
1774 Johann Christoph Friedrich Schulz[18] Almanca
1781/82 Johann Jakob StolzKaynak hatası: <ref> etiketi için </ref> kapanışı eksik (Bkz: Kaynak gösterme) Almanca
1796 Dominikus von Brentano[19] Almanca
  • Martin Luther tercümesinde (1545 ve 1546) YHVH'nin yerine „HERR“ (RAB) tercüme etti. Matta 1:20'nin dipnotunda şu yazılıydI: „HERR = Iehovah, Tanrısal Majeste“.
  • Ali Bey (Ali Ufki) Aralık 1664'te Kitabı Mukaddes tercümesini bitirdi. 1827'de bu çevirinin bir revizyonu yapıldığı zaman 365 yerde Tanrı'nın ismi olarak 'Yehova' şekli konuldu.

2. Yehova dünyada en yaygın olan telaffuz şeklidir. (Bir liste Yehova sayfasında bulunur.)

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Başlangıç dönemi (1870–1916)[değiştir | kaynağı değiştir]

1870'te, Charles Taze Russell ve başkaları, Pensilvanya'nın Pittsburgh şehrinde Kitab-ı Mukaddes'i incelemek amaçlı bir grup kurdular.[20] Grubun toplantıları boyunca, Russell ana akım Hristiyanlığın birçok inancını sorguladı ve eleştirdi. Bu inançlara örnek olarak ruhun ölümsüzlüğü, Cehennem ateşi, mukadderat, İsa Mesih'in ikinci gelişinin cismani bedenle olması, teslis ve dünyanın sonunda dünyanın ateşle mahvolması inançları gösterilebilir.[21] 1876'da Russell, Nelson H. Barbour ile görüştü. Aynı yıl içinde bu ikisi Three Worlds (Üç Dünya) adında bir kitap çıkardılar. Kitap, ahir zamana dair kehanetler ve dünyanın ahir zaman felaketlerinin ardından onarılması düşüncelerinin bir sentezidir. Kitapta Tanrı'nın insanlık üzerindeki tasarruflarının çağlara ayrılmış surette gerçekleştiği öğretilmektedir, buna göre her Tanrısal çağın sonunda bir hasat gerçekleştirilmektedir. 1874'te[21] İsa Mesih dünyaya, görünmez bir ruh olarak geri dönmüş ve İncil çağının hasatını gerçekleştirmiştir ve 1914 yılı ise 2520 senelik bir devir olan Centil Çağı'nın sonu olacak[22] ve 1914'te dünya toplumu tam manasıyla Tanrısal krallığa dönüştürülecektir.[23][24][25] 1878'den başlayarak Russell ve Barbour Herald of the Morning (Sabah Habercisi) adında bir dînî dergi çıkarmaya başladılar.[26] Haziran 1879'da tercih ettikleri öğreti farklılıklarından dolayı Russell ve Barbour ayrıldılar. Temmuz 1879'da Russell Zion's Watch Tower and Herald of Christ's Presence (Siyon'un Gözcü Kulesi ve Mesih'in Bizimle Oluşunun Habercisi) dergisini yayımlamaya başladı.[27] Dergide esas olarak, şu anda ahir zamanın yaşandığını ve Mesih'in egemenliği altında yeni bir çağın başlamasının çok yakın olduğunu anlatmaktaydı.[28]

1879'dan itibaren Gözcü Kulesi destekçileri özerk cemaatler şeklinde toplanarak Kitab-ı Mukaddes incelemesi yapıyorlardı. Otuz cemaat teşekkül etti ve 1879 ilâ 1880 arasında Russell bütün bu cemaatlerin her birisini ziyaret edip, ne şekilde toplanmaları ve faaliyet yürütmeleri gerektiği konusunda onlara sistemlerini öğretiyordu.[29][30][31] 1881'de Siyon'un Gözcü Kulesi Dînî Yayın Topluluğu, William Henry Conley'nin başkanlığında faaliyet yürütüyordu. Russell bu topluluğu dînî yayınlar ve Kitab-ı Mukaddes dağıtan, bir kâr amacı gütmeyen kuruluşa dönüştürdü.[32][33][34] 1900 civarında Russell, tam zamanlı ya da yarı zamanlı çalışan binlerce seyyar kitap satıcıları organize eder hâle geldi.[27] O, ABD dışındaki ülkelere misyonerler atayıp yabancı şubeler açmaya başladı. 1910'larda, Russell'ın örgütünde yaklaşık yüz tane seyahat eden vaiz vardı (Örgüt, kendi içinde bu dolaşan vaizleri "hacı" olarak vasıflandırıyordu).[35] Russell, kendi dönemi boyunca küresel yayıncılık faaliyetlerine ciddi teşebbüs gösterdi.[36][37] 1912 yılında o, ABD'de en çok dînî yayınları dağıtılan Hristiyan yazardı.[38][39]

Russell, 1912'de, Gözcü Kulesi Topluluğu'nun merkezini New York, Brooklyn'e taşıdı, matbaacılık binasını bir ibadethane binası ile birleştirdi. Gönüllü çalışanlar, yakınlarda ve adı Bethel konulan bir binada kalıyorlardı. Russell kurduğu bu dînî hareketi "Kitab-ı Mukaddes Öğrencileri" olarak adlandırdı. Resmî olarak ise Uluslararası Kitab-ı Mukaddes Öğrencileri Derneği ismi kullanılıyordu.[40] 1910'larda, hareketin dünyâ nüfusu 50 bin civarında kişiden oluşuyordu.[41] Topluluğu oluşturan cemaatler, Russell'ı her yıl yeniden baş rahip olarak seçiyordu.[42] Russell 31 Ekim 1916'da, bir vaaz seyahatinden dönerken, 64 yaşında öldü.[43]

Yeniden örgütlenme (1917-1942)[değiştir | kaynağı değiştir]

Joseph F. Rutherford, Yehova'nın Şahitlerinin kurucusu

Ocak 1917'de, Gözcü Kulesi Topluluğu'nun yasal temsilcisi, Joseph Franklin Rutherford, Russell'ın ardından topluluğun lideri olarak seçildi. Seçilişi tartışmalı oldu ve topluluğun yönetim kurulu Rutherford'u istibdat uygulamakla ve gizli saklı davranmakla suçladı.[44][45] Destekçileri ve muhalifleri arasındaki ihtilaf, gelecek on yıl boyunca topluluğun üyeleri içinde yeniden örgütlenmeler ve gruplaşmalar doğurdu.[15][46] Rutherford, Haziran 1917'de, Russell'ın Studies in the Scriptures (Kutsal Metin Çalışmaları) serisinin yedinci cildi olarak The Finished Mystery (Tamamlanmış Gizem) adlı kitabı yayımladı. Russell'ın ölümünden sonra yayımlanan bir eseri olan kitapta Russell'ın Hezekiel kitabı ve Vahiy kitabı üzerine yaptığı tefsirler ve Kitab-ı Mukaddes Öğrenci Hareketi üyelerinden Clayton Woodworth'un ve George Fisher'ın yazdığı birçok ek metinler yer almaktadır.[47][48][49][50] Kitap, Katolik ve Protestan din adamlarını ve Hristiyanların Birinci Dünya Savaşı'na girişini şiddetle eleştirmektedir.[51] Bu yüzden, Gözcü Kulesi Topluluğu'nun yöneticileri, 1918'de 1917 Casusluk Kanunu kapsamında, isyana teşvik suçlamasıyla tutuklandılar. Topluluğun üyeleri halk kalabalıkları tarafından saldırılara uğradılar. Yöneticiler, Mart 1919'da serbest bırakıldı ve aleyhlerinde açılan davalardan 1920'de aklandılar.[52]

Rutherford, Gözcü Kulesi Topluluğu'nun örgütsel denetimini merkezileştirdi. 1919'da, her kilise cemaati için bir yönetici atadı ve bir yıl sonra da her cemaatin liderinin, vaaz faaliyetleri hakkında Brooklyn'deki merkeze haftalık bilgilendirmede bulunması talimatı verildi.[53] Eylül 1922'de Ohio'daki Cedar Point parkında gerçekleştirilen uluslararası kurultayda, kapı kapı vaaz faaliyetlerinin ifa edilmesine vurgu yapıldı.[54] Rutherford'un yirmi beş senelik başkanlığı döneminde topluluğun öğretilerinde ve yönetim yapısında düzenli bir şekilde önemli değişiklikler yürürlüğe kondu. Buna ek olarak, İsrailoğullarının İbrahim ve İshak gibi atalarının 1925'te dirileceği ve bu dirilişin, Mesih'in bin yıllık dünya krallığının başlangıcı olacağı duyuruldu.[55][56][57][58] Toplulukta uygulanan değişiklikler ve gerçekleşmemiş kehanetlerden dolayı yaşanan hayal kırıklıklarının neticesinde, Rutherford'un görevinin ilk yarısı boyunca on binlerce üye, Gözcü Kulesi Topluluğu'ndan ayrıldı ve başka bağımsız Kitab-ı Mukaddes öğrenci hareketleri kurdular.[59][60][61][62] Bu akımların çoğu hâlen varlığını sürdürmektedir.[63] 1919'un ortalarında, Russell zamanında üyeliği olanlardan yedide biri, Topluluk ile ilişkisini kesti ve bu sayı 1920lerde dörtte üçe ulaştı.[61][64][65][66][67]

