Mesannepada

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Mesannepada
𒈩𒀭𒉌𒅆𒊒𒁕
Kiş Kralı, Ur Kralı
Seal impression of Mesanepada, king of Kish.jpg
Mesannepada seal drawing.jpg
Ur Kraliyet Mezarlığı'nda (U. 13607) bulunan "Kiş Kralı Mesannepada"ya ait mühür baskısı (y. MÖ 2600).[1][2][3] Mühürde Gılgamış ve efsanevi boğa, iki aslan arasında betimlenmekte ve aslanlardan biri Gılgamış'ın omzunu ısırmaktadır. Bu grubun her iki yanında Enkidu ve uzun sakallı ve Kiş tarzı bir başlık giyen hançerle silahlanmış bir avcı-kahraman görünmektedir. Metnin altında, sakallı ve uzun saçlı dört koşucu, insan biçimde bir svastika oluşturmaktadır. Bu kişiler, hançerle silahlanmış ve birbirinin ayağını tutmaktadır.[3] Pensilvanya Üniversitesi. Arkeoloji ve Antropoloji Müzesi, UPM 31.16.677.[1]
Hüküm süresi fl. yaklaşık MÖ 2600
Önce gelen Meskalamdug
Sonra gelen A'annepada
Hanedan Birinci Ur Hanedanı

Mesannepada (Sümerce𒈩𒀭𒉌𒅆𒊒𒁕, mes-an-ne2-pad3-da), Mesh-Ane-pada ya da Mes-Anne-pada ("An tarafından seçilen genç"), Sümer kralları listesinde Birinci Ur Hanedanı (yaklaşık MÖ 25. yüzyıl) için listelenen ilk kraldır.[4] Uruk'lu Lugal-kitun'u devirerek 80 yıldır hüküm sürdüğü kaydedilmiştir: "Sonra Unug (Uruk) yenildi ve krallık Urim'e (Ur) alındı."[5] Ur Kraliyet Mezarlığı'nda bulunan mühürlerinden birinde Kiş kralı olarak da tanımlanmaktadır.[6][2]

Soyu[değiştir | kaynağı değiştir]

Mari'de bulunan "Ur Hazinesi"[değiştir | kaynağı değiştir]

Mesannepada, Meskalamdug'un oğludur.[7] Mari'de "Ur Hazinesi" denen yerde Kral Meskalamdug adında bir lapis lazuli boncuğu bulundu ve şunlar yazmaktadır:[8][9][10]

𒀭𒈗𒌦 / 𒈩𒀭𒉌𒅆𒊒𒁕 / 𒈗𒋀𒀊𒆠 / 𒌉𒈩𒌦𒄭 / 𒈗𒆧𒆠 / 𒀀 𒈬𒈾𒊒
dlugal-kalam / mes-an-ne2-pa3-da / lugal uri5ki / dumu mes-ug-du10 / lugal kishki / a munaru
"Kiş kralı Meskalamdug oğlu Ur kralı Mesannepada, Tanrı Lugalkalam'a ("Toprağın Efendisi", Dagan veya Enlil ile özdeşleşmiş) bu boncuğu kutsadı.""

—Mesannepada Mari boncuğu[8][9][11][12][13][14]

Başlangıçta, bu boncuğun (referans M. 4439), Mesannepada'nın Gansud veya Ansud adlı Mari kralına verdiği bir hediyeye atıfta bulunduğu düşünülüyordu.[18][19] Bu durumu, günümüzde yukarıda verilen çeviri ile düzeltildi.[8][9] Bu boncuğun Mari'ye nasıl geldiği günümüzde belli değil ancak bu durum, o sırada Ur ve Mari arasında bir tür ilişkiye işaret etmektedir.[19] Boncuk, "Ur Hazinesi" denilen Ur veya Kiş'ten başka nesneler içeren bir kavanozda bulundu.[20][21] Kavanoz, Mari'de bir tapınağın kurulması için bir teklif olarak kabul edilmiştir.[22] Benzer adanmış boncuklar, MÖ 2100 dolaylarında tanrılarına ithafen iki akik boncuk oyan Şulgi gibi daha sonraki hükümdarlardan da bulunmuştur.[23]

