Yüksek Askerî Şûra

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Yüksek Askeri Şura sayfasından yönlendirildi)
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Başbakan başkanlığında yapılan YAŞ toplantısı, 2016.

Yüksek Askerî Şûraya da kısaca YAŞ, Türkiye Cumhurbaşkanlığı'na bağlı olarak Ankara'da yalnızca barış zamanlarında görev yapmak üzere oluşturulan kuruldur.

Kurulun görevleri 17 Temmuz 1972 tarihinde TBMM'de kabul edilerek 26 Temmuz 1972 tarihinde 14257 sayılı Resmî Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren "Yüksek Askeri Şûranın Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun" ile belirlenmiştir. Bu yasanın üçüncü maddesi uyarınca görevleri arasında Genelkurmay Başkanlığı tarafından hazırlanan stratejik konseptin yeniden gözden geçirilmesi, Türk Silahlı Kuvvetleri'nin ana program ve hedefleri hakkında görüş bildirilmesi, yine TSK hakkında önemi bulunan kanun, tüzük ve yönetmelik taslaklarını incelemek ve görüşmek ile lüzumu görülen diğer konular hakkında görüş bildirmek bulunmaktadır. Ayrıca Yüksek Askeri Şûra kendisine diğer kanunlar ile verilen görevleri de yerine getirir.[1] Türk Silahlı Kuvvetleri'ne ait her türlü önemli meseleleri inceler, bunlarla ilgili prensip kararları alır, savaş gücü çalışmaları vb. konularda hükumete gerekli tavsiyelerde bulunur, silahlı kuvvetlere ait kanun tasarılarını, silahlı kuvvetlerin en yüksek kurulu olarak görüşür ve tasarılara son şeklini verir.

Olağanüstü haller dışında yılda bir cumhurbaşkanı başkanlığında, Genelkurmay Başkanı, Adalet, Millî Savunma, İçişleri, Dışişleri Bakanları ile Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanları toplanır.

Yüksek Askerî Şûra ilk olarak 1972 yılında toplanmıştır. Her yıl iki defa olağan şekilde yapılan YAŞ'ın toplantılarından ilki Ağustos ayının ilk haftasında yapılmaktadır. Yine Genelkurmay Başkanının istemi üzerine ise aynı yıl içerisinde tekrar toplanabilir. Şûra'da, Türk Silahlı Kuvvetleri'ne mensup albayların general ya da amiralliğe terfileri ile bir üst rütbeye terfi edecek general ve amirallerin durumları görüşülür.

Şûra'nın genel sekreterini Cumhurbaşkanı belirler ve toplantıda alınan kararlar Cumhurbaşkanı tarafından onaylanmasının ardından yürürlüğe girer. Toplantıda alınan kararların veya açıklanması yasak olmakla birlikte; kurulun kararı doğrultusunda açıklanması gereken hususlar Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü tarafından kamuoyu ile paylaşılır. TSK'daki amiraller ile generallerin yükselme ve emeklilik durumlarının da karara bağlandığı kurul toplantılarına şûra üyelerinden bu durumları oylanacak olan general ve amirallerden daha düşük veya eşidi konumda olan üyeler katılamazlar. Ayrıca kurula özür durumu olarak katılmayacaklar, bu durumlarını genel sekreterliğe toplantı gününden önce bildirirler.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nda Yüksek Askeri Şûra kararlarının yargı denetimi dışında olduğu 5982 sayılı yasa ile eklenmiştir. Ancak buna bir istisna getirilerek terfiler ile kadrosuzluk nedeniyle emekliye ayırma kararları hariç tutulmuştur.[2]

Yüksek Askeri Şûra 2014 yılına kadar TSK'da disiplinsizlik yapanları veya irtica gibi nedenlerden dolayı haklarında işlem yapılan Subay, Astsubay ve Uzman Erbaşlardan, 92. madde kapsamında ihraç için kurula sevk edilenlerin de ayırma kararlarını uygular. Ancak 2013 yılında çıkarılan yeni 6413 sayılı TSK Disiplin Kanunu doğrultusunda, 2014 yılında YAŞ kararlarını ilgilendiren yedi yönetmelikte düzenleme yapıldı. Yapılan düzenleme ile irtica ve ahlaki durum nedeniyle ayırma konularını düzenleyen maddeler yasadan çıkarıldı. Bu kapsamda; günümüzde TSK'da disiplinsizlik suçunu işleyen rütbeli personel hakkında işlemlerin yapılabilmesi için kuvvet komutanlıkları bünyesinde disiplin kurullarının oluşturulması amacıyla TSK Yüksek Disiplin Kurulları Yönetmeliği yayımlanmıştır.[3] General ve amirallerin disiplinsizlikleri ile ilgili cezaların verilmesi ise oluşturulan Genelkurmay Başkanlığı Yüksek Disiplin Kurulu’na verildi.[4] Subay, Astsubay, Uzman Jandarma, Uzman Erbaşlar ile sözleşmeli Erbaş ve Erler hakkında uygulanacak silahlı kuvvetlerden ayırma cezası ile ilgili hususlar 6413 sayılı TSK Disiplin Kanunu'nun 13. maddesinde belirtilmiştir.[5] Ancak bu değişiklik medya tarafından haber yapılmasına rağmen, 2014 yılı itibarıyla hala YAŞ toplanıyor konulu yapılan haberlerin neredeyse tamamında disiplinsizlik nedeniyle (hatta kaldırıldığı halde ahlaki durum da eklenerek) ayrılacak personel hakkında kurulun görüşme yapılacağı belirtilmektedir.[6]

Yüksek Askeri Şura üyeleri (YAŞ)[değiştir | kaynağı değiştir]

Üye Görevi
Recep Tayyip Erdogan 2017.jpg Recep Tayyip Erdoğan Cumhurbaşkanı
Blanco portrait.svg Fuat Oktay Cumhurbaşkanı Yardımcısı
Hulusi Akar (cropped).jpg Hulusi Akar Millî Savunma Bakanı
Süleyman Soylu in Tehran 01.jpg Süleyman Soylu İçişleri Bakanı
Cavusoglunew.jpg Mevlüt Çavuşoğlu Dışişleri Bakanı
Abdulhamit Gül (cropped).jpg Abdulhamit Gül Adalet Bakanı
Blanco portrait.svg Ziya Selçuk Millî Eğitim Bakanı
Berat Albayrak (cropped, 2017).jpg Berat Albayrak Hazine ve Maliye Bakanı
Yaşar Güler (2018).jpg Orgeneral Yaşar Güler Genelkurmay Başkanı
Blanco portrait.svg Orgeneral Ümit Dündar Kara Kuvvetleri Komutanı
Adnan Özbal (2018).jpg Oramiral Adnan Özbal Deniz Kuvvetleri Komutanı
Hasan Küçükakyüz (2018).jpg Orgeneral Hasan Küçükakyüz Hava Kuvvetleri Komutanı

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Yüksek Askeri Şûranın Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun" (PDF). mevzuat.gov.tr. 17 Temmuz 1972. 19 Ekim 2013 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Mart 2017. 
  2. ^ "Türkiye Cumhuriyeti Anayasası" (PDF). 7 Kasım 1982. 5 Kasım 2014 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Mart 2017. 
  3. ^ "Türk Silahlı Kuvvetleri Yüksek Disiplin Kurulları Yönetmeliği". 12 Nisan 2014. 20 Ağustos 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Mart 2017. 
  4. ^ "TSK'dan ihraçta YAŞ devre dışı!". Milliyet. 13 Nisan 2014. 14 Ağustos 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Mart 2017. 
  5. ^ "Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu". T.C. Resmî Gazete. 16 Şubat 2013. 20 Aralık 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Mart 2017. 
  6. ^ "YAŞ Pazartesi Toplanacak". Sabah. 1 Ağustos 2014. 3 Ekim 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Mart 2017.