26 Temmuz 1931'de, Columbus, Ohio'da toplanan bir kurultayda Rutherford, Yeşaya 43:10'a dayanarak, resmî kararla topluluk için benimsenmiş olan yeni ismi üyelere sundu: Yehova'nın Şahitleri. Rutherford, bu ismi, kendi Kitab-ı Mukaddes Öğrenci Hareketi grubunu, kendileri ile bağlantıyı kesmiş olan diğer Kitab-ı Mukaddes Öğrenci Hareketi kolları ile aralarında bir fark belirginleşmesi için ve toplulukta yeni bir anlayış oluşumunu ve topluluğun yeni evanjelizm yöntemlerini vurgulamak için seçti.[68][69][70] 1932'de Rutherford, yerel olarak seçilen cemaat liderleri uygulamasını tamamen sona erdirdi ve 1938'de topluluğa, Tanrı tarafından yönetilen anlamına gelecek şekilde "teokratik" vasıflandırmasını yaptığı bir örgütlenme biçimi sundu, bu sistemde bütün yerel cemaatlerin liderliği Brooklyn'deki merkez kurul tarafından atanacak hâle getirildi.[53]

1932'den itibaren, 144.000 kişilik "küçük sürü"nün, Armageddon'dan kurtulan tek grup olmayacağı öğretilmeye başlandı. Rutherford'a göre, Mesih ile birlikte gökten dünyayı yönetecek olan 144.000 kişilik "meshedilmiş"lerden başka, "büyük kalabalık" denilen büyük bir grup, dünyada tesis edilmiş olan cennette yaşayacaktı. 1935 senesinden itibaren topluluğa yeni katılan inançlılar, bu ikinci gruptan sayıldılar.[71][72] 1930ların ortalarında, Mesih'in gelişi (Yunanca parousia olarak bilinir), kral olarak hükmetmeye başlaması ve ahir zamanın başlangıcı, 1914 senesi olarak kabul edilmeye başlandı.[73] Topluluğun Kitab-ı Mukaddesi yorumlayışı zamanla evrildi. Yehova'nın Şahitleri'nin yayınlarında milli bayraklara saygı göstermenin putperestlik olarak görüldüğü beyan edildi. Bu tavır, ABD'de, Kanada'da, Almanya'da ve diğer ülkelerde Yehova'nın Şahitlerine karşı muhalefet ve yeni bir linç dalgasına yol açtı.[74][75]

Ocak 1942'de Rutherford öldüğünde, Yehova'nın Şahitlerinin dünya genelinde üye sayısı 5.323 cemaatte toplam 113.624 kişi olmuştu.[76][77]

Sonraki gelişmeler (1942'den günümüze)[değiştir | kaynağı değiştir]

Nathan H. Knorr, Gözcü Kulesi Kitab-ı Mukaddes ve Dînî Yayın Topluluğu'nun üçüncü başkanı.

Nathan Knorr, 1942'de Gözcü Kulesi Kitab-ı Mukaddes ve Dini Yayın Topluluğu'nun üçüncü lideri olarak seçildi. Knorr, Kutsal Kitap Yeni Dünya Çevirisi adı verilen yeni bir Kitab-ı Mukaddes çevirisi yapılmasına karar verdi. Bu tercümenin bütünü, 1961 yılında tamamlanıp yayımlandı. Knorr, geniş katılımlı uluslararası toplantılar organize etti, üyeler için yeni eğitim programları oluşturulmasına karar verdi ve dünya genelinde şubeler açılması için ve tebliğ faaliyetlerinin genişletilmesi için çaba gösterdi.[78] Knorr'un başkanlığı döneminde, Şahitlerin yaşam tarzları ve davranışları hususunda üyelere verilen talimatlarda ve çizgileri kesin olarak belirlenmiş bir ahlaki yaşam için uygulanan kilise disiplininde de artış görüldü.[79][80]

1966'dan itibaren Şahitlerin yayınlarının içeriği ve toplantılarında yapılan konuşmaların içeriği, Mesih'in bin yıllık hükümdarlığının 1975'te[81][82] ya da bundan kısa süre sonra başlayacağı beklentisini üyelerde uyandırdı.[83][84][85] Bu yüzden, 1966'da 59 bin olan vaftiz edilmişlerin sayısı, 1974'te 297 bine kadar yükseldi. 1975 yılı geldiğinde toplam üye sayısı iki milyona erişti. 1975 kehanetinin yanlış çıkması üzerine 1970lerin sonlarına doğru üye sayısında düşüş meydana geldi.[86][87][88][89] Gözcü Kulesi Topluluğu'nun yayınlarında 1975 senesinde dünyanın sonunun geleceğine dair kesin bir ifade kullanılmamıştı. Bununla birlikte, 1980 yılında Gözcü Kulesi Topluluğu, 1975 senesine dair insanları umutlandıran ifadelerin kullanıldığını itiraf etti.[90][91]

1972'de Şahitler cemaatlerinde kilise mütevelli heyeti makamı ve rahiplik makamı, bu makamlara yerleştirmeler merkezden yapılmak üzere, yeniden tesis edildi.[92] Daha sonra şube yönetici heyetleri tarafından da bu yerleştirmelerin yapılmasına karar verildi. Eylül 2014'te başlamak üzere, tayinlerin seyyah denetçiler tarafından yapılacağı duyuruldu. 1976 yılında gerçekleştirilen esaslı bir örgütsel değişiklik ile, Gözcü Kulesi Topluluğu'nun başkanının iktidarı sınırlandırıldı ve öğretisel ve örgütsel kararları verme yetkisi Yehova'nın Şahitlerinin İdari Organı'na devredildi.[93] Knorr'un 1977'de ölümünden sonra, başkanlık makamında sırasıyla Frederick Franz (1977-1992) ve Milton Henschel (1992–2000) yer aldı. 2000'den bu güne ise idari organın üyesi olmayan başkaları tarafından başkanlık ifa edildi. 1995'te Yehova'nın Şahitleri, Armageddon'un 1914'te hayatta olan neslin ömürlerinin bir döneminde gerçekleşeceği inancını terketti ve 2010 yılında, "Armageddon nesli" kavramı ile ilgili öğretilerini değiştirdiler.[94][95][96][97]

Eleştiriler[değiştir | kaynağı değiştir]

Yehova'nın Şahitleri, anaakım Hristiyan toplulukları, tıp camiası ve eski üyeleri tarafından inançları ve uygulamaları neden gösterilerek eleştirilmiştir. Topluluk, doktrinleri içerisindeki tutarsızlıkları ve doktrinlerin değiştirilmesi,[98] gelecek hakkındaki tahminlerinin gerçekleşmemesi,[98] kutsal kitapların taraflı çevirisi,[99][100] eski üyelerine uyguladıkları kötü muamele ve topluluk içerisindeki otokratik, baskıcı liderlik yapısı ile suçlanmıştır.[101] Acil durumlarda bile kan bağışını reddetmeleri[102] ve cinsel istismar vakalarını yetkililere bildirmemeleri konularında da eleştirlere maruz kalmıştır.[103] Bu iddialar Yehova'nın Şahitleri tarafından reddedilmektedir.[104]

