İçeriğe atla

Binyılcılık

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Binyılcılık (Latince bin yıl anlamına gelen millenarius ve -izm kelimelerinden türetilmiştir), bir dini, sosyal veya politik grup veya hareketin, toplumun köklü bir dönüşüm geçireceğine ve ardından "her şeyin değişeceğine" olan inancıdır.[1] Binyılcılık, dünya çapında çeşitli kültürlerde ve dinlerde mevcuttur ve bir dönüşümün neyi oluşturduğuna dair çeşitli yorumlar vardır.[2] 

Bu hareketler, büyük bir felaket veya dönüştürücü olaydan sonra toplumda radikal değişiklikler olacağına inanırlar.[3]

Binyılcılık hareketleri laik (belirli bir dini benimsemeyen) veya dini nitelikte olabilir[4] ve bu nedenle Hristiyanlıktaki milenyumculuk hareketleriyle mutlaka bağlantılı değildir.[3]

Yahudilikte Binyılcılık

[değiştir | kaynağı değiştir]

Hristiyanlıkta Milenyumculuk ya da Chiliasm (Yunanca versiyonu)

[değiştir | kaynağı değiştir]

Hristiyanlıkta milenyumculuk, Mesih’in Yargı Gününden önce dünyaya dönüp bu dünyada bir krallık kuracağı ve bu krallığın 1000 yıl süreceği inancını belirtmek için kullanılır.

Milenyumculuk inancının temeli Vahiy Kitabı’nın 20:1-15 ayetlerinin doğrudan yorumlanmasına dayanmaktadır, ayetlerde Şeytanın binyıllığına zincire vurulacağı, şehitler ve İsa’ya sadık kalmış olanlar hayata döneceği (ilk ölümden dirilme) ve 1000 yıl süren krallığın bir parçası olacakları yazmaktadır. Bu 1000 yıldan sonra şeytanın yeniden kötü işlerini yapmasına izin verilecek ve Mesih’in onu Yargı Günü’nde yenmesi ile doğru olanlar cennette sonsuz mutluluğa erişeceklerdir.

Binyılcı Hristiyan Düşüncesinde[5]

[değiştir | kaynağı değiştir]

Binyılcılık düşüncesi dünyanın sonunun yakında olduğı ve kutsal ve ahenk içinde Yeni bir dünyanın ardından geleceği fikri ile alakalıdır.

Binyılcı Hristiyanlar üç soru ile yaşarlar; ‘Sonun işaretleri nelerdir?’ ‘Biz hangi aşamadayız?’ ‘Ne yapmalıyız?’

Teoride binyılcılık, Eskatoloji (Dünyanın Sonu ile ilgilenen teoloji) ile bağlantılı makul ve spekülatif bir girişimdir. Uygulamada, binyılcılığı ayrıştıran ise güncel olarak ne yapılması gerektiği endişesini incelemesidir (Kutsal bir şehrin inşası, şeytanla yüzleşme...). Hristiyanlıkta sonun beklenmesi pasif bir eylem değildir. Değişim ve eylem ister.

Binyılcı Hristiyanlar şeytani figüre ve Mesih'in Karşıtı'na büyük önem addederler.

Hristiyan Tarihi boyunca milenyumculuk[6]

[değiştir | kaynağı değiştir]

Milenyumculuk ve Kilise Babaları

[değiştir | kaynağı değiştir]

Hierapolisli Papias ve Justinius Binyılcılardandırlar. Binyılcılığın Ireneus, Tertillianus ve Lactantius üzerinde de büyük etkisi olmuştur. Daha sonrasında Augustinus da Tanrı'nın Şehri'nde fikri ilerleterek bu binyılın Mesih'in doğumu ile başladığını söylemiştir. Origenes Vahiy 20:1-15'in doğrudan yorumunu reddetmiş ve Mesih'in krallığının dünyada değil ancak inananların ruhlarında olacağını savunmuştur.

Orta Çağ’da Milenyumculuk

[değiştir | kaynağı değiştir]

Her ne kadar Binyılcılık Thomas Aquinas tarafından reddedilmiş olsa da (Summa Teologiae 3, 77, 1) bu inancın erken dönem Dominikanları ve Fransiskenleri üzerinde etkisi olduğu görülebilmektedir. 1000 yılı yaklaştıkça Mesih'in dönüşüne yönelik beklentide daha görünür bir hal almıştır.

Reformasyon Döneminde Milenyumculuk

[değiştir | kaynağı değiştir]

Binyılcılık, Reformasyon döneminde yaşanan 1525 Alman Köylü Savaşı ve Anabaptist hareket ile yeni bir zirveye ulaşmıştır. Ayaklanan köylülerin lideri Thomas Müntzer, Vahiy Kitabı'nın doğrudan yorumuna sıkı biçimde inanan birisiydi. O'na göre Mesih’in Binyıllık Krallığında yaşayacak olanlar fakirlerdi çünkü onlar zenginlikler ve açgüzlülükle bozulmamışlardı.

Günümüzde Milenyumculuk

[değiştir | kaynağı değiştir]

Adventistler, Yehova Şahitleri ve Mormonlar dünyanın sonunun yakın olduğuna inanan binyılcı Hristiyan hareketlerdir. Adventistler ve Yehova Şahitleri birçok defa dünyanın sonunun geldiğini duyurmuşlarıdr.[7] William Miller, Adventist hareketinin kurucusu, dünyanın sonunun 21 Mart 1844'te geleceğini ve sonrasında 22 Ekim 1844'te geleceğini duyurmuştur. Tarihleri boyunca, Yehova Şahitleri'nin eskatolojisi çeşitli değişimlerden geçmiş, 1874, 1914, 1918 ve 1925 gibi öne çıkan çeşitli tarihler belirlemiştir.[8]

İslamiyette Binyılcılık

[değiştir | kaynağı değiştir]

Ayrıca bakınız

[değiştir | kaynağı değiştir]
  1. Baumgartner, Frederic J. 1999. Longing for the End: A History of Millennialism in Western Civilization, New York: Palgrave, ss. 1-6
  2. Gould, Stephen Jay. 1997. Questioning the millennium: a rationalist's guide to a precisely arbitrary countdown. New York: Harmony Books, s. 112 (note)
  3. 1 2 "Millenarianism - CDAMM". CDAMM (İngilizce). 29 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ağustos 2025.
  4. Gordon Marshall, "millenarianism", The Concise Oxford Dictionary of Sociology (1994), s. 333.
  5. The Encyclopedia of Religion. Mircea Eliade (İngilizce). MacMillan Publishing Company. 1987. ss. 521-524 Cilt. 9 ISBN 0-02-909800-9.
  6. New Catholic Encyclopedia – Second Edition (İngilizce). Thomson and Gale. 2003. ss. 633-638 Cilt 9 ISBN 0-7876-4013-1.
  7. "Adventistler - Kıyamet Günü". 9 Ocak 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi.
  8. "Yehova Şahitleri - Kıyamet günü". 31 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi.