Taksonomi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Taksonomi (Grekçe ταξινομία < τάξις taksis, «düzenleme», ve νομία nomia, «yöntem») ya da sınıflandırma bilimi,[1] canlıların sınıflandırılması ve bu sınıflandırmada kullanılan kural ve prensipler. Taksonomi terimi Yunanca taksis (düzenleme) ve nomos (yasa) sözcüklerinden türetilmiştir.

Taksonomik çalışmalar üç ana başlık altında toplanabilir[değiştir | kaynağı değiştir]

Alfa taksonomi[değiştir | kaynağı değiştir]

Sadece tür, cins gibi kategorilerdeki taksonların isimlendirilmesi ve tanımlanması düzeyinde yapılan çalışmaları kapsar. Bu tür çalışmalar Linne ile başlamış olup günümüzde özellikle tür sayısı bakımından çok zengin hayvan ve bitki gruplarında hâlâ sürdürülmektedir. Alfa taksonomi diğer beta ve gamma tiplerine göre daha ilkel değil, sadece farklı çalışma metodlarıyla karakterize edilir. Her canlı grubunda ilk çalışmalar alfa düzeyde yapılmış, ancak sorunların artık çözümlenemedıği durumlarda beta ve gamma taksonomi metodlarına baş vurulmuştur. Hâlâ alfa taksonomi çalışmalarına ihtiyaç duyulan gruplarda bunu bir kenara bırakıp beta ve gamma taksonomisi ile çalışmaya kalkmak anlamsızdır.

Beta taksonomi[değiştir | kaynağı değiştir]

Bu tip çalışmalarda tür ve daha yukarı kategorilerdeki akrabalık durumları incelenir, daha çok sağlam bir sınıflandırma sisteminin gelişimi üzerinde durulur.

Gamma taksonomi[değiştir | kaynağı değiştir]

Alfa taksonomi ile ayrılmış ve beta taksonomi ile yüksek kategoriler halinde sınıflandırılmış türlerin nasıl oluştuğu ile ilgilenir. Gama taksonominin konusu türleşmedir.

Taksonomi Piramidi[değiştir | kaynağı değiştir]

Taksonlar
Üst Alem
Alem
Alt Alem
Grup
Üst Şube
Şube
Alt Şube
Üst Sınıf
Sınıf
Alt Sınıf
Üst Takım
Takım
Alt Takım
Üst Familya (Aile)
Familya (Aile)
Alt Familya (Aile)
Oymak
Cins
Tür
Alt Tür

Taksonomik Ekler Tablosu[değiştir | kaynağı değiştir]

Takson Bitkiler Yosunlar Mantarlar Hayvanlar
Bölüm / Şube -phyta -phyta -mycota
Alt bölüm / Alt Şube -phytina -phytina -mycotina
Sınıf -opsida -phyceae -mycetes
Alt sınıf -idae -phycidae -mycetidae
Takım -ales -ales -ales
Alt takım -ineae -ineae -ineae
Üst familya -acea -acea -acea -oidea
Familya -aceae -aceae -aceae -idae
Alt familya -oideae -oideae -oideae -inae
Oymak -eae -eae -eae -ini
Alt oymak -inae -inae -inae -ina
Cins
Tür
Alt tür

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]