Çürüksulu Mahmud Paşa

Çürüksulu Mahmud Paşa; 1302 (1806) Top.-1
Doğum	1865; Çürüksu, Osmanlı İmparatorluğu
Ölüm	31 Temmuz 1931 (66 yaşında); İstanbul, Türkiye
Defin yeri	Karacaahmet Mezarlığı, İstanbul
Bağlılığı	Osmanlı İmparatorluğu
Hizmet yılları	1885-1918
Rütbesi	Ferik
Çatışma/savaşları	1897 Osmanlı-Yunan Savaşı; Trablusgarp Savaşı; Balkan Savaşları

Çürüksulu Mahmud Paşa (1865 - 31 Temmuz 1931), Gürcü kökenli Osmanlı asker ve devlet adamıdır.

Osmanlı İmparatorluğu'nın Çürüksu kentinde doğdu. 1897 Osmanlı-Yunan Savaşı'nda bulundu. 1909 yılından sonra Osmanlı Ordusu'nun Alman Genelkurmayı nezaretindeki modernizasyonunda görev aldı. Trablusgarp Savaşı'nda çatıştı, akabinde Balkan Savaşı'na Ferik rütbesiyle katıldı.^[2] 1913 yılında kurulan, Sait Halim Paşa liderliğindeki İttihat ve Terakki hükûmetinde Harbiye Nazırı vekili ve Nafia Nazırı^[3] olarak görev aldı.

1914 yılında Osmanlı Devleti'nin hazırlıksız olarak I. Dünya Savaşı'na katılmasına karşı çıktı. İttihat ve Terakki merkez komitesinden bağımsız, sözü dinlenen bir devlet adamı olarak tanındı. Talat Paşa kabinesinde Bahriye Nazırı oldu.

1918 yılında padişah tarafından Meclis-i Ayan azası olarak atandı. I. Dünya Savaşı'ndan sonra kurulan barış hazırlıkları komisyonunu yönetti. Bu görevdeyken Ermeni Kırımı'nı insanlık suçu olarak değerlendiren görüşler ileri sürdü. Ermenilerle barışa dair sözleri Mustafa Kemal Atatürk tarafından Nutuk'ta eleştirildi.^[4]

22 Mart 1920 tarihinde İngiliz işgal gücü tarafından "İttihatçı" olarak tanınan diğer siyasilerle birlikte Malta'ya sürgüne gönderildi. 1921 yılında serbest bırakıldı ve İstanbul'a döndü.

Fransızca ve Almanca ile birlikte ileri derecede matematik bilgisine sahipti. 31 Temmuz 1931 tarihinde öldü. Son Harbiye nazırı Ziya Kutnak'ın kayınbiraderidir.

Kaynakça

↑ Harp Akademileri Komutanlığı, Harp Akademilerinin 120 Yılı, İstanbul, 1968, s. 86.
↑ Genelkurmay Başkanlığı (2004). Balkan Savaşı’na Katılan Komutanların Yaşam Öyküleri (Alay ve Daha Üst Birlik Komutanları) 25 Mart 2025 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. Genelkurmay Basımevi: Ankara, ss. 52-53.
↑ ÖZGİŞİ, Dr. Tunca. "MÜTAREKE DÖNEMİ'NDE AYAN MECLİSİ'NİN ÇALIŞMALARI" (PDF). Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi. 9 Ocak 2018 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Ağustos 2019.
↑ "Osmanlı'da hazin bir son ve yaşanmış bir tuhaflık". haberhurriyeti.com. 26 Şubat 2018. 6 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Ağustos 2019.

[Akademi-1] Harp Akademileri Komutanlığı, Harp Akademilerinin 120 Yılı, İstanbul, 1968, s. 86.

[2] Genelkurmay Başkanlığı (2004). Balkan Savaşı’na Katılan Komutanların Yaşam Öyküleri (Alay ve Daha Üst Birlik Komutanları) 25 Mart 2025 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. Genelkurmay Basımevi: Ankara, ss. 52-53.

[3] ÖZGİŞİ, Dr. Tunca. "MÜTAREKE DÖNEMİ'NDE AYAN MECLİSİ'NİN ÇALIŞMALARI" (PDF). Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi. 9 Ocak 2018 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Ağustos 2019.

[4] "Osmanlı'da hazin bir son ve yaşanmış bir tuhaflık". haberhurriyeti.com. 26 Şubat 2018. 6 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Ağustos 2019.

[1]

[2]

[3]

[4]