Meclis-i Âyan üyeleri listesi

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Heyet-i Ayan (Ayan Meclisi) Üyeleri, Osmanlı Devleti'nin Meşrutiyet sistemi içinde bir Senato veya bir Üst Kamara benzeri bir kurum olan Meclis-i Mebûsan (seçilmiş milletvekilleri) ile birlikte Meclis-i Umumî'yi (Genel Meclis) meydana getiren ve 23 Aralık 1876 tarihli Kanûn-ı Esâsî'ye (Anayasa) göre kurulmuş Meclis-i Âyan üyelerinin tam listesidir.[1]

Heyet-i Ayan (Ayan Meclisi) Üyeleri[değiştir | kaynağı değiştir]

I. Meşrutiyet Dönemi[değiştir | kaynağı değiştir]

Padişah Senatör Atanma tarihi Doğum-Ölüm Not
II. Abdülhamid
(31 Ağustos 1876 – 27 Nisan 1909)
Server Paşa 17 Mart 1877 1821-1886 Devlet Şûrası Başkanı, İlk Başkan
Ahmet Arifi Paşa 1830-1895 Adliye Nâzırı, Başkanvekili
Mustafa Nuri Paşa 1798-1878 Sadaret Müsteşarı
Hasan Rıza Paşa 1806-1877 Müşir, Serasker
Mehmed Namık Paşa 1804-1892 Müşir, Serasker
Kayserili Ahmed Paşa 1796-1878 Kaptan-ı derya, vali
Abdurrahman Sami Paşa 1795-1881
Kabulî Paşa 1812-1877 Petersburg Elçisi
Halet Paşa ?-1879 Hicaz Valisi
Derviş Paşa 1817-1879 Müşir, vali
Moralı İbrahim Paşa 1818-1889 Bahriye Nâzırı, Ege Adaları (Cezayir-i Bahr-i Sefid Vilayeti) Valisi
Ahmet Celâl Paşa 1830-1886 Meclis-i İcraat Üyesi
Tahir Paşa 1832-1879 Ferik
Marko Paşa 1824-1888 Mektebi Tıbbiye Nâzırı
Uryanizade Ahmed Esad Efendi 1813-1899 Şeyhülislâm
Halil Efendi 1804-1880 Fetva Emini
Hacı Tahir Efendi ?-1880 Kazasker
Mehmet Arif Efendi ?-1878 Şûrayı Devlet Eski Üyesi
Ali Rıza Efendi 1815-1905 Temyiz Mahkemesi Eski Üyesi
Emin Efendi ?-1891 Şûrayı Devlet Üyesi
Yorgaki Stoyanoviç Efendi ?-? Şûrayı Devlet Üyesi
Daviçon Karmona Efendi ?-? Şûrayı Devlet Üyesi
Serviçen Efendi 1815-1897 Mektebi Tıbbiye Müdürü
Mehmet Emin Bey ?-1885 Eski Mabeyn Başkâtibi
Mehmet Tevfik Bey ?-? Eski Adliye Nâzırı
Logofet Bey ?-? Şûrayı Devlet Üyesi
Mihran Bey ?-? Şûrayı Devlet Üyesi
Halim Paşa 18 Mart 1877 ?-? Darı Şûrayı Askerî İkinci Reisi, Müşir
Damat Mahmut Edhem Paşa ?-1886 Şûrayı Devlet Üyesi
Musurus Paşa 1809-1891 Londra Elçisi
Ahmet Hilmi Efendi ?-? Temyiz Mahkemesi Üyesi
Kostaki Antropolos Efendi ?-? Temyiz Mahkemesi Baş Müddei Umumisi
Dr.Kastro Bey 2 Nisan 1877 ?-? Divanı Muhasebat Üyesi
Mehmet Asım Paşa 28 Ağustos 1877 1827-1885 II. Dönemde Başkan
Sait Paşa 1838-1914 Mabeyn Başkâtibi
Lebip Efendi ?-? Mabeyn İkinci Kâtibi
Kâmil Bey 23 Eylül 1877 ?--1879 Baş Teşrifatçı
Ali Rıza Bey 13 Ekim 1877 1830-? Şûrayı Devlet Üyesi
Ahmet Vefik Paşa 30 Ekim 1877 1823-1891 Edirne Valisi
Ahmed Kemal Paşa 11 Ocak 1878 1808-1888 Eski Maarif Nazırı
Mavroyeni Paşa 10 Nisan 1878 1817-1902 Saray Başhekimi
Aleksandros Karatodori Paşa 15 Mayıs 1878 1833-1906
Namık Paşa 9 Temmuz 1878 ?-? Eski Temyiz Mahkemesi Reisi
Hurşit Paşa 1 Ekim 1878 ?-?
Tunuslu Hayrettin Paşa 2 Aralık 1878 1821-1890
İrfan Paşa Aralık 1878 ?-?
Kemal Paşa, Vecihi Paşazade 14 Aralık 1879 ?-?
Mehmet Kani Paşa 21 Ocak 1880 ?-?
Ali Rıza Paşa 31 Aralık 1879 ?-? Eski Tekaüd Sandığı Nazırı
Abraham Paşa 21 Ocak 1880 1830-1918
Altunizade İsmail Zühdü Paşa 22 Nisan 1880 1805-1889

