Karduk

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla

Karduk kelimesi Babil ve Asur kaynaklarında Kardukh ülke daha doğrusu bölge adı olarak geçer. Cudi dağının Arami ve İbranicedeki ismi olan gardi'den türediği tahmin edlilir.

Eski Yunan kaynaklarında kardox aslında KARDUKH okunur sondaki "x" eski Yunancaya özgü bir ekten ibarettir.

Karduk ve kardoyene'yi karıştırmamak gerekir. Kardoyene, (GORDONE) bugünkü Diyarbakır ve çevre illerini içine alan bolgedir.

Kardukların Gutti ve Medlerin devamı, günümüz Kürtlerin ataları oldukları konusunda tarihçiler[kim?] hemfikirdir. Atinalı Katip, asker ve daha sonraları filozof olan Xenophon'un Anabasis (onbinlerin dönüşü) adlı kitabında kardulardan sıkça bahseder. Bir asker olan Xenophon Atina'da ölüme mahkûm olunca spartaya gider Pers ordusunda asker rehber ve yazman olarak yıllarca hizmet verir. Daha sonra affı ilan edilmişse de, Atina'ya bir daha dönmediği zannedilmektedir.

Xenophon dönemin en önemli tarihçi filozoflarından biri olarak kabul edilir. Pek çok eser yazmıştır. Anabasis, abisi Pers kralı II. ARDEŞÉR'i (ARTAXERKSES) devirerek pers tahtını ele geçirmeye çalışan XUSRO (II. KYRUS) için savaşan Spartalı paralı askerlerin, gidiş-dönüş hikâyesini anlatan, anı-biyografi tarzı bir eserdir.

MÖ 400 yıllarında Pers kralı Büyük DARA'nın (II. Darius) ölümü üzerine tahta büyük oğlu ARDEŞÉR geçer. Kardeşi XUSRO (II. KYRUS) bunu hiçbir zaman kabullenmemiştir. Abisi ardeşèr'i ilk tahttan indirme girişimi başarısızlıkla sonuclanmış, ve ölüme mahkûm edilmiştir.

Ancak annesinin abisi üzerindeki etkisi sayesinde idam yerine zındana atılmış ve yine annesi sayesinde birkaç yıl sonra serbest kalmış ve Sparta valisi olmuştur. Ancak Xusro'nun iktider hırsı bitmemiştir. Abisine karşı yapacağı son ayaklanmanın hazırlıklarına büyük bir gizlilik ve titizlikle başlar. Aralarında onüçbin spartalı paralı askerin'de bulunduğu 100.000 kişilik bir ordu hazırlar ve persiaya hareket eder ama ordudaki hiç kimse Xusro'nun asıl amacını bilmemektedir. Askerlere babilde bir isyan çıktığı ve bu isyanı bastırmak üzere gittikleri söylenir. Sparta'daki hareketliliği haber alan ardeşir durumu anlar ve ordusuyla harekete geçer. iki ordu babil eyaletinde buluşur. Xusro'nun askerleri, karşılarında ardeşèrin ordusunu görünce şok olur, bazı gruplar korkup ordudan ayrılır. Xusro askerlere. Zafere karşılık pek çok vaade bulunur, ordunun geriye kalanını toparlar ve savaş başlar uzun süren çarpışmanın kendi lehine olduğu bir anda Xusro, ölümsüz olduklarına inanılan ve NEMIRD (ölümsüz) adı verilen kralın onbin kişlik özel birliğine saldırarak en büyük hatayı yapar. ölümsüzler ölüm kusmaya başlar. Xusro da ordunun üçteikisi gibi ölür. Geriye kalanlar teslim olur.

Üçbin kayıp veren spartalı askerlerde, memleketlerine dönmelerine izin verilmesi şartıyla teslim olurlar. Ancak spartalıları bekleyen daha korkunç bir savaş yeni başlamaktadır. Çünkü Pers generalleri, bilinçli olarak, yolbilmeyen rehberleri ve komutanları ölen Spartalılara, güzergâh olarak kardukların ülkesini göstermiştir. Komutanları ölen sparta askerleri Xsenophon'u lider seçer ve yola koyulurlar. Askerler yolüstündeki köyleri talan edince kardukların saldırısına uğrarlar.

Xsenophon yazdığı bu kitapta, Armenler ve Perslere komşu olan, pers egemenliğini tanımayan, son derece savasçı bir halk olan Karduklar'ın spartalıların ve Yunanlarınkinden daha kullanışlı ve rahat evlerde yaşadıklarını, gelişmiş bir sanata,askeri ve tarımsal teknik aletlere sahip olduklarını ve daha pek çok ayrıntıyı yazmıştır.

Xsenophon'un anabassis'te karduklara bu kadar geniş yer ayırmasının nedeni şüphesiz topraklarında yaptıkları yolculuk esnasında karduklarla girdikleri savaştır. Yola çıktıklarında onbin kişiydiler. Ama karduk ülkesinden canlı çıkabilenlerin sayısı üçbinden daha azdı.