Galeri[değiştir | kaynağı değiştir]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Notlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Chryssides 2008, s. 164
  2. ^ Miller, Glenn T. (2003). "Jehovah's Witnesses". Stanley I. Kutler (Ed.). Dictionary of American History (İngilizce) (3 bas.). New York: Charles Scribner's Sons. ISBN 978-0-684-80533-7. Erişim tarihi: 27 Ağustos 2020. 
  3. ^ a b "2020 Grand Totals". Watchtower Bible and Tract Society. 2020. 21 Aralık 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Şubat 2021. 
  4. ^ Beckford 1975, s. 118–119, 151, 200–201
  5. ^ Stark & Iannaccone 1997, s. 133–157
  6. ^ "Who is a Christian?". Ontario Consultants on Religious Tolerance. 11 Mayıs 2000 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Ağustos 2020. 
  7. ^ "Religious Landscape Study". Pew Research Center. 13 Mayıs 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Ağustos 2020. 
  8. ^ World Almanac and Book of Facts. New York, NY: Infobase Learning. 2011. ss. 704-705. ISBN 978-1-60057-133-6. 
  9. ^ "Jehovah's Witnesses at a glance". BBC. 29 Eylül 2009. Erişim tarihi: 28 Ağustos 2020. 
  10. ^ "Jehovah's Witness". The American Heritage Dictionary. Erişim tarihi: 28 Ağustos 2020. 
  11. ^ "Imprisoned for Their Faith: Jehovah's Witnesses in Auschwitz". Auschwitz-Birkenau State Museum. 5 Şubat 2004. 2 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Ağustos 2020. 
  12. ^ Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi; report2018 isimli refler için metin temin edilmemiş (Bkz: Kaynak gösterme)
  13. ^ Beckford 1975, s. 221: "Öğretiler daima topluluğun Brooklyn'deki kıdemlileri tarafından neşredildi ve topluluğun diğer bireyleri tarafından herhangi bir tartışma yoluyla veya tavsiye yoluyla öğretileri etkileme olmadı."
  14. ^ Paul Lagasse, (Ed.) (2000). "Jehovah's Witnesses". The Columbia Encyclopedia (6 bas.). New York: Columbia University Press. ISBN 978-0-7876-5015-5. Yehova'nın Şahitleri öğretilerini Kitab-ı Mukaddes'e dayandırmaktadır. 
  15. ^ a b Penton 1997, s. 58, 61–62
  16. ^ "Jehovah's Witness". Britannica Concise Encyclopedia. Encyclopædia Britannica, Inc. 2007. ISBN 978-1-59339-293-2. 
  17. ^ Marsh’s Library Dublin
  18. ^ Johann Christoph Friedrich Schulz: Neues Testament Bd. 1: Die vier Evangelisten, Leipzig 1774
  19. ^ Die heilige Schrift des neuen Testaments, Kempten 1790/91
  20. ^ Rogerson 1969, s. 6
  21. ^ a b Beckford 1975, s. 2
  22. ^ Crompton 1996, s. 37-39
  23. ^ "Gentile Times: When Do They End? (Ekim 1876)". Bible Examiner. ss. 27-28. Yedinci çağ 1914'te sona erecek, bu tarihte Kudüs sonsuzluk boyunca sürecek şekilde kurtulacak... Centil hükümetler parçalara ayrıldığında; Tanrı öfkeyle milletler üzerine indiğinde milletler O'nu Krallar Kralı ve Rabler Rabbi olarak kabul edecekler. 
  24. ^ Studies in the Scriptures. IV The Battle of Armageddon. Watchtower Bible and Tract Society. 1897. s. xii. 
  25. ^ Russell, Charles (1889). The Time is at Hand. Watchtower Bible and Tract Society. s. 101. 
  26. ^ Botting 1984, s. 36
  27. ^ a b Holden 2002, s. 18
  28. ^ "Prospectus". Zion's Watch Tower. 1 Temmuz 1879. s. 1. Bu, Siyon'un Gözcü Kulesi'nin ilk cildinin ilk sayısıdır, bu yüzden derginin kapsamını anlatmak burada ihmal edilmemelidir. O da şudur, biz ahir zamanda yaşıyoruz, son günlerde, Rabbin gününde yaşıyoruz. Bu, İncil çağının sonu ve yeni bir çağın başlangıcıdır. 
  29. ^ "Part 1 – United States of America". 1975 Yearbook of Jehovah's Witnesses. Watchtower Bible and Tract Society. 1975. s. 38. 
  30. ^ "The Ecclesia". Zion's Watch Tower. Eylül 1884. ss. 7-8. 
  31. ^ Russell, Charles (1904). Studies in the Scriptures. VI The New Creation. Watchtower Bible and Tract Society. ss. 195-272. 
  32. ^ Russell, Charles (25 Nisan 1894). "A Conspiracy Exposed". ss. 55-60. Bu sadece bir ekonomik şirket... herhangi bir akidesi ya da doktrini yok... bu sadece, hakikati yaymak için kurulmuş bir iş ortaklığı. 
  33. ^ Chryssides 2008, s. xxxiv: "Russell, kurduğu topluluğu bir birlik hâline getirmeye çalışıyordu. [...] 1880'de Allegheny'de Kitab-ı Mukaddes Evi denilen dört katlı bir bina tamamlandı, bu binada matbaa bölümü, toplanmalara uygun gereçler vardı. Bina, örgütün merkezi hâline geldi. Kurumsallaşmanın diğer bir aşaması olarak, yasal bir kuruluş hâline gelmek vardı. 1884'te Russell Pensilvanya'da Siyon'un Gözcü Kulesi Dînî Yayın Derneği'ni kurdu. [...] Russell, takipçilerinin, kendilerini birleşik bir unsurun parçaları olarak hissetmelerini istiyordu."
  34. ^ Ferm 1948, s. 383: "Bir kuruluş olarak tescil edilmemiş olan Gözcü Kulesi Topluluğu genişledikçe, onu yasal olarak tescillenmiş hâle getirmek ve daha örgütlenmiş bir topluluğa dönüştürmek gerekli olmaya başladı. 1884'te devlet tarafından, topluluğun dînî ve kâr amacı gütmeyen bir topluluk olarak tescillendiğini gösterir bir ruhsat verildi."
  35. ^ Holden 2002, s. 19
  36. ^ Nelson 1996, s. 35: "Russell doğal bir medya okuryazarıdır ve dolaşıma soktuğu eserlerin miktarı insanı şaşkına çevirecek boyuttadır. Kitaplar, kitapçıklar ve diğer dînî yayınlar yüzlerce milyon tarafından dağıtılıyor. Buna ilaveten, iyi kamusal ilgi toplamış vaaz turları ve ustaca basın yayın teşebbüsler Russell'a genel halka geniş bir surette ulaşma imkanı sağlamaktadır."
  37. ^ Penton 1997, s. 26-29
  38. ^ "The Divine Program". The Overland Monthly. Ocak 1910. s. 130. 
  39. ^ W. T. Ellis; The Continent; McCormick Publishing Company; vol. 43; no. 40; 3 Ekim 1912; s. 1354
  40. ^ Conser & Twiss 1997, s. 136: "Yehova'nın Şahitleri... tarihe yönelik olarak oldukça farklı bir tutum sergilediler. 1870'lerde Charles Taze Russell tarafından Uluslararası Kitab-ı Mukaddes Öğrencileri Derneği olarak kurulan bu örgüt...
  41. ^ The New Schaff–Herzog Encyclopedia of Religious Knowledge. 7. 1910. s. 374. 
  42. ^ Penton 1997, s. 26
  43. ^ Rogerson 1969, s. 31
  44. ^ Penton 1997, s. 53
  45. ^ Pierson et al. 1917, s. 4
  46. ^ Crompton 1996, s. 101
  47. ^ The Bible Students Monthly; Cilt 9; Sayı 9; s. 1, 4: "Sıradaki makalenin büyük kısmı, Rahip Russell'ın ölümünden sonra yayımlanan eseri olan ve Studies in the Scriptures serisinin yedinci kitabı kabul edilen The Finished Mystery kitabından yapılan alıntılardan oluşmaktadır."
  48. ^ Lawson, John D.; American State Trials; Cilt 13; Thomas Law Book Company; 1921; s. viii: "Ölümünden sonra ve biz savaştayken, bu serinin yedinci cildi olan The Finished Mystery kitabını yayımladılar. Bu eser, Rahip Russell'ın ölümünden sonra yayımlanan bir eseri görünümü altında savaşın ve vatanseverliğin aleyhinde saldırılar içeriyordu ve Rahip Russell tarafından yazılmamıştı ve onun tarafından yazılmış olamazdı."
  49. ^ Crompton 1996, s. 84-85: "Başkan olarak Rutherford'un yaptığı ilk işlerden birisi [...] diğer yöneticilere ya da editör kuruluna hiç danışmadan, Studies in the Scriptures serisinin yedinci kitabı olacak bir kitap yayımlatması oldu. Bu cildin, Russell'ın çalışma arkadaşlarından George H. Fisher ve Clayton J. Woodworth'un sorumluluğunda ve katkılarıyla hazırlandığı belirtildi. Bu ikisinin yaptıkları, Russell'ın bıraktığı notları yayıma hazır hale getirmekti [...] ve daha önce yayımlanmış olan eserlerinden faydalanarak bir çalışma ortaya koymaktı [...] Şu oldukça barizdi ki [...] bu eser, Russell'ın notlarının düzenlenmesinin bir neticesi değil, daha çok Woodworth ve Fisher'ın, yeni başkanın buyruğuyla orijinal bir eser ortaya koymalarıydı."
  50. ^ "Publisher's Preface". The Finished Mystery. Watchtower Bible and Tract Society. 1917. Gerçek şu ki, o bunu yazdı. Bu kitap için, uygun bir şekilde, Rahip Russell'ın ölümünden sonra yayımlanan bir eseri denebilir. Neden?... Bu kitap, büyük oranda, onun yazdığı notların bir derlemesidir ve Kilise'ye açıkladığı sembollerin uyumlu bir surette bir araya getirilmesi ile hazırlanmıştır. 
  51. ^ Penton 1997, s. 55
  52. ^ Rogerson 1969, s. 44
  53. ^ a b Franz 2007 "Chapter 4"
  54. ^ "7. Advertise the King and the Kingdom! (1919-1941)". Jehovah's Witnesses—Proclaimers of God's Kingdom. Watch Tower Bible & Tract Society. 1993. ss. 72-77. 
  55. ^ Rutherford, Joseph F. (1920). Millions Now Living Will Never Die!. Brooklyn, New York: International Bible Students Association. ss. 89-90. ISBN 9781411628984. 
  56. ^ Chryssides, George D. (2010). "How Prophecy Succeeds: The Jehovah's Witnesses and Prophetic Expectations". International Journal for the Study of New Religions. 1 (1). ss. 27-48. doi:10.1558/ijsnr.v1i1.27. ISSN 2041-952X. 
  57. ^ Franz 2007, s. 144
  58. ^ Salvation. Watchtower Bible and Tract Society. 1939. s. 76. . Bu referans, Jehovah's Witnesses — Proclaimers of God's Kingdom kitabında yapılan alıntılara dayanmaktadır.
  59. ^ Rogerson 1969, s. 39, 52
  60. ^ Stroup, Herbert H. (1945). The Jehovah's Witnesses. New York: Columbia University Press. ss. 14, 15. Başkan seçilmesinin ardından, daha önce hiç yaşanmamış seviyede, topluluğun mevcudiyeti tehlikeye girdi. Russell Bey'in liderliğinin mesut günlerini hasretle hatırlayan birçokları, yeni seçilen başkanın aziz ruhlu bir lider beklentilerini karşılamadığı kanaatine sahip oldular. Ana gruptan birçok unsur ayrıldı ve bu parçalanma süreci, Rutherford'un başkanlığı boyunca devam etti. 
  61. ^ a b Penton 1997, s. 58, 61
  62. ^ Gruss, Edmond C. (2001). Jehovah's Witnesses: Their Claims, Doctrinal Changes, and Prophetic Speculation. What Does the Record Show?. Xulon Press. s. 218. ISBN 9781931232302. 
  63. ^ Reed, David (Yaz 1993). "Whither the Watchtower?". Christian Research Journal. s. 27. 9 Eylül 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Yerel olarak seçilmiş kıdemli üyeleri, kendi atadığı atanmışlarla değiştirerek, yarı özerk ve demokratik şekilde yönetilmekte olan kilise cemaatlerini, kendi ofisinden bir makina gibi kontrol edilen sıkı örgütlenmiş bir topluluğa dönüştürdü. Bunun üzerine, bazı yerel cemaatler topluluktan ayrıldılar ve Chicago Kitab-ı Mukaddes Öğrencileri (Chicago Bible Students), Şafak Kitab-ı Mukaddes Öğrencileri (The Dawn Bible Students) ve Avamın Evi Misyonerlik Hareketi (Laymen's Home Missionary Movement) gibi bugün hâlen varlığını sürdürmekte olan topluluklar kuruldu. 
  64. ^ Schnell, William J. (1956). Thirty Years a Watchtower Slave. Baker Publishing. s. 52. . Alan Rogerson, Millions Now Living Will Never Die eserinde, Schnell'i referans göstermekte ve ne kadar çok kişinin ayrıldığı bilgisinin muğlak olduğunu belirtmektedir. Ayrıca, Rutherford'un 1934'te yayımlanan Jehovah adlı eserinden (s. 277) diğer dinleri terkeden oldukça az kişinin artık Tanrı'nın örgütünde yer aldığını yazdığını alıntılamaktadır.
  65. ^ Johnson, P. S. L. (1927). The Present Truth and Herald of Christ's Epiphany. s. 66. . Johnson, 1923'ün sonları ile 1927'nin başları arasında 20 bin ilâ 30 bin kişinin topluluğu terk ettiğini belirtmektedir.
  66. ^ Wills, Tony. A People For His Name. s. 167. . 1 Aralık 1927 tarihli Gözcü Kulesi’nden alıntı yaparak (s. 355), Rutherford'un Kitab-ı Mukaddes öğrencilerinin büyük yüzdesinin topluluktan ayrıldığını yazdığını alıntılamaktadır.
  67. ^ Gruss 1970, s. 265
  68. ^ Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi; Rogerson 55 isimli refler için metin temin edilmemiş (Bkz: Kaynak gösterme)
  69. ^ Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi; Beckford 30 isimli refler için metin temin edilmemiş (Bkz: Kaynak gösterme)
  70. ^ Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi; Watch Tower 01.10.1931 isimli refler için metin temin edilmemiş (Bkz: Kaynak gösterme)
  71. ^ Beckford 1975, s. 31
  72. ^ Penton 1997, s. 71–72
  73. ^ Crompton 1996, s. 109-110
  74. ^ Beckford 1975, s. 35
  75. ^ Garbe 2008, s. 145
  76. ^ 1943 Yearbook of Jehovah's Witnesses (1942); Watch Tower Bible & Tract Society; s. 221–222.
  77. ^ Jehovah's Witnesses in the Divine Purpose (1959); Watch Tower Bible & Tract Society; s. 312–313.
  78. ^ Beckford 1975, s. 47–52
  79. ^ Beckford 1975, s. 52–55
  80. ^ Penton 1997, s. 89–90
  81. ^ "'They keep changing the dates': Jehovah's Witnesses Changing Chronology - Cryssides". www.cesnur.org. 6 Haziran 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  82. ^ Chryssides 2008, s. 19
  83. ^ Penton 1997, s. 95
  84. ^ Botting 1984, s. 46
