Taner Öngür

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Taner Öngür
Doğum 2 Kasım 1949 (1949-11-02) (68 yaşında)
Fatih, İstanbul, Türkiye
Köken Türk
Tarzlar Anadolu rock, Progresif rock
Çalgılar Bas gitar, elektro gitar, akustik gitar
Etkin yılları 1964 - günümüz
İlişkili hareketler Moğollar, Barış Manço, Cem Karaca, Erkin Koray, Ersen Dinleten, Ersen ve Dadaşlar, Dervişan, Erkut Taçkın, Selda Bağcan, Ali Rıza Binboğa, Edip Akbayram, Dostlar Orkestrası, Hakan Tuna, Serap Yağız, MFÖ

Taner Öngür (d. 1949, Fatih, İstanbul) Türk müzisyen.

Hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

İlk grupları[değiştir | kaynağı değiştir]

Müzik dinlemeye The Beatles'ın dünya çapındaki ünüyle başladı. Siyah bir akustik gitar alarak müzik yapmaya başladı. 1964'te Vefa Lisesi'nde okurken Volkanlar isimli bir grup kurdu ve sinemalarda çalmaya başladı. Türkiye'de basgitar olmadığı için, kontrabas çalıyordu. Çalıştığı sinemaya İstanbul'un birçok yerinden gruplar geliyordu. Burada Meteorlar grubundan Aziz Azmet ve Murat Ses ile tanıştı. 1965'te Volkanlar dağılınca, Taner Öngür, Azmet ve Ses ile üçlü olarak Meteorlar'da çaldı. 1967'de Okan Dinçer Kontrastları grubuna basgitarist olarak katıldı. Gitarist Zafer Dilek ile çaldığı bu grupla Ertem Eğilmez filmi Ömer Bedel Kız'ın müziklerini yapıp, filmde de gözükmüştür. 1968'de grupla Erkut Taçkın'ın bir 45'liğinde ona eşlik ettiler.

1 yıl kadar Kontrastlarla çalıştıktan sonra, Taner Öngür 1968'de Erkin Koray Dörtlüsü'ne girdi. Erkin Koray ile bir 45'lik kaydetti. Hayalindeki şehir Londra'ya gitmek için dörtlüden ayrıldı. Müzik hayatına orda devam etme planları kurarken, Türk rock müziğinin gittikçe gelişmekte olduğunu görünce Türkiye'ye döndü.

Moğollar dönemi[değiştir | kaynağı değiştir]

1970'in başında Hasan Sel'in gruptan ayrılması ile Taner Öngür'ün Moğollar'da çalan eski grup arkadaşları Azmet ve Ses, Öngür'ü gruba davet ettiler. Öngür'lü kadro ile grup "Dağ ve Çocuk", "Garip Çoban" gibi Anadolu rock adı verilen türün ilk örneklerini kaydettiler. Taner Öngür 1974'e kadar Moğollar'da aralıksız çaldı. Grupla beraer Türk rock'ının önemli vokalistleri Barış Manço, Cem Karaca, Ersen Dinleten ve Selda Bağcan'ın arkasında çaldı. Grup, zaman zaman Paris'e giderek, yurtdışında da başarı arıyordu. 1971'de Paris'te kaydettikleri "Danses et Rythmes de la Turquie" ile "Academie Charles Cros" büyük plak ödülünü kazandılar.

Grubun yanında, Ersen Dinleten'in ilk 1 numara 45'liğinde "Kozan Dağı" şarkısında elektro ve akustik gitar, "Kara Yazı" şarkısında ise basgitar çaldı. Plağın kapak tanıtım yazısını da yazdı. Sonraki plak "Sor Kendine / Garip Gönlüm"de de Moğollar ile çalan Öngür, Sor Kendine şarkısının müziğini de besteledi.