II. Meşrutiyet Dönemi[değiştir | kaynağı değiştir]

1877-1908 arası Ayan Azalığına atanmış olanlardan Logofet Bey, Sait Paşa ve Abraham Paşa hayatta olarak aynı tarihli irade ile 1908 Ayan Meclisine katılmışlardır.[2]

Padişah Senatör Atanma tarihi Doğum-Ölüm Not
II. Abdülhamid
(31 Ağustos 1876 – 27 Nisan 1909)
Ali Rıza Paşa 17 Aralık 1908 1859-1933 Yaveri Ekrem, Harbiye Nazırı, I. Ferik
Gazi Ahmet Muhtar Paşa 1839-1919 Yaveri Ekrem, Müşir, Mısır Fevkalâde Komiseri
Ethem Paşa 1844-1909 Yaveri Ekrem, Müşir, Şûrayı Askerî Azası
Ömer Rüşdü Paşa 1843-1922 Yaveri Ekrem, Müşir, Eski Harbiye Nâzırı
Ahmet Tevfik Paşa 1845-1936 Hariciye Nâzırı, Vezir
Hasan Fehmi Paşa 1836-1910 Şûrayı Devlet Reisi, Vezir
Mustafa Zihni Paşa 1838-1912 Eski Ticaret ve Nafıa Nâzırı, Vezir
Mehmed Tevfik Bey 1840-1917 Şûrayı Devlet Eski Reisi, Vezir
Prens Mehmet Ali Paşa 1855-1915 Mısırlı
Halil Hammade Paşa ?-1910 Eski Evkaf Nâzırı
Raif Paşa 1836-1911 Rüsumat Emini
Arif Hikmet Paşa 1855-1915 Bahriye Nâzın, Ferik
Gabriyel Noradonkyan Efendi 1852-1916 Ticaret ve Nafıa Nazırı, 8 Ocak 1916'da istifa etmiştir.
Ali Rıza Efendi ?-1914 Reisülulema ve Nakibüleşraf
Sahip Bey ?-1910 Şûrayı Devlet Mülkiye Dairesi Reisi
Rıza Paşa 1854-1921 Tophane-i Âmire Nâzırı, Topçu Feriki
Muhittin Paşa 1844-1918 Cezayirli Mir Abdülkadirzade, Ferik
Süleyman Paşa 1842-? Taşlıca Kumandanı, I. Ferik
Mehmet Muzaffer Paşa ?-1911 Bahriye Şûrası Eski Reisi, Ferik
Şevket Paşa ?-1911 Emekli Ferik
Şerif Ali Haydar Bey ?-? Şûrayı Devlet üyesi
Recaizade Mahmud Ekrem 1847-1913 Maarif Eski Nâzırı
Abdurrahman Şeref Efendi 1853-1925
Ali Galip Bey 1835-1914 Posta ve Telgraf Nâzırı
Nasuhi Bey ?-1911 Tahran Elçisi
İbrahim Faik Bey (İRİS) 1850-1941 Aydın Eski Valisi
Halim Bey 1847-? Ticaret Mahkemesi Reisi, 29 Ekim 1912'de istifa etmiştir.
Dimtri Mavrokordato Efendi 1856-1919 Orman, Maadin ve Ziraat Nâzırı
Mavroyeni Efendi 1856-? Şûrayı Devlet üyesi, Sisam Beyi, Eski Viyana Elçisi
Yorgiyadis Efendi ?-? Şûrayı Devlet üyesi
Nuri Bey 1848-? Hazine-i Hassa Nâzırı
Sami Paşa ?-1911 Zaptiye Nâzırı
Bohor Efendi 1843-? Şûrayı Devlet üyesi
Manon Azaryan Efendi 1848-1922 Belgrat Elçisi
İsmail Hakkı Efendi 1846-1912 Manastırlı, Müderris
Mehmet Galip Bey ?-1914 Selanik Adliye Müfettişi
Oksanti Efendi ?-1911 Manastır Bulgar Metropoliti, 5 Nisan 1911'de istifa etmiştir.
Basarya Efendi 1874-1952 Ulah ileri gelenlerinden, 5 Ocak 1915'de istifa etmiştir.
Abdülkadir Efendi 1851-1925 Şeyh Ubeydullah Efendi Zade, 19 Mayıs 1919'da istifa etmiştir.
Said Halim Paşa 1863-1921 Mısırlı, Mirimiran
Musa Kazım Efendi 1858-1920 Müderris
Avlonyalı Ferid Paşa 19 Mart 1909 1851-1914 Eski Sadrazam
Aram Efendi ?-? Orman ve Maadin ve Ziraat Heyet-i Fenniyesi Reisi[3]
V. Mehmed
(27 Nisan 1909 – 3 Temmuz 1918)
Hüseyin Hilmi Paşa 14 Kasım 1909 1855-1921 Sadrazam
Fuad Paşa 1835-1931 Müşir (Mareşal)
Reşid Akif Paşa 1863-1920
Damat Ferit Paşa 1853-1923
Şerif Nasır Bey 1859-? Mekke Şerifi
Temko Popoviç Efendi 25 Kasım 1909 1855-1929 22 Ekim 1914'te istifa etmiştir
Salih Hulusi Paşa 27 Aralık 1909 1864-1939 Harbiye Nâzırı
Mehmed Ziyâeddin Efendi 21 Ocak 1911 1847-1918 Şeyhülislâm
Nail Bey 1863-1921 Canik Mebusu, Maarif Nâzırı
Şerif Cafer Paşa 1870-?
Aristidi Paşa 1848-1928 İzmir Mebusu, Orman ve Maadin Nâzırı
Süleyman el-Büstani 1856-1925 Beyrut Mebusu
Dilber Zare Efendi ?-? Şûrayı Devlet üyesi
İstoyan Tilkof Efendi 9 Nisan 1911 1867-? Eksarhane Hukuk Müşaviri. 12 Ocak 1915'te istifa etmiştir.
Ahmet İzzed Paşa 6 Temmuz 1911 1864-1937 Erkân-ı Harbiye Umumiye Reisi, Harbiye Nâzırı
Hüseyin Hüsnü Paşa 12 Eylül 1911 1856-1926 Trablusgarp Vali ve Kumandanı
Halid Ziya Bey 14 Kasım 1911 1869-1945 Mabeyn Başkâtibi, 18 Kasım'da istifa etmiştir.
Ahmet Rıza Bey 23 Ocak 1912 1859-1930 Meclis-i Mebûsan reisi
İbrahim Şükrü Paşa 30 Nisan 1912 1857-1918 Suriye valisi
Mahmud Şevket Paşa 9 Temmuz 1912 1856-1913 Harbiye Nâzırı, Ferik
Kâhyazade Ahmet Efendi 4 Ocak 1914 ?-? Halep ileri gelenlerinden
Nakipzade Muhittin Efendi ?-? Bağdat ileri gelenlerinden
Yusuf Sursuk Efendi ?-? Beyrut ileri gelenlerinden
Abdülhamid Zöhravî Efendi 1855-1916 Hama ileri gelenlerinden, 6 Kasım 1916'da idam edildi
Abdurrahman Bey 1873-? Şam ileri gelenlerinden
Abdülhak Hamit Bey 1851-1937 Brüksel Sefiri
Süleyman Elbaruni Efendi 24 Ocak 1914 ?-?
Mehmet Behim Efendi ?-1915 Beyrut ileri gelenlerinden
Çürüksulu Mahmud Paşa 14 Mart 1914 1865-1931 Nafıa Nazırı, Liva
Menemenlizade Rıfat Bey 1856-1935 Maliye Nâzırı
Hayri Efendi 12 Kasım 1916 1867-1922 Eski Şeyhülislâm
Halit Bey ?-? Padişah Damadı
Seyyid Bey 1873-1925 İzmir Mebusu
İbrahim Bey 11 Şubat 1917 ?-? Şûrayı Devlet Eski Reisi
İbrahim Hakkı Paşa 1862-1918 Berlin Büyükelçisi
VI. Mehmed
(3 Temmuz 1918 – 1 Kasım 1922)
Damad Arif Hikmet Paşa 10 Aralık 1918 1851-1915 Padişah Damadı, Eski Adliye Nâzırı
Yusuf Ziya Paşa 1849 - 1929 Washington Eski Sefiri
Ligoraki Vegleri Bey 1861-1948 Eski Sisam Beyi
Mustafa Sabri Efendi 16 Mart 1919 1869-1954 Şeyhülislâm
Tevfik Bey 1867-1956 Maliye Nâzırı
Kostaki Vayanis Efendi 1846-1919 Eski Sisam Beyi
Rıza Tevfik Bey 1869-1949 Eski Maarif Nazırı
Keçecizade İzzet Fuat Paşa 1860-1925 Hariciye Müsteşarı
Mustafa Asım Efendi (Yörük) 1859-1942 Darülhikmetülislâmiye Reisi
Zeynelabidin Efendi 1866-1940 Konya Mebusu
Rauf Paşa 15 Eylül 1919 1838-1923 Şûrayı Devlet Reisi
Adil Bey 1869-1935 Dahiliye Nâzırı
Mustafa Efendi ?-? Adliye Nazırı
Hâdî Paşa 1861-1932 Ticaret ve Ziraat Nâzırı
Hamdi Efendi 1878-1942 Evkaf Nâzırı
Vasfi Efendi ?-? Eski Adliye Nâzırı
Naim Bey ?-? Maarif Nezareti Tedrisatı Âliye Müdürü

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Türkiye Büyük Millet Meclîsi Vakfı Yayınları No : 15 Türk Parlamento Tarihi Meşrutiyete Geçiş Süreci I. ve II. Meşrutiyet II. Cilt Ayan Ve Mebûsân Meclisleri Üyelerinin Özgeçmişleri Prof. Dr. İhsan Güneş Türk Parlamento Tarihi Araştırma Grubu sayfa 8
  2. ^ TBMM Arşivi 11-22/1 Osmanlı Ayan Meclisi Ayan Azaları Sicil Defteri
  3. ^ Demirci, H. Aliyar (2003). Kantarcı, Şenol; Kasım, Kamer; Kaya, İbrahim; Laçiner, Sedat (Edl.). "İkinci Meşrutiyet Birinci ve İkinci Yasama Döneminde (1908-1912) Osmanlı Âyan Meclisi'nin Ermeni Üyeleri ve Faaliyetleri". Ermeni Araştırmaları 1. Türkiye Kongresi Bildirileri. Cilt I. Ankara: ASAM- Ermeni Araştırmaları Enstitüsü. ss. 303-315. Erişim tarihi: 14 Eylül 2021. Eski Hazîne-i Hâssa Nazırı Ohannes Paşa’nın sağlık gerekçesiyle üyelikten istifa etmesi üzerine "Ermeni Katolik muteberanından Orman ve Maadin ve Ziraat Heyet-i Fenniyesi Reisi Aram Efendi", Ohannes Paşa’nın yerini almıştır. Aram Efendi’nin atama belgesinde Ermeni Katolik ileri gelenlerinden olduğu ve Ohannes Paşa’nın istifası üzerine atandığı özel olarak belirtilmiştir. Bu dönemde Âyan Meclisi üyeleri içinde atama belgesinde mezhebi özel olarak kaydedilen tek üye Aram Efendi'dir.