A'annepada ithaf tableti[değiştir | kaynağı değiştir]

A'annepada, tablet yazıtında (standart Sümerce-Akadca çivi yazısı transkripsiyonlu) babası Mesannepada'dan bahsediyor. British Museum, BM 116982.[24] Tell Al-'Ubaid'de bulundu.[25]

"Mesannepada oğlu A'annepada" tarafından tanrı Ninhursag için yazılmış ve hepsi benzer içeriğe sahip birkaç ithaf tablet de bilinmektedir:[25][26]

𒀭𒊩𒌆𒄯𒊕 / 𒀀𒀭𒉌𒅆𒊒𒁕 / 𒈗𒌶𒆠 / 𒌉𒈩𒀭𒉌𒅆𒊒𒁕 / 𒈗𒌶𒆠 /𒀭𒊩𒌆𒉺𒂅𒊏 / 𒂍 𒈬𒈾𒆕
Dnin-hur-sag / a-an-ne2-pa3-da / lugal uri5{ki} / dumu mes-an-ne2-pa3-da / lugal uri5{ki} /Dnin-hur-sag-ra / e2 mu-na-du3
"Nin-hursag için: Ur kralı Mesannepada oğlu Ur kralı A'annepada Ninhursag için tapınağı inşa etti."

—Kral A'annepada'nın ithaf tableti, British Museum, BM 116982.[24][25]

Sümer Kral Listesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Mesannepada, Sümer Kral Listesi'nde Birinci Ur Hanedanı'nın ilk hükümdarı olarak görünür ve 80 yıllık bir saltanatla anılır. Haleflerinin isimleri de verilmiştir:

"... Silahlı Uruk vuruldu, krallık Ur'a götürüldü. Ur'da Mesannepada kraldı, 80 yıl hüküm sürdü; Mesannepada oğlu Meskiagnun kraldı, 36 yıl hüküm sürdü; Elulu, 25 yıl hüküm sürdü; Balulu, 36 yıl hüküm sürdü; 4 kral, yıllar: 171 (?) hüküm sürdü. Silahlı Ur düşürüldü; krallık Awan'a taşındı."

—Sümer Kral Listesi, 137-147.[27]

Eski Babil tableti: Tummal Yazıtı[değiştir | kaynağı değiştir]

Eski Babil tableti (MÖ 1900-1600) olan Tummal Yazıtı'nda Mesannepada ve diğer oğlundan birkaç kralın başarılarıyla ilgili olarak bahsedilir. Bu tür tabletler genellikle, artık kaybolan eski tabletlerin kopyalarıdır:

"Kral En-me-barage-si, Enlil'in tapınağında Iri-nanam'ı inşa etti. En-me-barage-si'nin oğlu Aga, Tummal'ı güzelleştirdi ve Ninlil'i Tummal'a getirdi. Sonra Tummal ilk kez harabeye döndü. Meš-Ane-pada, Enlil'in tapınağında Bur-šušua'yı inşa etti. Meš-Ane-pada'nın oğlu Meskiagnun, Tummal'ı güzelleştirdi ve Ninlil'i Tummal'a getirdi."

—Eski Babil tableti Tummal Yazıtı (MÖ 1900-1600)[28][29]

Saltanatı[değiştir | kaynağı değiştir]

Mesannepada, en azından diplomatik olarak Ur'un genişlemesi ile ilişkilendirilmiştir.[30][31] Mari'de Mesannepada adına bir lapis lazuli boncuk bulunmuş ve bu boncuk, Mari'deki bir tapınağın yapımı için oluşturulan "Ur Hazinesi"nin bir parçasını oluşturmuştur. Ur'daki kraliyet mezarlığında Kraliçe Puabi ile birlikte Mesannepada ve selefleri Meskalamdug ve Akalamdug'un isimlerini de içeren mühürler bulunmuştur. Ur'daki Kraliyet Mezarlığı'nda "Kiş Kralı Mesannepada" adına bir mühür baskısı keşfedilmiştir:[3]