Moğollar'ın Cem Karaca ile çalıştığı dönemde gruba kısa süre katılan Orhan Atasoy'un da etkisi ile uyuşturucu ve LSD dönemi başladı. Grup üyelerine göre hayat tarzı değişen Öngür, müzik olarak da Anadolu rock yerine progresif rock yapmaya karar verdi. 1974'te Aydın Cakuş, Kılıç Danışman ve Nur Yenal ile Tank adlı bir grup kurdu. Grupla bir 45'lik kaydetseler de Diskotür firması, plağın satılmayacağını söylemeyip yayınlamayınca, Öngür kayıtları imha etti. 1975'in başında Moğollar'a kısa bir süre dönüp Ali Rıza Binboğa ile kaydedilen plakta çalsa da gruptan ayrıldı.

Dadaşlar, Dervişan ve diğerleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Tank grubunun dağılmasından sonra 1974'te daha önce beraber çalıştığı Ersen Dinleten'in grubu Ersen ve Dadaşlar üyesi oldu. Bu grupta Öngür, Anadolu rock ile progresif rock'ı karıştırma olanağı buldu. Bu dönemde "Derman Bulunmaz" şarkısının bestesini yaptı. 1975'te Tank grubundan arkadaşı Kılıç Danışman ile Edip Akbayram ile beraber çalan Dostlar Orkestrası'na gitarist olarak girdi. Ancak hiçbir 45'likte yer almadan kısa süre sonra gruptan ayrıldı.

1975'te Cem Karaca'nın grubu Dervişan'a gitarist olarak katıldı. Grup, senenin başında çıakrdığı "Tamirci Çırağı" plağıyla büyük bir ün kazanmıştı. Türkiye'de protest rock'ın en önemli grubu sayılan Dervişan ile "Mutlaka Yavrum / Kavga" 45'liğini doldurdu. Sonraki plaktaki "Niyazi" şarkısında gitar yanında mandolin de çaldı. 1976'da eski grup arkadaşı Murat Ses kısa bir süre gruba katıldı. Dervişan olarak "Murat Ses ve Ağrı Dağı Efsanesi" adıyla bir plak yaptılar. Öngür, bu çalışmada gitar çaldı. Cem Karaca ve Dervişan, "Parka", "İhtarname", "Bir Mirasyediye Ağıt" gibi politik şarkılar kaydetti. 1977'de grubun ilk uzun çaları Yoksulluk Kader Olamaz yayınlandı. Albümdeki "İşçi Marşı"nın bestesi Taner Öngür'e aitti. Öngür gruptan ayrıldıktan sonra çıkan 1 Mayıs 45'liğindeki şarkının bestecisi ise farklıydı.

Dönemin artan politik gerilimi grubun konselerini de etkiliyordu. Grubun Şanlıurfa konserinde çatışma çıktı ve konseri düzenleyen CHP gençlik kolları başkanı öldürüldü. Öngür, bu durumdan uzaklaşmak istedi ve Dervişan'dan ayrıldı. 1978'in başında kısa bir süre Moğollar'a katılsa da 1978 Mart'ında grup dağıldı. Öngür de yıllardır bekleyen askerliğini Diyarbakır'da "müzisyen jandarma" olarak geçirdi. 1978'de Yeşim'in albümünde çalan Dervişan, iki tane Taner Öngür bestesi kullandı. Bu şarkılar "Çok Naz Âşık Usandırır" ve "Varız Dostlar"dı.

1979'da asker sonrası Ersen ve Dadaşlar'a geri döndü. Grubun "Hatamızı Bilmeden Çekiyoruz" adlı albümünde yer aldı. Albümün en önemli özelliği, plağında kullanılan "Arabesk Rock" tabiridir.

Taner Öngür, 1980 darbesinden sonra Almanya'da yaşamaya başladı. Gitaristliğini yaptığı "Bahtiyar" adlı bir grup kurdu. Frankfurt'ta Türk düğünlerinde çalıp para kazanırken, punk ve hippiler ile zaman geçiriyordu. Bu dönemde Türk müzik piyasasındaki tek çalışması 1976'da kaydedilen ama 1984'te yayınlanan MFÖ şarkısı "Bodrum Bodrum" da mandolin çalmak oldu.

Moğollar'ın birleşmesi[değiştir | kaynağı değiştir]

1991'de Öngür, Türkiye'ye döndü. Fuat Güner ve Turgut Berkes'in stüdyosu F.T.'de çalışmaya başladı. 1993'te Orhan Atasoy'un "Yanmışız" albümünün kayıtlarını yaptı. Aynı yıl ilk solo albümü olan "Alarm" piyasaya sürüldü.