  85. ^ "How Are You Using Your Life?". Our Kingdom Ministry. Mayıs 1974. s. 63. Kardeşlerimizin evlerini ve mülklerini sattıkları ve bu eskimiş düzenin geri kalan günlerini birer öncü olarak geçirmeyi planladıkları bilgisi bize ulaşıyor. Hiç şüphesiz, bu kötü dünyanın sonundan önce bir kimsenin vaktini bu şekilde geçirmesi çok iyi bir yoldur. 
  86. ^ Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi; Singelenberg isimli refler için metin temin edilmemiş (Bkz: Kaynak gösterme)
  87. ^ Franz 2002, s. 237–253
  88. ^ Stark & Iannaccone 1997, s. 142-143
  89. ^ Dart, John (30 Ocak 1982). "Defectors Feel 'Witness' Wrath: Critics say Baptism Rise Gives False Picture of Growth". Los Angeles Times. s. B4. Yayınlarda gösterilen istatistiklere göre dünya genelinde 1971'den 1981'e kadar tebliğci sayısı 737.241, vaftiz edilenlerin sayısı ise toplam 1,71 milyona ulaştı. 
  90. ^ Hesse 2001, s. 296, 298
  91. ^ "Choosing the Best Way of Life". The Watchtower. 15 Mart 1980. ss. 17-18. Life Everlasting—in Freedom of the Sons of God (Sonsuz Yaşam - Tanrı'nın Oğullarının Özgürlüğü Adına) isimli kitabın yayımlanmasından bu yana, ... 1975 yılı hakkında büyük beklenti oluştu. ... Bu kitap dışında başka yayınlarda dile getirildiği üzere, bu umutlu beklentiler bir olasılıktan ziyade bir mümkün oluşa işaret etmektedir. Üzülerek belirtmek gerekir ki, bu mümkün oluşa dair beyanlar, bu konuda dikkatli davranılması gerektiğine dair uyarıları bastırdı ve bir beklentinin inşasına yol açtı. ... bilginin yayımlanması ile vazifeli kişiler ... bu tarih hakkında umutların büyümesine katkıda bulundu. 
  92. ^ Chryssides 2008, s. 32, 112
  93. ^ Chryssides 2008, s. 64
  94. ^ Engardio, Joel P. (18 Aralık 1995). "Apocalypse Later". Newsweek. 236 (3146). ss. 24-25. Bibcode:2017NewSc.236Q..24L. doi:10.1016/S0262-4079(17)31969-3. 
  95. ^ Penton 1997, s. 317
  96. ^ "Jehovah's Witnesses Abandon Key Tenet : Doctrine: Sect has quietly retreated from prediction that those alive in 1914 would see end of world". Los Angeles Times. 4 Kasım 1995. 30 Temmuz 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  97. ^ ""Let Your Kingdom Come"—But When? - Study". Watchtower Bible and Tract Society of Pennsylvania. 20 Ekim 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  98. ^ a b Penton, M. James (1997) Apocalypse Delayed, University of Toronto Press; Franz, Raymond, In Search of Christian Freedom (2007) Commentary Press; Watters, Randall (2004) Thus Saith Jehovah's Witnesses, Common Sense Publications; Reed, David A. (1990) Index of Watchtower Errors, 1879 to 1989, Baker Books Watchtower Information Service 26 Ağustos 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.; Quotes-Watchtower.co.uk; Reexamine.Quotes.
  99. ^ Gilmour, MacLean (September 1966). "The Use and Abuse of the Book of Revelation". Andover Newton Quarterly. 7 (1): 25-26. Yeni Dünya Çevirisi, üyelerinin kimler olduğu hiçbir zaman açıklanmayan ve sıradışı bir şekilde Grekçe yeterliliğe sahip olduğu görülen bir heyet tarafından yapıldı. ... Öğretisel tercihlerin birçok ibarenin seçilmesinde etkili olduğu açıktır. Bununla birlikte, bu çalışma bir deli saçması ya da sözde tarihsel bir sahtekarlık değildir. ... bkz. Robert M. McCoy 'Jehovah's Witnesses and Their New Testament', Andover Newton Quarterly, Jan., 1963, Vol. 3, No. 3, pp. 15–31 
  100. ^ G. HÉBERT/EDS, "Jehovah's Witnesses", The New Catholic Encyclopedia, Gale, 20052, Vol. 7, p. 751.
  101. ^ Franz, Raymond (2007). In Search of Christian Freedom. Commentary Press. s. 359. ISBN 978-0-914675-17-4. 
  102. ^ Muramoto, O (August 1998). "Bioethics of the refusal of blood by Jehovah's Witnesses: Part 1. Should bioethical deliberation consider dissidents' views?". Journal of Medical Ethics. 24 (4): 223-30. doi:10.1136/jme.24.4.223. PMC 1377670 $2. PMID 9752623. 
  103. ^ Goodstein, Laurie (11 Ağustos 2002). "Ousted members say Jehovah's Witnesses' policy on abuse hides offenses". The New York Times. Erişim tarihi: 1 Ekim 2015. 
  104. ^ "Why So Many False Alarms?". Awake!. 22 Mart 1993. ss. 3-4.  footnote

Bibliyografya[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]