Sülümenli, Afyonkarahisar

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Sülümenli
Afyonkarahisar Siyasi Haritası
Ülke Türkiye
İl Afyonkarahisar
İlçe Merkez
Coğrafi bölge Ege Bölgesi
İdare
 • Belediye başkanı İbrahim Eroğul (AKP)
Rakım 1.020 m (3.340 ft)
Nüfus
 (2015)
 • Toplam 4,571
Zaman dilimi UTC+03.00 (UDAZD)
İl alan kodu 0272
Posta kodu 03200

Sülümenli, Afyonkarahisar ilinin merkez ilçesine bağlı bir beldedir.

İl merkezine 20 km uzaklikta yer alan, sınırları icerisinde Türkiye'nin en büyük şeker fabrikasinin yer aldigi, verimli ovasinda seydiler baraji ve su kanallari sayesinde her zaman sulu tarim yapilabildigi bir beldedir.

Konumu[değiştir | kaynağı değiştir]

Kasaba, Afyonkarahisar-Konya karayolunun 16. kilometresinden 4 km iceridedir ve Afyonkarahisar’ın doğusunda ovalık düz arazi üzerinde kurulmuş bir kasaba olan Sülümenli'nin kuzeyinde Gebeceler kasabası, kuzeybatısında Çavdarlı köyü, batısında Çukurköy mahallesi, güneybatısında Salar kasabası ve Karaaslan köyü, güneyinde Işıklar kasabası ve doğusunda Çobanlar ilçesi bulunur. Yüzölçümü 208 km2'dir. Belde nüfusu 5.514'tür.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Rivayete göre Danişmentlileri oluşturan Avşar boylarından Sülümenli (Süleymanlı) koluna mensup bir grup tarafından kurulmustur. Kasabanin kurucusunun isminin Süleyman bey oldugu rivayet edilir. Çobanlar ve Işıklar beldelerini de aynı oymak kurmuştur, hatta kurucuların kardeşler oldukları rivayet edilir. Bilindiği gibi Danişmendlilerin dağılmasıyla onlara bağlı birçok oymak ve boy başta batı anadolu olmak üzere birçok yere dağılmışlardır. Balıkesirdeki Karesioğulları beğliğini de danişmendli boyları kurmuştur. Danişmend Gazi'nin asıl adı Gümüştekin Ahmed Gazi dir ve Kutalmışoğlu Süleyman Şah'ın dayısıdır.

Baska bir rivayete göre de, Dulkadiroğulları beyliğine mensup Oğuzların Avşar boyunun Civanşirli kolundan Selmanlı, Sülmenli, Süleymanlı veya Sülümenli aşireti tarafından kurulmuştur.

Ebul Gazi Bahadır Han’a göre; Azerbaycan'ın Karabağ bölgesi, Oğuz Han’ın üçüncü oğlu Yıldız Han‘ın büyük oğlu olan Afşar (Avşar)‘ın çocuklarından Cevanşir Türk kabilesinin Sarıçalı sülalesine ait, atadan kalma bir mülktü, Bu Türk sülalesinin Karabağ’daki köklerinin İslamlıktan öncelere kadar gittiği de bilinmektedir. Arran (Karabağ) hakimi ve Gürcistan hükümdarları olan Cevanşirler, Hülagu Han’ın Anadolu’ya getirdiği ve Azerbaycan’a yerleştirdiği, Timur’un ise Anadolu’dan Karabağ’a naklettiği Afşarlar ile birleşerek Otuz İki Cevanşir (32 boydan müteşekkil) adını almışlardır. Bu birlik içinde başka boydan Türklerde bulunuyordu. Bunlardan 8 boy Kıpçaklara mensuptu. Bu Afşarlar, daha sonra Akkoyunlular döneminde, Güney Azerbaycan’ın merkezi ve batı bölgelerine toplu halde yerleşmişlerdi. Van, Tebriz, Urumiye, Ağrı, Kars, Ahıska, Gümrü, Revan (şimdi Erivan deniliyor), Nahcevan (adı bile Cevanşirlerden geliyor) ve Karabağ gibi geniş bir bölgede yaşıyorlardı. Bu bölgedeki , rivayete göre Van ve civarındaki bölgeden, bir grup civanşirli obası, Osmanlı-Rus-İran devletleri arasındaki uzun süren savaş ve sıkıntılardan dolayı Anadolu içlerine göç ettiler, Süleymanlı aşiretine mensup iki kardeş ve sülalesi ve mensupları Karahisar-ı Sahip bölgesine gelerek Sülümenli,Çobanlar ve Işıklar beldelerini kurmuşlardır.