Uzun süredir müzik yapmayan Moğollar, 1993'te düzenlenen bir imza kampanyası ile müziğe geri döndü. 1994'te yayınlanan "Moğollar '94" ile birlikte, Taner Öngür bu grupta basgitar çalmaya devam etmektedir. Daha önceki Moğollar döneminde gözükmeyen politik duruşun mimarlarından biridir. 2003'te sponsorlu festivallere karşı rock müziğinin Türkiye'deki isyanı olan Barışarock'ın hayata geçirilmesinde bireysel anlamda büyük katkıları oldu.

Moğollar dışında, 1998 tarihli Kent Ozanları toplamasında "Tutukluyum Şehirde", 2002 tarihli Gitarın Asi Çocukları toplamasında "Uzaya Bak" şakısıyla yer aldı. 2005'te son solo albümü "Evde Tek Başına" yayınlandı.

Kendi albümleri dışında gençlere de destek veren Öngür, 2004'te Hakan Tuna'nın plak formatında çıkan albümü "Karanlıkta Güneş"te basgitar çaldı 2008'de Serap Yağız'ın albümü "Suların Uğultusu"nun prodüktörü oldu, düzenlemeleri ve miksleri yaptı, gitar ve basgitarları çaldı.

Diskografi[değiştir | kaynağı değiştir]

Moğollar[değiştir | kaynağı değiştir]

Solo[değiştir | kaynağı değiştir]

  • 1993: Alarm
  • 2005: Evde Tek Başına

Ersen[değiştir | kaynağı değiştir]

  • 1972: Kozan Dağı / Kara Yazı

Ersen & Moğollar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • 1970: Ternek / Haliç'te Güneşin Batışı
  • 1972: Sor Kendine / Garip Gönlüm

Ersen & Dadaşlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • 1974: Bir Ayrılık, Bir Yoksulluk, Bir Ölüm / Yedin Beni
  • 1974: Döne Sevdiğim / Derman Bulunmaz
  • 1975: Dostlar Beni Hatırlasın / Üç Kız Bir Ana
  • 1979: Hatamızı Bilmeden Çekiyoruz

Barış Manço & Moğollar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • 1971: İşte Hendek İşte Deve/Katip Arzuhalim Yaz Yare Böyle
  • 1971: Binboğanın Kızı / Ay Osman (Sadece ilk şarkı)

Selda & Moğollar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • 1972: Yalan Dünya / Kalenin Dibinde

Cem Karaca & Moğollar[değiştir | kaynağı değiştir]

Cem Karaca & Dervişan[değiştir | kaynağı değiştir]

  • 1975: Mutlaka Yavrum / Kavga
  • 1975: Beni Siz Delirttiniz / Niyazi
  • 1976: Parka / İhtarname
  • 1977: Mor Perşembe / Bir Mirasyediye Ağıt
  • 1977: Yoksulluk Kader Olamaz

Ali Rıza Binboğa & Moğollar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • 1975: Birlik için Elele / Sevgimin Derdi Albümler

Erkut Taçkın & Okan Dinçer Kontrastları[değiştir | kaynağı değiştir]

  • 1968: Mühür Gözlüm / Özlem

Erkin Koray Dörtlüsü[değiştir | kaynağı değiştir]

  • 1968: Hop Hop Gelsin / Çiçek Dağı

Diğer[değiştir | kaynağı değiştir]

  • 1984: MFÖ - Ele Güne Karşı Yapayalnız (Bodrum Bodrum'da mandolin)
  • 1998: Çeşitli Sanatçılar - Kent Ozanları (Tutukluyum Şehirde)
  • 2002: Çeşitli Sanatçılar - Gitarın Asi Çocukları (Uzaya Bak)
  • 2004: Hakan Tuna - Karanlıkta Güneş (Mistri Jah'da Bas Gitar)
  • 2008: Serap Yağız - Suların Uğultusu
  • 2013 Hakan Tuna - Zaman Çemberi (Gitar ve Vokal, ayrica beste Taner Öngür Bestesi)

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]