Mesannepada, Lugal Kish-ki (𒈩𒀭𒉌𒅆𒊒𒁕 𒈗 𒆧𒆠), "Mesannepada, Kiş Kralı", Ur'daki Kraliyet Mezarlığı'nda bulunan mühürde yazılanlar.[2][3] Son karakter sütununun "karısı..." (𒁮𒉡𒍼, dam-nu-gig) anlamına geldiği düşünülmektedir.[2] Bu aynı zamanda "İnanna'nın eşi" anlamına da gelebilir.[32]

Mesannepada ve 36 yıl hüküm süren oğlu ve halefi Meskiagnun,[5] Tummal Yazıtı'nda Uruk'lu Gılgamış ve oğlu Ur-Nungal ile birlikte Nippur'daki ana tapınağın bakım görevlileri olarak adlandırılır ve böylece Sümer'in efendileri olarak statülerini doğrulamış olurlar. Yazıtlardan yola çıkarak Mesannepada, hegemonyasını belirtmek için[33] "Kiş Kralı" unvanını almıştır.[6] Tell el-Obeid'de bulunan tanrıça Ninhursag'ın tabletinde "Ur Kralı Mes-Anne-pada'nın oğlu Ur'un A-Anne-pada kralı, Ninhursag için bir tapınak inşa etti" yazar.[5] Bir kralın çocukluğunda tahtı miras alması ve ardından 80 yıl hüküm sürmesi gerçekten imkansızdır.[5] Bu sebep kabul edilecektir çünkü babaya, oğlun saltanat süresinin uzunluğu eklenmiştir.[5]

Mesannepada'nın saltanat yılları bilinmeyen[5] Aannepadda (Aja-ane-pada veya A-Anne-pada, "An tarafından seçilen baba") adlı başka bir oğlu, Ninhursag tapınağının el-Obed yakınlarında inşa ettirildiği bilinir fakat bu oğlun adı, kral listesinde geçmez.[4] Ur-Nammu'nun yapısı muhtemelen Mes-Anne-pada'nın dönemine gidecek kadar eski olabilecek daha küçük bir zigguratın üzerine inşa edilmiştir.[34]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b Modern bir fotoğraf için: Treasures from the Royal Tombs of Ur (İngilizce). UPenn Museum of Archaeology. 1998. s. 76. ISBN 978-0-924171-54-3. 
  2. ^ a b c d Hall, H. R. (Harry Reginald); Woolley, Leonard; Legrain, Leon (1900). Ur excavations. Trustees of the Two Museums by the aid of a grant from the Carnegie Corporation of New York. s. 312. 
  3. ^ a b c d Mesanepada mührünün görüntüsü: Legrain, Léon (1936). UR EXCAVATIONS VOLUME III ARCHAIC SEAL-IMPRESSIONS (PDF). THE TRUSTEES OF THE TWO MUSEUMS BY THE AID OF A GRANT FROM THE CARNEGIE CORPORATION OF NEW YORK. s. 44 seal 518 for description, Plate 30, seal 518 for image. 27 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 3 Aralık 2020. 
  4. ^ a b Romano García, Vicente (1965). Ur, Asur y Babilonia. Tres milenios de cultura en Mesopotamia. Madrid: Ediciones Castilla. s. 33. 
  5. ^ a b c d e f Finegan 2015, s. 33, Mesopotamian Beginnings.
  6. ^ a b Katz 1993, s. 16.
  7. ^ Reade, Julian (2003). Art of the First Cities: The Third Millennium B.C. from the Mediterranean to the Indus (İngilizce). Metropolitan Museum of Art. s. 96. ISBN 978-1-58839-043-1. 8 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Aralık 2020. 
  8. ^ a b c Description with photograph: Art of the First Cities: The Third Millennium B.C. from the Mediterranean to the Indus (İngilizce). Metropolitan Museum of Art. 2003. s. 143. ISBN 978-1-58839-043-1. 
  9. ^ a b c Orientalia: Vol. 73 (İngilizce). Gregorian Biblical BookShop. s. 183. 
  10. ^ For the discovery of the "Treasure of Ur" and detailed content of the jar, see: Parrot, André (1965). "Les Fouilles de Mari". Syria. Archéologie, Art et Histoire. 42 (3): 197-225. doi:10.3406/syria.1965.5808. 11 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Aralık 2020. 
  11. ^ Orientalia: Vol. 73 (İngilizce). Gregorian Biblical BookShop. 
  12. ^ "CDLI-Archival View". cdli.ucla.edu. 4 Aralık 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Aralık 2020. 
  13. ^ Art of the First Cities: The Third Millennium B.C. from the Mediterranean to the Indus (İngilizce). Metropolitan Museum of Art. 2003. ISBN 978-1-58839-043-1. 
  14. ^ "Mission archéologique de Mari" cilt 4, s. 44, fig. 35 (foto); s. 53, fig. 36
  15. ^ a b Art of the First Cities: The Third Millennium B.C. from the Mediterranean to the Indus (İngilizce). Metropolitan Museum of Art. 2003. ISBN 978-1-58839-043-1. 
  16. ^ "Object at time of discovery". 7 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Aralık 2020. 
  17. ^ Malamat, Abraham (1971). "Mari". The Biblical Archaeologist. 34 (1): 4. doi:10.2307/3210950. ISSN 0006-0895. JSTOR 3210950. 
  18. ^ Parrot, André (1965). "Les Fouilles de Mari". Syria: 220. 11 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Aralık 2020. 
  19. ^ a b orientalia Vol.38 (İngilizce). Gregorian Biblical BookShop. s. 358. 
  20. ^ Art of the First Cities: The Third Millennium B.C. from the Mediterranean to ... Metropolitan Museum of Art. 2003. ss. 139-145. ISBN 9781588390431. 
  21. ^ Matthews, Donald M. (1997). The Early Glyptic of Tell Brak: Cylinder Seals of Third Millennium Syria (İngilizce). Saint-Paul. s. 108. ISBN 978-3-525-53896-8. 
  22. ^ Spycket, Agnès (1981). Handbuch der Orientalistik (Fransızca). BRILL. s. 80. ISBN 978-90-04-06248-1. 
  23. ^ McIntosh, Jane (2008). The Ancient Indus Valley: New Perspectives (İngilizce). ABC-CLIO. s. 185. ISBN 978-1-57607-907-2. 
  24. ^ a b "CDLI-Archival View". cdli.ucla.edu. 12 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  25. ^ a b c "British Museum, tablet". 
  26. ^ "CDLI-Found Texts". cdli.ucla.edu. 16 Eylül 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  27. ^ "CDLI-Found Texts". cdli.ucla.edu. 4 Aralık 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Aralık 2020. 
  28. ^ "CDLI-Found Texts". cdli.ucla.edu. 12 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  29. ^ Sollberger, Edmond (1962). "The Tummal Inscription". Journal of Cuneiform Studies. 16 (2): 40-47. doi:10.2307/1359332. ISSN 0022-0256. JSTOR 1359332. 
  30. ^ Matthews 1997, s. 1, Introduction.
  31. ^ Matthews 1997, s. 2, Introduction.
  32. ^ MAEDA, TOHRU (1981). "KING OF KISH" IN PRE-SARGONIC SUMER. Orient: The Reports of the Society for Near Eastern Studies in Japan, Volume 17. s. 8. 19 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Aralık 2020. 
  33. ^ Kramer, Samuel Noah (1963). "History: Heroes, Kings and Ensi's". The Sumerians: Their History, Culture, and Character. University of Chicago Press. s. 49. ISBN 9780226452388. 
  34. ^ Finegan 2015, s. 43, Mesopotamian Beginnings.

Bibliyografi[değiştir | kaynağı değiştir]

Resmî unvanlar
Önce gelen
Uruk'lu Lugal-kitun
Sümer Kralı
yaklaşık MÖ 26. yüzyıl
Sonra gelen
A'annepada
Önce gelen
Meskalamdug
Ur'un Ensí'si
yaklaşık MÖ 26. yüzyıl