Kurulduktan sonra değişik bazı boylardan ve civar yerleşim yerlerinden gelen göçlerle büyümüştür. 93 harbinde (1877-1878) Kafkaslardan ve Balkanlardan Anadoluya göç yapıldığı sırada Sülümenli de nasibini almış ve Ahıska Türklerinden bir aile de belde ye yerleşmiştir. Bu ailenin reisi olan Ahıskalı Molla Mehmed efendi ismi ile maruf zat, o zamanlar Medrese-i Kuzat denilen İstanbul Hukuk Fakültesini bitirip KADI olmuş ve çeşitli beldelerde kadılık ve müftülük yapmıştır. Ailesi beldede Ayanlar Sülalesi olarak bilinmektedir.

Beldeye değişik vesilelerle Çerkez, Karaçay ve Beyaz Rus asıllı gelinler de gelmiş olup beldenin kültür yapısını zenginleştirmişlerdir.

Bir ara kasabanın isminin Beşkuyu olarak değiştirildiği fakat kabul görmeyip yeniden Sülümenli'ye çevrildiği bilinmektedir.

10 Eylül 1991 tarihinde yeni kurulan Çobanlar ilçesine bağlandıktan bir süre sonra Çobanlar ilçesinden ayrılarak il merkezine bağlanmıştır.[1]

İdari yapı[değiştir | kaynağı değiştir]

Kasaba 1967 yılında belediyelik olmuştur ve şu an İbrahim EROĞUL belediye başkanı olarak bu görevi yürütmektedir. 10 yıl içerisinde Afyonkarahisar yeni çevre yolunun tamamlanması ve Afyonkarahisar havaalanının sivil uçuşlara açılmasını müteakip Afyonkarahisar'ın büyükşehir statüsüne yükselmesi beklenmekte olup Sülümenli kasabası da diğer 6-7 belediye ile birlikte Afyonkarahisar Büyükşehir Belediyesi'nin merkez ilçelerinden birisi olacaktır.

Sülümenli Kasabası Belediye Başkanları
Yıllar Belediye Başkanı
1967-1971 Ali Çetinkaya
1971-1973 Mehmet Aybey
1973-1973 Osman Ekşi
1974-1977 Mehmet Aybey
1977-1980 İsmet Dalkıran
1981-1984 Mehmet Aybey
1984-1989 Kazım Gökmen
1989-1994 Rüştü Özdemir
1994-1999 İsmail Çakal
1999-2009 Mustafa Tabak
2009-2014 İsmail Çakal
2014- İbrahim EROĞUL

Beldenin 6 mahallesi bulunmaktadır.

Sülümenli Beldesi Mahalleleri ve Muhtarları
Mahalle Muhtar
Ulucami Mahallesi Süleyman Çakal
Zafer Mahallesi Harun Büber
İstiklal Mahallesi Ali Taban
Cumhuriyet Mahallesi Ali Çelik
Altındağ Mahallesi Mevlüt Erdoğan
Şeker Mahallesi Ahmet Menşur

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıllara göre belde nüfus verileri
Yıllar Merkez
2008 5013
2007 4906
2000 4782
1997 4541
1990 4755
1985 4280
1980 3960
1975 3687
1970 3100
1965 2600
1960 2000
  1. ^ "Kaymakamlığımızın Tarihçesi". cobanlar.gov.tr. 18 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Şubat 2020.